Η άνοδος των περιστατικών ενδοσχολικής βίας και εκφοβισμού, με θύτες συχνά ανήλικους μαθητές, αναδεικνύει την ανάγκη για στενότερη συνεργασία μεταξύ θεσμών, εκπαιδευτικών, γονέων και ειδικών ψυχικής υγείας. Παράλληλα, τονίζεται η σημασία ενίσχυσης του δικτύου υποστήριξης της σχολικής κοινότητας με ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς.
Οι ομοσπονδίες δασκάλων και καθηγητών (ΔΟΕ, ΟΛΜΕ) έχουν ζητήσει τη μόνιμη παρουσία ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών σε κάθε σχολείο, από την αρχή της χρονιάς, «για την ουσιαστική παρέμβαση προς όφελος των μαθητών και των εκπαιδευτικών». Το αίτημα εντάσσεται στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής για την Πρόληψη της Βίας και την Αντιμετώπιση της Παραβατικότητας Ανηλίκων.
Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Παιδείας, την περίοδο 2022-2025 προσλήφθηκαν 631 μόνιμοι ψυχολόγοι, εκ των οποίων οι 326 το 2025. Μαζί με τους αναπληρωτές, κατά τη σχολική χρονιά 2025-26 υπηρετούν συνολικά 1.977 ψυχολόγοι σε νηπιαγωγεία, δημοτικά, γυμνάσια και λύκεια.
Ο ρόλος και οι παρεμβάσεις των σχολικών ψυχολόγων
Όπως εξηγεί η Μαρία Κουλιανού, Σύμβουλος Ψυχολόγων του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, οι αρμοδιότητες των σχολικών ψυχολόγων είναι παιδαγωγικές και βασίζονται στη συνεργασία με το εκπαιδευτικό προσωπικό, τους μαθητές και τους γονείς, με σεβασμό στο απόρρητο. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν διερεύνηση του ψυχολογικού προφίλ του παιδιού, δημιουργία εξατομικευμένων προγραμμάτων εκπαίδευσης και υποστήριξη της οικογένειας.
Η κ. Κουλιανού επισημαίνει ότι η αναλογία ψυχολόγων ανά σχολική μονάδα είναι 1 προς 5, γεγονός που καθιστά δύσκολη τη συνεχή παρακολούθηση. «Η παρουσία του ψυχολόγου στο σχολείο είναι μία αναγκαία συνθήκη, αλλά δεν είναι πάντα από μόνη της επαρκής», τονίζει, υπογραμμίζοντας την ανάγκη στενής συνεργασίας με τους διδάσκοντες και τους γονείς.
Σημαντική εξέλιξη αποτελεί η ένταξη 600 επιπλέον σχολείων σε δίκτυο συνεργασιών, που επιτρέπει την επίσκεψη ψυχολόγων από γειτονικά σχολεία μέσω του ΚΕΔΑΣΥ, ενισχύοντας έτσι την κάλυψη και την ανταλλαγή καλών πρακτικών.
Η Εθνική Στρατηγική 2025-2030 για την πρόληψη της βίας
Η Εθνική Στρατηγική για την Πρόληψη της Βίας και την Αντιμετώπιση της Παραβατικότητας Ανηλίκων 2025-2030 περιλαμβάνει 29 πολιτικές και 69 μέτρα, με στόχο μια ολιστική προσέγγιση. Όπως δήλωσε η Βασιλική Αρτινοπούλου, καθηγήτρια Εγκληματολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής που εκπόνησε τη Στρατηγική, «η σχολική βία δεν μπορεί να ιδωθεί αποκομμένα από άλλες μορφές βίας στην οικογένεια ή την κοινότητα».
Η Στρατηγική προτείνει πλήρη κάλυψη όλων των σχολικών μονάδων με ψυχολόγους και βελτίωση της αναλογίας από 1 προς 5 σε 1 προς 3, με στόχο μακροπρόθεσμα το 1 προς 2. Προβλέπει επίσης την εκπαίδευση μαθητών στην ειρηνική επίλυση συγκρούσεων και την καθιέρωση «κοινωνικής εργασίας» για όσους εμπλέκονται σε περιστατικά εκφοβισμού.
Επιπλέον, ενισχύεται ο ρόλος των συμβούλων εκπαίδευσης με υποχρεωτική παρουσία στα σχολεία τρεις φορές την εβδομάδα, ενώ θεσμοθετείται η συνεκπαίδευση εκπαιδευτικών, μαθητών και γονέων κάθε 11η Δεκεμβρίου, με παροχή άδειας εργασίας στους γονείς.
Αλλαγή φιλοσοφίας στους οδηγούς σπουδών
Η σχολική ψυχολόγος Ελίνα Κατσαδούρη υπογραμμίζει την ανάγκη αναθεώρησης των οδηγών σπουδών ώστε να δίνεται έμφαση στη συναισθηματική ισορροπία των μαθητών και όχι μόνο στην ακαδημαϊκή επίδοση. Όπως σημειώνει, οι διεθνείς πρακτικές, όπως στην Αυστραλία και την ΕΕ, δίνουν προτεραιότητα στη συνολική ψυχική ευεξία και στη διασύνδεση των αρμόδιων υπηρεσιών.
Η κ. Κουλιανού συμφωνεί ότι η εκπαιδευτική πολιτική πρέπει να προσανατολιστεί σε ένα νέο πρόγραμμα σπουδών που θα καλλιεργεί αξίες, κοινωνικές δεξιότητες και βιωματικές εμπειρίες. «Ένα πρόγραμμα που δεν θα είναι μόνο γνωστικά προσανατολισμένο, αλλά θα δίνει ποικιλόμορφες και πολιτισμικές ευκαιρίες στα παιδιά», τονίζει, επισημαίνοντας πως η πρόληψη είναι ο πιο αποτελεσματικός δρόμος για την αντιμετώπιση της βίας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
