Σημαντική εξέλιξη για την εξυγίανση του συνταξιοδοτικού αποτελούν τα πολυεργοδοτικά Επαγγελματικά Ταμεία Ασφάλισης, καθώς αναμένεται να προσφέρουν φορολογικά κίνητρα που θα ενισχύσουν τη συνταξιοδοτική αποταμίευση, η οποία αποτελεί χρόνια παθογένεια της χώρας.
Τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης λειτουργούν συμπληρωματικά στην κοινωνική ασφάλιση και ουσιαστικά αποτελούν έναν ασφαλιστικό «κουμπαρά» για τον σύγχρονο εργαζόμενο, όμως μέχρι σήμερα απευθύνονται μόνο σε πολύ μεγάλες εταιρείες.
Αυτήν τη στιγμή στα «σκαριά» βρίσκονται τα πολυεργοδοτικά ΤΕΑ, που αναβαθμίζουν τον θεσμό, καθώς επιτρέπουν σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, που αποτελούν τη «ραχοκοκαλιά» της ελληνικής επιχειρηματικότητας, να συμμετέχουν.
Όπως υπογράμμισε ο Δημήτρης Μαζαράκης, Διευθύνων Σύμβουλος της Εθνικής Ασφαλιστικής, στο πλαίσιο του Insurance & Reinsurance Meeting 2026 που διοργανώνει η Ένωση Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος, μια τέτοια απόφαση είναι πολύ σημαντική, καθώς αναμένεται να προσφέρει σημαντικά κίνητρα προς την συνταξιοδοτική αποταμίευση.
Παράλληλα, η «τριβή» των πολιτών με τέτοια εργαλεία θα ενισχύσει την ασφαλιστική και αποταμιευτική κουλτούρα στην Ελλάδα, προσφέροντας μακροχρόνια οφέλη στην ελληνική οικονομία.
Σύμφωνα με τον κ. Μαζαράκη, σημείο-κλειδί για το μέτρο είναι να δοθούν σαφή κίνητρα και προϋποθέσεις προς τη μακροχρόνια αποταμίευση, ώστε οι πολίτες να μπορέσουν να κατανοήσουν το νέο εργαλείο, αλλά και την αξία της συνταξιοδοτικής αποταμίευσης.
Προς αυτήν την κατεύθυνση, και ο ιδιωτικός κλάδος θα σχεδιάσει ειδικά ομαδικά συνταξιοδοτικά προγράμματα, τα οποία θα προσομοιάζουν τα προνόμια και τις υποχρεώσεις των πολυεργοδοτικών ΤΕΑ.
Ουσιαστικά, αναμένεται να αποτελέσουν την εξέλιξη των παραδοσιακών ομαδικών προγραμμάτων, αν και οι λεπτομέρειες θα αποσαφηνιστούν όταν συσταθεί το ακριβές νομοσχέδιο από την κυβέρνηση.
Επιπλέον, ο κ. Μαζαράκης υπογράμμισε πως η σύσταση των πολυεργοδοτικών ταμείων αποτελεί την πλέον κατάλληλη αφορμή, ώστε η ασφαλιστική αγορά να ζητήσει από την πολιτεία περισσότερα κίνητρα και προς τα ατομικά συνταξιοδοτικά προγράμματα.
Πώς λειτουργούν τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης
Τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης αποτελούν έναν μηχανισμό αποταμίευσης και επένδυσης, που συμπληρώνει το εισόδημα της κύριας σύνταξης από το κράτος και λειτουργεί πολύ πιο αποδοτικά από την απλή αποταμίευση.
Σε ατομικό επίπεδο, τα χρήματα που μαζεύει κάποιος συνήθως αυξάνονται με αργούς ρυθμούς, αφού «κάθονται» σε έναν λογαριασμό.
Αντιθέτως, τα επαγγελματικά ταμεία επενδύουν συστηματικά τα χρήματα με διαφοροποίηση και αμυντικό προσανατολισμό, παράγοντας υπεραξία.
Επιπλέον, οι εισφορές στο ΤΕΑ είναι αφορολόγητες, επιτρέποντας στις επιχειρήσεις πληρώνουν λιγότερα για την ασφάλεια των εργαζομένων τους, χωρίς όμως να τους στερούν κάτι.
Τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης λειτουργούν με επαγγελματική διαχείριση επενδύσεων και αυστηρή επίβλεψη: κάθε ταμείο διαθέτει Επενδυτική Επιτροπή, τα δύο τρίτα της οποίας πρέπει να είναι πιστοποιημένα μέλη από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.
