Στη βεράντα μιας μικρής ξενοδοχειακής μονάδας στο Πλατύ Πρεσπών, ο ιδιοκτήτης της, Στράτος Βασιλόπουλος, μίλησε για την πορεία και την εξέλιξη του Prespa Off Road, ενός θεσμού που ξεκίνησε πριν οκτώ χρόνια και πλέον προσελκύει συμμετέχοντες από την Αλβανία και τη Βόρεια Μακεδονία. Η διοργάνωση αυτή έχει συμβάλει στην ανάδειξη της διασυνοριακής λεκάνης των Πρεσπών, ενισχύοντας την τοπική οικονομία και τη διασύνδεση με τις γειτονικές χώρες.
Ο Στράτος Βασιλόπουλος εξέφρασε την ελπίδα ότι το 2028, με την ολοκλήρωση του έργου στον Λαιμό, το 10ο Prespa Off Road θα διασχίσει για πρώτη φορά τη νέα συνοριακή διάβαση. Όπως δήλωσε, το έργο αυτό αποτελεί «ένα όνειρο ζωής» για τους κατοίκους της περιοχής, καθώς ανοίγει νέους δρόμους διασυνοριακής συνεργασίας και ανάπτυξης.
Η ιστορία της συνοριακής διάβασης ξυπνά έντονες μνήμες στους κατοίκους της Πρέσπας. Ο Στράτος Βασιλόπουλος, που ανήκει στη γενιά που πρόλαβε τη διάβαση σε λειτουργία πριν το κλείσιμό της κατά τη διάρκεια της Χούντας, μοιράστηκε προσωπικές εμπειρίες από τα παιδικά του χρόνια σχετικά με τις δυσκολίες και τα συναισθήματα που βίωσε η τοπική κοινωνία λόγω του κλεισίματος των συνόρων.
Σήμερα, ο Στράτος Βασιλόπουλος διατηρεί δυναμικές σχέσεις με επιχειρηματίες της Βόρειας Μακεδονίας και της Αλβανίας, προετοιμάζοντας κοινά προγράμματα που θα υλοποιηθούν με την έναρξη λειτουργίας της συνοριακής διάβασης. Τονίζει τη σημασία του Διεθνούς Αεροδρομίου της Οχρίδας, που βρίσκεται μόλις 70 χλμ από τη διάβαση, διευκολύνοντας την πρόσβαση σε σημαντικές αγορές της Ευρώπης. Παράλληλα, υπογραμμίζει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών ξενοδοχειακών μονάδων, εκφράζοντας όμως ανησυχία για τη δημογραφική συρρίκνωση του Δήμου Πρεσπών σε σύγκριση με τους γειτονικούς δήμους της Βόρειας Μακεδονίας και της Αλβανίας.
Οι προσδοκίες και οι προκλήσεις της τοπικής κοινωνίας
Στους Ψαράδες, ο Θωμάς Μανούρης, ιδιοκτήτης σκάφους και επιχείρησης εστίασης, επισημαίνει ότι η λειτουργία της συνοριακής διάβασης στον Λαιμό θα ενισχύσει την επισκεψιμότητα και θα αλλάξει την καθημερινότητα της περιοχής, χωρίς να επιθυμεί όμως τον υπερτουρισμό. Τονίζει την ανάγκη βελτίωσης των υποδομών, καθώς η πτώση της στάθμης της Μεγάλης Πρέσπας έχει δημιουργήσει προβλήματα στη μεταφορά επισκεπτών.
Η Παναγιώτα Βραγγάλα από την Καλλιθέα Πρεσπών, μητέρα τριών παιδιών, συμφωνεί ότι η διάβαση θα βελτιώσει την καθημερινή ζωή, προσφέροντας περισσότερες ευκαιρίες στα παιδιά της περιοχής. Ωστόσο, επισημαίνει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι οικογένειες, όπως οι μετακινήσεις για εκπαιδευτικές δραστηριότητες στη Φλώρινα, και την ανάγκη να αναστραφεί η τάση φυγής των νέων από την Πρέσπα.
Ο Βασίλης Βουτσινάς, φασολοπαραγωγός και διαχειριστής ξενώνα στον Άγιο Γερμανό, θεωρεί τη νέα διάβαση καθοριστική για τη διατήρηση της ζωντάνιας της περιοχής, επισημαίνοντας τη συνεχή μείωση του πληθυσμού, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη χαμηλή φοίτηση στο τοπικό δημοτικό σχολείο.
