Με το Νόμπελ Φυσικής τιμήθηκε ο Βέλγος Φράνσις Χάλζεν (Francis Halzen) για την ανακάλυψη νετρίνων υψηλής ενέργειας αστροφυσικής προέλευσης και για την καθοριστική συμβολή του IceCube Neutrino Observatory.
Ο Χάλζεν, που τιμήθηκε με το φετινό Νόμπελ Φυσικής, είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Γουισκόνσιν – Μάντισον και έχει έπαιξε κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη και λειτουργία του IceCube, ενός τεράστιου ανιχνευτή νετρίνων που βρίσκεται βαθιά κάτω από τους πάγους της Ανταρκτικής.
Το IceCube αποτελεί έναν ανιχνευτή σωματιδίων μεγέθους περίπου ενός κυβικού χιλιομέτρου, ο οποίος είναι εγκατεστημένος σε βάθος περίπου 1.450 έως 2.450 μέτρων κάτω από την επιφάνεια του πάγου. Διαθέτει 5.160 ψηφιακές οπτικές μονάδες, τοποθετημένες σε 86 γεωτρήσεις.
Χάρη στο Παρατηρητήριο IceCube, οι ερευνητές έχουν την δυνατότητα να εντοπίζουν νετρίνα προερχόμενα από διαδικασίες εξαιρετικά υψηλής ενέργειας που συμβαίνουν στο μακρινό σύμπαν.
Η διάδραση των σωματιδίων αυτών στο περιβάλλον του Παρατηρητηρίου IceCube θα δώσουν στους ερευνητές «νέες γνώσεις» και είναι πιθανόν να αναδείξουν μέχρι στιγμής άγνωστα κοσμικά φαινόμενα, εξηγεί στην ανακοίνωσή της η επιτροπή του Νόμπελ.
Το νετρίνο «είναι το πιο διακριτικό σωματίδιο του Σύμπαντος και διασχίζει την ύλη χωρίς να γίνεται αντιληπτό», σημειώνεται στο κείμενο.
«Στην δεκαετία του 1980, ο Φράνσις Χάλτσεν κατανόησε ότι οι πάγοι της Ανταρκτικής είναι πιθανόν ιδεώδεις για την παγίδευση ικανού αριθμού αυτών των φευγαλέων νετρίνων ώστε οι ερευνητές να είναι σε θέση να μάθουν περισσότερα σχετικά με την μακρινή τους προέλευση».