Στην καρδιά της Δράμας, στην οδό Τροίας, ένας μακεδονικός τάφος της ελληνιστικής εποχής αποκαλύπτει τον πλούτο και τη συνέχεια της ιστορίας της πόλης. Το μνημείο, που εντοπίστηκε το 1976 κατά την ανέγερση πολυκατοικίας, αποτελεί το πρώτο κατά χώραν δείγμα ελληνιστικής αρχιτεκτονικής στη Δράμα, φωτίζοντας πτυχές της ζωής και των ταφικών εθίμων των κατοίκων της αρχαίας πόλης.
«Φέτος συμπληρώνονται πενήντα χρόνια από την ανακάλυψή του, που ήταν εντελώς απρόσμενη αλλά προκάλεσε μεγάλη εντύπωση και θαυμασμό», αναφέρει στο ΑΠΕ - ΜΠΕ η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δράμας, Βασιλική Πουλιούδη. Όπως εξηγεί, οι εργάτες που άνοιγαν τα θεμέλια της πολυκατοικίας δεν περίμεναν να συναντήσουν έναν πλήρως κτισμένο και διακοσμημένο τάφο, με τοιχογραφίες σε εξαιρετική κατάσταση. Ο τάφος αποκαλύφθηκε πίσω από το σημερινό ΙΚΑ, στη διασταύρωση με την οδό Παλαιολόγου, και περιλαμβάνει δρόμο με κλίμακα, προθάλαμο από πώρινες πλίνθους και νεκρικό θάλαμο πιθανόν κατασκευασμένο με πηλόπλινθους.
Η τέχνη και η διακόσμηση του μνημείου
Η ζωγραφική του προθαλάμου εντυπωσιάζει κάθε επισκέπτη. Η τεχνική των υδροχρωμάτων, οι χαράξεις δόμησης και οι διακοσμητικές ζώνες με βούκρανα και ρόδακες δημιουργούν ένα αρμονικό σύνολο υψηλής αισθητικής. Τα ανθέμια και τα κυκλικά μοτίβα πάνω από τις εισόδους υποδηλώνουν τον τελετουργικό χαρακτήρα του χώρου και την αναπαράσταση της ζωής στον τάφο.
«Η προσοχή στη λεπτομέρεια δείχνει ότι πρόκειται για μνημείο ιδιαίτερης σημασίας», σημειώνει η κ. Πουλιούδη. «Αποκαλύπτει τις τάσεις της ελληνιστικής τέχνης και τον σεβασμό προς τους νεκρούς, ενώ η ύπαρξη σιδερένιων καρφιών μαρτυρά ότι γιρλάντες και διακοσμητικές ταινίες στόλιζαν τον προθάλαμο».
Τα κτερίσματα και οι θησαυροί του τάφου
Στον νεκρικό θάλαμο βρέθηκαν τρεις σαρκοφάγοι σε σχήμα Π, επιχρισμένες με λευκό κονίαμα και καλυμμένες με σχιστόπλακες. Παρά τα ίχνη σύλησης, τα ευρήματα διατηρούνται σε καλή κατάσταση. Μεταξύ των κτερισμάτων ξεχωρίζουν μυροδοχεία, λυχνάρια, γυάλινες και πήλινες χάντρες, σκυφοειδή αγγεία, καλύμματα πυξίδων και νομίσματα από την Αμφίπολη, τη Θεσσαλονίκη και την Ιστιαία.
Ιδιαίτερη θέση κατέχουν τα χρυσά αντικείμενα που φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Δράμας: ένα περιδέραιο με χάντρες κορναλίνης και κεφάλια ζώων, ένα ζευγάρι σκουλαρικιών με κεφάλι ερωτιδέα και δύο χρυσά φύλλα ελιάς και μυρτιάς, πιθανόν από στεφάνι ή ταφικό διάκοσμο.
«Τα ευρήματα αυτά, παρά τη σύληση, μας δίνουν μια ολοκληρωμένη εικόνα των ταφικών εθίμων», τονίζει η κ. Πουλιούδη. «Αναδεικνύουν την κοινωνική ιεραρχία και τις συνήθειες της ελληνιστικής Δράμας». Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι τα περισσότερα αγγεία χρησιμοποιούνταν για τελετουργικές προσφορές νερού, κρασιού ή μύρων προς τους νεκρούς.
Η ελληνιστική Δράμα μέσα από τον μακεδονικό τάφο
Ο τάφος χρονολογείται από τα τέλη του 3ου έως τα μέσα του 2ου αιώνα π.Χ. και φαίνεται ότι χρησιμοποιήθηκε από μέλη μιας εύπορης οικογένειας. Η ανασκαφή προσφέρει πολύτιμα στοιχεία για τα όρια και την κοινωνική ζωή της αρχαίας πόλης, ενώ οι τοιχογραφίες και τα κτερίσματα αποτυπώνουν τη σύνδεση της Δράμας με την ευρύτερη ελληνιστική τέχνη.
Σήμερα, ο μακεδονικός τάφος της οδού Τροίας, αν και κρυμμένος μέσα στην πυκνοδομημένη πόλη, παραμένει ζωντανός μάρτυρας της ελληνιστικής εποχής. Τα αντικείμενα που εκτίθενται στο μουσείο αφηγούνται ιστορίες ζωής, θανάτου και τελετουργιών, αποκαλύπτοντας τις αξίες μιας κοινωνίας που τιμούσε τη μνήμη των προγόνων της.
Το μνημείο υπενθυμίζει πως η αρχαιότητα ζει ανάμεσά μας, κάτω από τις σύγχρονες πολυκατοικίες και τις αστικές υποδομές. Ο ελληνιστικός τάφος της οδού Τροίας προσφέρει στους επισκέπτες μια μοναδική εμπειρία επαφής με το παρελθόν και την ευκαιρία να ανακαλύψουν την πολιτιστική ψυχή της Δράμας.
Ο χώρος είναι ανοιχτός κάθε Κυριακή πρωί, ενώ τις καθημερινές λειτουργεί κατόπιν συνεννόησης με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δράμας. Η επίσκεψη μπορεί να συνδυαστεί με μια βόλτα στο ιστορικό κέντρο και στα μνημεία της πόλης, όπως το Σαντιρβάν τζαμί, το Μαρμάρινο Σπίτι - Μουσείο Φωτογραφικών Μηχανών και το πάρκο των πηγών της Αγίας Βαρβάρας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news