Τέσσερα χρόνια λειτουργίας για τον Χώρο Εποπτευόμενης Χρήσης στην Αθήνα

Τέσσερα χρόνια συμπλήρωσε ο πρώτος σταθερός Χώρος Εποπτευόμενης Χρήσης (ΧΕΧ) στην Αθήνα, μια δομή Άμεσης Πρόσβασης και Μείωσης της Βλάβης που λειτουργεί υπό την εποπτεία του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ). 

Η λειτουργία του εντάσσεται στη στρατηγική του ΕΟΠΑΕ και του υπουργείου Υγείας για την αντιμετώπιση της εξάρτησης ως ζητήματος δημόσιας υγείας και κοινωνικής φροντίδας.

Οι ΧΕΧ αποτελούν διεθνώς αναγνωρισμένη πρακτική Μείωσης της Βλάβης. Η χρήση πραγματοποιείται με αποστειρωμένα σύνεργα και υπό την επίβλεψη εξειδικευμένου προσωπικού, το οποίο μπορεί να παρέμβει άμεσα σε περίπτωση υπερδοσολογίας. 

Παράλληλα, οι δομές αυτές λειτουργούν ως σημείο πρώτης επαφής ευάλωτων πληθυσμών με το σύστημα υγείας, προσφέροντας πρωτοβάθμια φροντίδα, ψυχοκοινωνική υποστήριξη και διασύνδεση με θεραπευτικά προγράμματα.

Ο πρώτος σταθερός ΧΕΧ στην Αθήνα ξεκίνησε τη λειτουργία του στις 22 Απριλίου 2022, μετά τη σχετική αδειοδότησή του. Τα στοιχεία της τετραετίας 2022-2026 επιβεβαιώνουν τον ουσιαστικό αντίκτυπο της δομής. 

Ο ΧΕΧ έχει εξυπηρετήσει 2.818 μοναδικούς ωφελούμενους, με 134.513 επισκέψεις για εποπτευόμενη χρήση. Παράλληλα, διανεμήθηκαν πάνω από 88.000 σύριγγες και 18.000 προφυλακτικά, στο πλαίσιο δράσεων πρόληψης μετάδοσης λοιμωδών νοσημάτων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι εντός του ΧΕΧ αποφεύχθηκαν 772 περιστατικά υπερδοσολογίας. Σε 299 από αυτά χορηγήθηκε ναλοξόνη, ενώ τα υπόλοιπα 473 αντιμετωπίστηκαν μέσω στενής παρακολούθησης. 

Τα δεδομένα αυτά υπογραμμίζουν τον κρίσιμο ρόλο της δομής στην πρόληψη θανάτων από υπερδοσολογία.

Επέκταση του προγράμματος και νέες δράσεις

Ο σταθερός ΧΕΧ της Αθήνας είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Χώρων Εποπτευόμενης Χρήσης, αναπτύσσοντας συνεργασίες με αντίστοιχες δομές και οργανισμούς σε διεθνές επίπεδο. Ο ΕΟΠΑΕ εξετάζει τη δυνατότητα επέκτασης του προγράμματος και σε άλλες πόλεις της χώρας.

Με βάση τα θετικά αποτελέσματα της λειτουργίας του ΧΕΧ στην Αθήνα, ο ΕΟΠΑΕ δημιούργησε τον πρώτο Κινητό Χώρο Εποπτευόμενης Χρήσης στη Θεσσαλονίκη. 

Κατά το 2025, η κινητή μονάδα κατέγραψε 17.156 επισκέψεις από 1.033 μοναδικούς ωφελούμενους και συνέβαλε στη διάσωση 57 ανθρώπινων ζωών από υπερδοσολογία. Στο άμεσο μέλλον, ο οργανισμός σχεδιάζει την ανάπτυξη τριών νέων Κινητών ΧΕΧ στην Αττική και τη διερεύνηση επέκτασης σε άλλες περιοχές.

«Τα τέσσερα αυτά χρόνια αποδεικνύουν ότι η επένδυση στη Μείωση της Βλάβης σώζει ζωές και ανοίγει δρόμους προς τη θεραπεία. Συνεχίζουμε φροντίζοντας τον εξαρτημένο συνάνθρωπό μας με γνώμονα την επιστημονική τεκμηρίωση και τον σεβασμό στον άνθρωπο.

 Ο σταθερός Χώρος Εποπτευόμενης Χρήσης στην Αθήνα δεν αποτελεί απλώς μια πρωτοπόρα πρακτική Μείωσης της Βλάβης, αλλά μια απόδειξη ότι οι πολιτικές δημόσιας υγείας μπορούν να είναι ταυτόχρονα αποτελεσματικές και συμπεριληπτικές», δήλωσε ο εθνικός συντονιστής για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων και πρόεδρος του ΕΟΠΑΕ, Αθανάσιος Θεοχάρης.