Τουρισμός, υποδομές και κλιματική αλλαγή
Η Ντάνα Παρασκευοπούλου, υπεύθυνη εστιατορίου στον Άγιο Αχίλλειο, αναγνωρίζει την καθυστέρηση στην υλοποίηση της διάβασης, αλλά τονίζει ότι η λειτουργία της θα αλλάξει τον χάρτη της περιοχής, εξαιτίας της εγγύτητας με το αεροδρόμιο της Οχρίδας. Εκφράζει ανησυχία για το κατά πόσο η Πρέσπα θα μπορέσει να εξυπηρετήσει το αυξημένο ενδιαφέρον, καθώς υπάρχει έλλειψη εργατικού δυναμικού και υποδομών σε σύγκριση με τη Βόρεια Μακεδονία.
Ο Κυριάκος Πουκαμισάς, μελισσοκόμος και εστιάτορας στη Μικρολίμνη, εκτιμά ότι οι τοπικές επιχειρήσεις μπορούν να ανταποκριθούν στον ανταγωνισμό, προσφέροντας διαφοροποιημένα προϊόντα και υπηρεσίες. Παράλληλα, αναγνωρίζει ότι η λειτουργία της διάβασης θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό και εντός των συνόρων.
Ο Δημήτρης Προδρομίδης, φασολοπαραγωγός και επιχειρηματίας εστίασης, υποστηρίζει θερμά τη νέα συνοριακή διάβαση, επισημαίνοντας ότι θα προσελκύσει επισκέπτες και από τη βόρεια Ευρώπη, ενώ εκτιμά πως η τοπική επιχειρηματική κοινότητα είναι προετοιμασμένη να ανταποκριθεί στις νέες προκλήσεις.
Όλοι οι συνομιλητές αναγνωρίζουν ότι η κλιματική αλλαγή επηρεάζει αρνητικά την καλλιέργεια φασολιού, με τη μέση θερμοκρασία να αυξάνεται και τους χειμώνες να γίνονται ηπιότεροι, γεγονός που επηρεάζει σημαντικά την τοπική αγροτική παραγωγή.
Η ιστορική διάσταση της συνοριακής διάβασης
Ο Αναστάσιος Σιδηρόπουλος, γενικός διευθυντής της Αναπτυξιακής Κοζάνης, υπενθυμίζει το ιστορικό παρελθόν της συνοριακής διάβασης, όπως είχε θεσπιστεί στην ελληνογιουγκοσλαβική συμφωνία του 1959 με πρωθυπουργό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Η διάβαση εξυπηρετούσε την οικονομική δραστηριότητα και την καλλιέργεια γης για τους κατοίκους της παραμεθορίου, έως το 1967 που καταργήθηκε.
Η νέα διάβαση ως μοχλός ανάπτυξης
Ο δήμαρχος Πρεσπών, Γιώργος Στεργίου, χαρακτήρισε τη νέα συνοριακή διάβαση ως «ιστορική ευκαιρία» για την περιοχή, που μπορεί να ενισχύσει τον τουρισμό, την επιχειρηματικότητα, το εμπόριο και τη διασυνοριακή συνεργασία. Τόνισε τη σημασία της ενίσχυσης των υποδομών και του σχεδιασμού, ώστε η διάβαση να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης για την Πρέσπα.
Ο πρέσβης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Βόρεια Μακεδονία, Μιχάλης Ρόκας, δήλωσε ότι στόχος είναι η συνοριακή διάβαση να λειτουργήσει τον Φεβρουάριο του 2028, με τα χρονοδιαγράμματα να τηρούνται και από τις δύο πλευρές. Υπογράμμισε ότι η λειτουργία της θα αλλάξει ουσιαστικά την περιοχή, διευκολύνοντας δράσεις για τον πολιτισμό, τη βιοποικιλότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Το έργο στη συνοριακή διάβαση του Λαιμού, από την ελληνική πλευρά, ξεκίνησε πρόσφατα και αναμένεται να παραδοθεί τον Φεβρουάριο του 2028, ενώ οι εργασίες στη Βόρεια Μακεδονία θα ολοκληρωθούν εντός του τρέχοντος έτους. Η διάβαση θα διαθέτει αστυνομικό και τελωνειακό έλεγχο και θα επιτρέπεται η διέλευση ΙΧ αυτοκινήτων και βαν έως 9 θέσεων, όχι όμως φορτηγών ή εκδρομικών λεωφορείων.
Το ελληνικό τμήμα του έργου έχει προϋπολογισμό 6.250.000 ευρώ και συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και εθνικούς πόρους, μέσω του Προγράμματος «Interreg 2021-2027» και του έργου BorPres2 / Interreg VI-A IPA «Greece–North Macedonia».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
