Όλυμπος και UNESCO βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος, καθώς η περιοχή εντάχθηκε ομόφωνα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO ως Μικτό Αγαθό. Για τους κατοίκους στους πρόποδες του Ολύμπου, αυτή η εξέλιξη αποτελεί επίσημη αναγνώριση της μοναδικότητας του τόπου τους, ο οποίος συνδυάζει φυσικό και πολιτιστικό πλούτο.
Όπως επισημαίνει ο δήμαρχος Δίου-Ολύμπου Βαγγέλης Γερολιόλιος, σε δηλώσεις του στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η εγγραφή στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς «αποτελεί μια αντανάκλαση στην οικουμένη της μοναδικής συνύπαρξης φυσικού και πολιτιστικού πλούτου που χαρακτηρίζει το βουνό των θεών». Παράλληλα, τονίζει ότι η διεθνής αυτή διάκριση αποτελεί ευκαιρία για βιώσιμη ανάπτυξη, ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και προβολή της πολιτιστικής ταυτότητας, της γαστρονομίας και των εναλλακτικών μορφών τουρισμού. Ωστόσο, προειδοποιεί πως η αναγνώριση αυτή συνεπάγεται και μεγάλη ευθύνη, καθώς δεν μπορεί να οδηγήσει σε άναρχη τουριστική ανάπτυξη.
Η πρόκληση, σύμφωνα με τον κ. Γερολιόλιο, έγκειται στην ισορροπία μεταξύ της προστασίας του οικοσυστήματος και της δυνατότητας περισσότερων επισκεπτών να γνωρίσουν το τοπίο του Ολύμπου. Η λύση, όπως υπογραμμίζει, βρίσκεται στην οργάνωση, την επιστημονική τεκμηρίωση και την περιβαλλοντική εκπαίδευση. Σχεδιάζεται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης επισκεπτών, αναβάθμιση υποδομών, βελτίωση μονοπατιών και σήμανσης, καθώς και σύνδεση του Ολύμπου με το ευρύτερο πολιτιστικό απόθεμα της περιοχής. «Θέλουμε ο επισκέπτης να γνωρίσει όχι μόνο την κορυφή του Ολύμπου, αλλά ολόκληρη την ιστορία, τον πολιτισμό και την καθημερινότητα του τόπου μας», σημειώνει.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αξιοποίηση των ήδη ανακοινωθέντων έργων για την περιοχή, που αφορούν κυρίως τη βελτίωση των απαραίτητων υποδομών για την υποδοχή του αυξανόμενου αριθμού επισκεπτών. Εκτιμάται πως μέσα στα επόμενα δύο χρόνια θα έχουν υλοποιηθεί σημαντικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.
Η μετάβαση από τους «τρελούς του βουνού» στη μαζική επισκεψιμότητα
Περισσότερο από έναν αιώνα μετά την πρώτη ανάβαση στις κορυφές του Ολύμπου, η αξία του βουνού δεν μετριέται μόνο με το υψόμετρο ή τη μυθολογία, αλλά και με τον τρόπο που συνεχίζει να εμπνέει σεβασμό. Οι τελευταίες δεκαετίες έχουν φέρει σημαντικές αλλαγές, καθώς ο Όλυμπος έχει μετατραπεί σε διεθνή προορισμό με επισκέπτες από όλο τον κόσμο, χάρη και στην αυξημένη προβολή μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και της ευκολότερης πρόσβασης στην πληροφορία.
Σύμφωνα με τον διεθνή οδηγό βουνού, πρόεδρο του ΕΟΣ Λιτοχώρου και διαχειριστή του καταφυγίου της Πετρόστρουγκας, Χαράλαμπο Μαρινίδη, η αναγνώριση από την UNESCO είναι θετική εξέλιξη, αλλά συνοδεύεται από ερωτήματα σχετικά με τη διαχείριση της νέας κατάστασης. Όπως επισημαίνει, η νέα κατηγορία επισκεπτών που προσελκύει το μνημείο απαιτεί αντίστοιχες υπηρεσίες και οργάνωση. Η εμπειρία του από το εξωτερικό αναδεικνύει την ανάγκη για καλύτερες υπηρεσίες ασφάλειας, όπως η εναέρια διάσωση, ώστε να ανταποκριθεί ο Όλυμπος στα διεθνή πρότυπα.
