Η Ημέρα Νεφρού 2026, που θα τιμηθεί στις 12 Μαρτίου, επικεντρώνεται στη σύνδεση της υγείας των νεφρών με τη φροντίδα των ανθρώπων και την προστασία του περιβάλλοντος, σύμφωνα με την παγκόσμια νεφρολογική επιστημονική κοινότητα.
Η Εξωνεφρική Κάθαρση αποτελεί σωτήρια θεραπεία για ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο τελικού σταδίου, ωστόσο συνοδεύεται από σημαντικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Όπως αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Τσούγια Παναγιώτα, πρόεδρος της Ελληνικής Νεφρολογικής Εταιρείας Νοσηλευτών, π. διευθύντρια Νοσηλευτικής Υπηρεσίας ΓΝ Παίδων Π.&Α. Κυριακού, μια συνεδρία αιμοκάθαρσης καταναλώνει 300-500 λίτρα νερού, ενώ το αποτύπωμα άνθρακα ανά ασθενή κυμαίνεται ετησίως από 4 έως 10 τόνους CO2, ανάλογα με τη μέθοδο.
Η αιμοκάθαρση, αν και απαραίτητη, χαρακτηρίζεται ως «μη φιλική» προς το περιβάλλον διαδικασία. Η επιστημονική κοινότητα στρέφεται σταδιακά προς πιο βιώσιμες πρακτικές, μέσα από την ανάπτυξη της λεγόμενης «πράσινης νεφρολογίας».
Περιβαλλοντικό αποτύπωμα της αιμοκάθαρσης
Οι βασικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις της αιμοκάθαρσης περιλαμβάνουν την υψηλή κατανάλωση νερού, την αυξημένη ενεργειακή ζήτηση και την παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων ιατρικών αποβλήτων. Παράλληλα, οι συχνές μετακινήσεις των ασθενών προς τις μονάδες αιμοκάθαρσης αυξάνουν τις εκπομπές CO2.
Πράσινη αιμοκάθαρση – Στρατηγικές βιωσιμότητας
Η «Πράσινη Αιμοκάθαρση» (Green Dialysis) προωθεί πρακτικές όπως η ανακύκλωση αποβλήτων, η χρήση επαναχρησιμοποιήσιμων υλικών και η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών για μείωση της κατανάλωσης νερού και ενέργειας. Επιπλέον, η κατ’ οίκον αιμοκάθαρση και η περιτοναϊκή κάθαρση μειώνουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα έως και 59%, περιορίζοντας τις μετακινήσεις και τα αναλώσιμα.
Η οικολογική διαχείριση (Eco-dialysis) περιλαμβάνει την επιλογή προμηθευτών με οικολογική συνείδηση και τη χρήση συμπυκνωμένων διαλυμάτων, περιορίζοντας τις πλαστικές συσκευασίες.
Ο ρόλος των νοσηλευτών νεφρολογίας
Σύμφωνα με την κ. Τσούγια, οι νοσηλευτές νεφρολογίας έχουν καθοριστικό ρόλο στη διασταύρωση της φροντίδας των ασθενών με τη βιώσιμη ανάπτυξη. Βρίσκονται στην πρώτη γραμμή εφαρμογής πρακτικών εξοικονόμησης πόρων και μείωσης αποβλήτων, συμβάλλοντας ενεργά στην πράσινη μετάβαση των μονάδων αιμοκάθαρσης.
Οι νοσηλευτές διαχειρίζονται αποτελεσματικά τα ιατρικά απόβλητα, εφαρμόζουν πρωτόκολλα εξοικονόμησης νερού και ενέργειας, ενισχύουν την ανακύκλωση και εκπαιδεύουν τους ασθενείς σε οικολογικές πρακτικές, ιδίως όσους υποβάλλονται σε κατ’ οίκον θεραπείες.
Η σημασία της πρόληψης
Η χρόνια νεφρική νόσος είναι μια «σιωπηλή» πάθηση, καθώς τα συμπτώματα εμφανίζονται όταν έχει χαθεί έως και το 80% της νεφρικής λειτουργίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού πάσχει από Χρόνια Νεφρική Νόσο, ενώ πάνω από 2 εκατομμύρια άτομα υποβάλλονται σε θεραπεία υποκατάστασης ή έχουν λάβει νεφρικό μόσχευμα.
Στην Ελλάδα, σε αιμοκάθαρση υποβάλλονται 11.769 ασθενείς, σε περιτοναϊκή κάθαρση 613 και 2.884 έχουν μεταμοσχευθεί. Όλοι οι πάσχοντες λαμβάνουν νοσοκομειακή περίθαλψη και θεραπεία εξωνεφρικής κάθαρσης.
Πρόγραμμα πρόληψης «Προλαμβάνω»
Το εθνικό πρόγραμμα πρόληψης της Νεφρικής Νόσου «Προλαμβάνω» παρέχει δωρεάν εξετάσεις σε πολίτες ηλικίας 30-70 ετών με ιστορικό υπέρτασης ή σακχαρώδους διαβήτη. Ο έλεγχος περιλαμβάνει μετρήσεις κρεατινίνης αίματος και ούρων, ρυθμού σπειραματικής διήθησης (eGFR) και αναλογίας λευκωματίνης/κρεατινίνης (UACR), που αποτελούν πρώιμους δείκτες νεφρικής βλάβης.
Η πρόληψη ενισχύεται με υγιεινή διατροφή, τακτική άσκηση, έλεγχο σακχάρου και πίεσης, σωστή ενυδάτωση και αποφυγή καπνίσματος ή αλόγιστης χρήσης φαρμάκων χωρίς ιατρική συνταγή.
Ενημερωτικό webinar της ΕΝΕΝ
Η Ελληνική Νεφρολογική Εταιρεία Νοσηλευτών (ΕΝΕΝ) διοργανώνει σήμερα διαδικτυακό σεμινάριο (webinar) για τα μέλη της, με εισηγήτριες την Καυκιά Θεοδώρα, Αν. καθηγήτρια Νοσηλευτικής ΔΙΠΑΕ με αντικείμενο στη Νεφρολογία, και τον Ζώνα Λουκά, μηχανικό - μηχανολόγο ΕΜΠ, υπεύθυνο επεξεργασίας συστημάτων νερού αιμοκάθαρσης στην εταιρεία ΑΡΗΤΗ ΑΕ. Το σεμινάριο εστιάζει στην παροχή νεφρολογικής νοσηλευτικής φροντίδας στο πλαίσιο της οικολογίας και στις κατευθυντήριες οδηγίες επεξεργασίας του νερού αιμοκάθαρσης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news