Το ντοκιμαντέρ «Tell Me / Πες μου» του Νίκου Μεγγρέλη αποτελεί μια συγκινητική περιπλάνηση στη μνήμη και την ιστορία. Μέσα από την πορεία της φωτογράφου Ρενέ Ρεβάχ, που αναζητά τα ίχνη της οικογένειάς της – Ελλήνων Εβραίων της Θεσσαλονίκης εκτοπισμένων στο Άουσβιτς – η ταινία αναδεικνύει τη διαχρονική ανάγκη για μνήμη, ελευθερία και ανθρωπιά.
Η ταινία, σε σκηνοθεσία του Νίκου Μεγγρέλη και σενάριο του ίδιου και της Ρενέ Ρεβάχ, θα πραγματοποιήσει την παγκόσμια πρεμιέρα της στο 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Η δημιουργία της ξεκίνησε ύστερα από μια αλληλουχία συμπτώσεων, όταν ο σκηνοθέτης ανακάλυψε ότι ο άνθρωπος που είχε σωθεί από τους ιδρυτές της εταιρείας Παπαδοπούλου ήταν ο παππούς της Ρεβάχ. «Αυτό πρέπει να το κάνουμε ντοκιμαντέρ», θυμάται ο ίδιος να της λέει, δίνοντας την αφετηρία για ένα κινηματογραφικό ταξίδι που διήρκεσε δυόμισι χρόνια.
Οι δημιουργοί απέφυγαν συνειδητά τη συμβατική προσέγγιση του Ολοκαυτώματος. «Πολλοί μου έλεγαν: “Ακόμα ένα ντοκιμαντέρ για το Άουσβιτς;”. Θέλαμε να εστιάσουμε στην ανθρώπινη ιστορία μέσα στη μεγάλη θάλασσα της απώλειας», εξηγεί ο Μεγγρέλης. Η Ρεβάχ ακολουθεί το ίχνος των προγόνων της από τη Θεσσαλονίκη ως το Άουσβιτς και το Μπίρκενάου, φωτογραφίζοντας τα τοπία της τραγωδίας και επιχειρώντας έναν «διάλογο» με τον παππού της.
Κεντρικά σύμβολα της αφήγησης είναι ένα κομμάτι υφάσματος που ανήκε στη γιαγιά της – «τις ψυχές των ανθρώπων που χάθηκαν», όπως λέει ο σκηνοθέτης – και ένα πουλί που προσπαθεί να δραπετεύσει από τους κοιτώνες των γυναικών, ενσαρκώνοντας την αέναη αναζήτηση για ελευθερία.
Η εμπειρία των γυρισμάτων
Τα γυρίσματα στο Άουσβιτς ήταν ιδιαίτερα φορτισμένα. Το συνεργείο, έχοντας λάβει ειδική άδεια, βρισκόταν στον χώρο από τις πρώτες πρωινές ώρες. «Αισθανόμασταν ότι δεν ήμασταν μόνοι. Σαν να υπήρχαν και οι ψυχές των ανθρώπων που έζησαν εκεί», αναφέρει ο Μεγγρέλης με συγκίνηση. Η ταινία αποτυπώνει αυτή τη σιωπή και τις σκιές, αντιπαραθέτοντας την ηρεμία της φύσης με τη βαρβαρότητα του στρατοπέδου.
Ένα μήνυμα για το σήμερα
Πέρα από την ιστορική μνήμη, το ντοκιμαντέρ θέτει ερωτήματα για τον σύγχρονο κόσμο. «Το Άουσβιτς δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Ήταν το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας δαιμονοποίησης του “διαφορετικού”», σημειώνει ο σκηνοθέτης, υπενθυμίζοντας πως η εξόντωση εκατομμυρίων ανθρώπων ξεκίνησε από την κατασκευή ενός εχθρού. «Θέλουμε να δώσουμε χώρο στον θεατή να σκεφτεί πώς φτάσαμε εκεί», προσθέτει.
Ο Νίκος Μεγγρέλης αναφέρεται με θερμά λόγια στη συνεργασία με τη Ρενέ Ρεβάχ και την ομάδα της ταινίας, τονίζοντας τον σεβασμό και την ευαισθησία με την οποία αντιμετώπισαν το θέμα. Η συμμετοχή της ταινίας στο τμήμα Ανοιχτοί Ορίζοντες του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης έχει για τον ίδιο και προσωπική σημασία. «Είναι ένα φεστιβάλ που κάθε χρόνο εξελίσσεται και αποτελεί προνόμιο για τη Θεσσαλονίκη και την τέχνη του ντοκιμαντέρ», αναφέρει.
Η παγκόσμια πρεμιέρα του «Tell Me / Πες μου» θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 14 Μαρτίου, στις 21:00, στην αίθουσα Τζον Κασσαβέτης, στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