Ο κ. Μαρινίδης θυμάται τη συνάντησή του με την αποστολή της UNESCO, όπου του διευκρινίστηκε ότι η προστασία του μνημείου είναι ευθύνη της χώρας. Υπογραμμίζει πως οι νόμοι υπάρχουν, αλλά η εφαρμογή τους είναι το ζητούμενο, καθώς η παράνομη κατασκήνωση και άλλες παραβάσεις επιβαρύνουν το οικοσύστημα.
Η ραγδαία αύξηση των επισκεπτών, που εκτιμάται πλέον σε πάνω από 400.000 ετησίως, δημιουργεί νέες ανάγκες και ερωτήματα σχετικά με τη φέρουσα ικανότητα του βουνού, τα οποία πρέπει να απαντηθούν με επιστημονική τεκμηρίωση και ορθό σχεδιασμό.
Η φωνή των ανθρώπων του βουνού
Η Μαρία Ζολώτα, διαχειρίστρια του καταφυγίου «Σπήλιος Αγαπητός», ζει και εργάζεται στον Όλυμπο επί σειρά ετών. Η ίδια αναγνωρίζει τη διεθνή αναγνώριση ως σημαντική, ωστόσο τονίζει ότι η ουσιαστική προστασία του βουνού είναι το μεγάλο ζητούμενο. Υπογραμμίζει την ανάγκη για καλύτερη φύλαξη, περισσότερο προσωπικό και βελτίωση υποδομών, ώστε να διασφαλιστεί η ασφάλεια των επισκεπτών χωρίς να αλλοιωθεί ο χαρακτήρας του Ολύμπου.
Η εμπειρία της δείχνει ότι οι επισκέπτες προέρχονται από δεκάδες χώρες και έρχονται για διαφορετικούς λόγους: τη μυθολογία, την ανάβαση στην κορυφή, τη χλωρίδα και την πανίδα. Η αναγνώριση από την UNESCO, όπως εκτιμά, δίνει στον Όλυμπο τη θέση που του αξίζει στον παγκόσμιο χάρτη, με την προϋπόθεση ότι θα συνοδευτεί από ουσιαστικά έργα προστασίας και ανάδειξης.
Οργάνωση και βιώσιμη ανάπτυξη για το μέλλον
Οι άνθρωποι του βουνού ζητούν καλύτερο σχεδιασμό της εμπειρίας των επισκεπτών. Ο κ. Μαρινίδης φέρνει ως παράδειγμα την ανάγκη διαχείρισης της κυκλοφορίας στη διαδρομή προς τα Πριόνια, προτείνοντας λύσεις όπως οργανωμένες μεταφορές, που θα αποσυμφορήσουν την περιοχή και θα δημιουργήσουν νέες ευκαιρίες για την τοπική κοινωνία.
Στο ίδιο μήκος κύματος και ο δήμαρχος Δίου-Ολύμπου, ο οποίος θεωρεί ότι η διεθνής διάκριση μπορεί να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης, εφόσον συνδεθεί με τον πολιτισμό και την τοπική οικονομία. Υπογραμμίζει ότι ο Όλυμπος δεν πρέπει να γίνει αντικείμενο μαζικής εκμετάλλευσης, αλλά να αποτελέσει πρότυπο ισορροπίας μεταξύ προστασίας της φύσης, πολιτιστικής προβολής και βιώσιμης ανάπτυξης.
Η διατήρηση του βουνού των θεών αποτελεί πλέον ακόμη μεγαλύτερη ευθύνη για όλους τους εμπλεκόμενους, ώστε οι επόμενες γενιές να γνωρίσουν τον Όλυμπο όπως τον αντίκρισαν οι πρώτοι ορειβάτες και οι κάτοικοι των χωριών του.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