Αξίζει να σημειωθεί πως τα χρήματα αυτά ακολουθούν πάντα τον εργαζόμενο, αφού ακόμη και αν ένας εργοδότης πάψει να υπάρχει και το ταμείο διαλυθεί, ο ασφαλισμένος συνεχίζει μόνος του ή γίνεται εκκαθάριση και παίρνει ακέραια τα χρήματα που βρίσκονται στον ατομικό του λογαριασμό.
Το σχέδιο νόμου που επεξεργάζεται το υπουργείο Εργασίας αναμένεται να καταστήσει τα Επαγγελματικά Ταμεία πιο ελκυστικά και με ελαστικότερα κριτήρια εισόδου, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το συνταξιοδοτικό κενό της χώρας, που εξαιτίας του δημογραφικού διαρκώς μεγαλώνει.
Ανάμεσα στις αλλαγές που εξετάζονται είναι η περαιτέρω βελτίωση της φορολογίας, ο περιορισμός ή ακόμη και η κατάργηση του πλαφόν εισφορών, καθώς και η συστέγαση πολλών επιχειρήσεων σε ένα ενιαίο ταμείο.
Στην πράξη, αυτό θα δώσει την ευκαιρία σε μικρότερες επιχειρήσεις, που άλλωστε αποτελούν τη πλειονότητα στην Ελλάδα, να συμμετέχουν σε πολυεργοδοτικά Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, με το να ενταχθούν στα υφιστάμενα ΤΕΑ μεγαλύτερων εταιρειών ή να δημιουργήσουν δικά τους.
Το συνταξιοδοτικό κενό της Ελλάδας
Με το ελληνικό σύστημα να βασίζεται κυρίως στον πρώτο πυλώνα, δηλαδή στο δημόσιο συνταξιοδοτικό σύστημα, η ενίσχυση των εναλλακτικών μορφών ασφάλισης αποτελεί ένα κρίσιμο στοίχημα για να διασφαλιστεί η επάρκεια του εισοδήματος κατά τη συνταξιοδότηση.
Ενδεικτικά, το 95% των συντάξεων χορηγείται από το κράτος και μόλις το 4% προέρχεται από ιδιωτικές ασφαλιστικές και το 1% από ταμεία.
Τα ποσοστά αυτά είναι πολύ δυσανάλογα και οδηγούν σε έναν υπερτροφικό πρώτο πυλώνα κοινωνικής ασφάλισης και ένα μη βιώσιμο συνταξιοδοτικό μοντέλο εν γένει.
Το συνταξιοδοτικό κενό γίνεται ακόμη πιο σαφές μέσα από τα στοιχεία της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδος (ΕΑΕΕ), σύμφωνα με τα οποία ένας 65χρονος Δανός βγαίνοντας στη σύνταξη έχει αποταμιεύσεις που αντιστοιχούν σε 28 μήνες, ο μέσος πολίτης του ΟΟΣΑ έχει αποταμιεύσεις 8 μηνών, ενώ ο Έλληνας, ο οποίος βασίζεται αποκλειστικά και μόνο στο κράτος για τη σύνταξή του, έχει αποταμιεύσεις μόλις 5 ημερών.
Πέρα από το ότι οι Έλληνες δεν επενδύουν σε ιδιωτική ασφάλιση και ιδίως σε ιδιωτικά συνταξιοδοτικά προγράμματα, η αποταμιευτική τους δυνατότητα είναι επίσης πολύ χαμηλή, αφού τα ελληνικά νοικοκυριά καταγράφουν αρνητικά ποσοστά αποταμίευσης και ουσιαστικά ξοδεύουν περισσότερα από αυτά που κερδίζουν.
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2025 το ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών στην Ελλάδα μειώθηκε κατά -3,6%, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη μείωση στην ΕΕ.
Σε ετήσιο επίπεδο, το 2024 η Ελλάδα επίσης βρισκόταν στη δυσμενέστερη θέση με αρνητικό ποσοστό αποταμίευσης, γεγονός που επιβεβαιώνουν και τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, σύμφωνα με τα οποία η αρνητική αποταμίευση των νοικοκυριών διευρύνθηκε περαιτέρω το προηγούμενο έτος, φτάνοντας το -1,9% του ΑΕΠ από -0,9% το 2023.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
