Στο Αγαθονήσι, ένα μεσημέρι γεμάτο ζωντάνια, πέντε παιδιά κατηφορίζουν από το κέντρο του χωριού προς τον πολυχώρο εκδηλώσεων. Το σκηνικό αποτυπώνει τη διαφορετική καθημερινότητα που βιώνουν τα παιδιά των ακριτικών νησιών, όπως το Αγαθονήσι, οι Φούρνοι και οι Λειψοί, σε σχέση με τα παιδιά των πόλεων.
Στα τρία αυτά νησιά, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Αθηναϊκού-Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων, πραγματοποιήθηκε πρόσφατα αποστολή ενημέρωσης και υποστήριξης από στελέχη της οργάνωσης HOPEgenesis. Η αποστολή συνοδεύτηκε από τον επικεφαλής της οργάνωσης, μαιευτήρα-γυναικολόγο Στέφανο Χανδακά, ενώ συμμετείχαν επίσης η πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής Ισμήνη Κριάρη και ο συνταγματάρχης Γιώργος Πατρίκιος, αναπληρωτής επιστημονικός υπεύθυνος της αντίστοιχης Μονάδας των Ενόπλων Δυνάμεων.
Στόχος της αποστολής ήταν η ενημέρωση των κατοίκων για την ιατρική και οικονομική υποστήριξη που μπορούν να λάβουν, ώστε να φέρουν με ασφάλεια παιδιά στον μικρόκοσμο των ακριτικών νησιών. Η δράση αυτή έχει ήδη αποδώσει καρπούς, καθώς στα τρία νησιά έχουν γεννηθεί συνολικά 68 παιδιά μέσω του προγράμματος, ενώ αναμένονται άλλες οκτώ γεννήσεις τους επόμενους μήνες.
Η αντιδήμαρχος Φούρνων, Μαριγούλα Κοτταρά, επισημαίνει ότι το πρόγραμμα έδωσε ελπίδα στα νέα ζευγάρια, ενθαρρύνοντάς τα να αποκτήσουν περισσότερα παιδιά, παρά τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν. Αντίστοιχα, κάτοικοι των νησιών τονίζουν τη σημασία της στήριξης τόσο από τις οργανώσεις όσο και από την Πολιτεία, ώστε να μπορούν να μεγαλώνουν τα παιδιά τους με ασφάλεια και αξιοπρέπεια.
Ο επικεφαλής της HOPEgenesis, Στέφανος Χανδακάς, αναφέρει πως η οργάνωση ξεκίνησε με την «υιοθεσία» 13 ακριτικών νησιών, παρέχοντας πλήρη κάλυψη σε θέματα εγκυμοσύνης, τοκετού, εξωσωματικής γονιμοποίησης και ψυχολογικής υποστήριξης. Η πρωτοβουλία αυτή, όπως σημειώνει, διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για το μέλλον της ελληνικής περιφέρειας.
Διαρκής στήριξη και νέες δράσεις για το δημογραφικό
Η στήριξη της οικογένειας στα ακριτικά νησιά δεν εξαντλείται στην αρχική οικονομική βοήθεια. Όπως αναφέρει ο κ. Χανδακάς, απαιτείται διαρκής υποστήριξη σε όλη τη διάρκεια της ανατροφής του παιδιού. Στο πλαίσιο αυτό, σχεδιάζεται νέο πρόγραμμα υποτροφιών για τα πρώτα παιδιά που θα εισαχθούν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με ετήσια υποτροφία 12.000 ευρώ για τέσσερα χρόνια.
Το ζήτημα της υπογεννητικότητας στην Ελλάδα αποκτά έντονη κοινωνική, εθνική και πολιτισμική διάσταση. Η διατήρηση της εκπαιδευτικής δραστηριότητας στα ακριτικά νησιά, μέσω της λειτουργίας των σχολείων και της παρουσίας των εκπαιδευτικών, αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη δημογραφική συγκράτηση, όπως επισημαίνει ο κ. Χανδακάς.
Η καθημερινότητα στα νησιά, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες, παραμένει δύσκολη. Η έλλειψη παιδιάτρου, όπως αναφέρει η νοσηλεύτρια Ειρήνη Καμίτση στους Φούρνους, δημιουργεί σημαντικά προβλήματα για τις οικογένειες που μένουν μόνιμα εκεί.
Η αντιμετώπιση του δημογραφικού ζητήματος απαιτεί τη σύμπραξη της Κοινωνίας των Πολιτών, του ιδιωτικού τομέα και του κράτους. Οι οργανώσεις λειτουργούν ως πιλοτικά υποδείγματα, ενώ όλο και περισσότερες επιχειρήσεις παρέχουν κίνητρα για την απόκτηση παιδιών. Η Πολιτεία καλείται να θεσμοθετήσει και να διευρύνει τις καλές πρακτικές σε εθνικό επίπεδο, ώστε να επιτευχθούν μακροπρόθεσμα αποτελέσματα για την ενίσχυση της οικογένειας στη νησιωτική Ελλάδα.