«Πράσινη» πόλη στη Σ. Αραβία με ενέργεια μόνο από ανανεώσιμες πηγές

Μια «πράσινη» πόλη πρότυπο που δεν θα εξαρτάται καθόλου από το πετρέλαιο αλλά αποκλειστικά από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, χωρίς αυτοκίνητα και χωρίς εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα σχεδιάζει ο πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ένα project συνολικής αξίας 500 δισ. δολαρίων.

Το Neom – όπως ονομάζεται το project - το είχε ανακοινώσει ήδη από το 2017 ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ωστόσο μέσα στους επόμενους μήνες και πριν το τέλος του πρώτου τριμήνου της χρονιάς ξεκινάει η κατασκευή της πρώτης ζώνης της πόλης, αυτής που ονομάζεται «The Line» και αφορά σε μία έκταση μήκους 170 χλμ. Η πόλη θα έχει 1 εκατ. κατοίκους και θα δημιουργήσει 380.000 θέσεις εργασίας έως το 2030.

«Η ΝΕΟΜ θα βρίσκεται πάνω σε μία από τις σημαντικότερες οικονομικές αρτηρίες του κόσμου, μέσω της οποίας ρέει σχεδόν το 1/10 των παγκόσμιων εμπορικών συναλλαγών», είχε δηλώσει ο πρίγκιπας, αναφερόμενος στα σχέδια για την περιοχή που περιλαμβάνουν μια γέφυρα που θα διασχίζει την Ερυθρά Θάλασσα και θα την ενώνουν με την Αίγυπτο και την υπόλοιπη Αφρική. Η έκταση αυτή θα φτάνει περίπου τα 26 εκατ. στρέμματα από την Ιορδανία και έως την Αίγυπτο δημιουργώντας την πρώτη ανεξάρτητη, ειδική ζώνη στον κόσμο που θα εκτείνεται σε τρεις χώρες.  Η στρατηγική της τοποθεσία θα διευκολύνει επίσης την ταχεία εξέλιξη της ζώνης σε παγκόσμιο κόμβο, όπως ελπίζουν οι υπεύθυνοι σχεδιασμού του έργου, ενώ η πόλη θα χρησιμοποιεί μόνο ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για τις ενεργειακές της ανάγκες.

Ωστόσο παρά τη μεγάλη δημοσιότητα που έχει πάρει το όλο εγχείρημα ο πρίγκιπας δεν έχει δώσει λεπτομέρειες για το κόστος και τον τρόπο χρηματοδότησης του. 

«Η ΝΕΟΜ θα οικοδομηθεί από τα θεμέλια σε πράσινες εκτάσεις, γεγονός που θα της δώσει τη μοναδική ευκαιρία να ξεχωρίσει από όλα τα άλλα μέρη που οικοδομήθηκαν στη διάρκεια εκατοντάδων ετών» είχε δηλώσει στο παρελθόν ο πρίγκιπας Μοχάμεντ που ηγείται μίας προσπάθειας αναμόρφωσης του οικονομικού μοντέλου της χώρας ώστε να απεξαρτηθεί από το πετρέλαιο.

Ωστόσο, ο πρίγκιπας μέχρι στιγμής δεν φαίνεται ότι έχει καταφέρει να συγκεντρώσει τα κεφάλαια που χρειάζονται για το εγχείρημα ενώ δεν έχει καταφέρει να δώσει απαντήσεις σε μεγάλα ερωτήματα όπως πώς θα γίνει η αλλαγή στο οικονομικό μοντέλο χωρίς σύγκρουση δηλαδή με τις πιο παραδοσιακές και συντηρητικές πλευρές και το θρησκευτικό καθεστώς της χώρας.

Στο μεταξύ, η οικονομία της  Σαουδικής Αραβίας δέχτηκε μεγάλα χτυπήματα το 2020 με τη μεγάλη πτώση στις τιμές του πετρελαίου λόγω των ακραίων αλλαγών στη ζήτηση που έφερε η πανδημία. Είναι ενδεικτικό ότι στο 2^ο τρίμηνο του 2020 το έλλειμμα της χώρας έφτασε έως και τα 29 δισ. δολάρια, με τα έσοδα από το πετρέλαιο να είναι μειωμένα κατά 45%. Συνολικά για το 2020 οι εκτιμήσεις για το έλλειμμα φτάνουν τα 79 δισ. δολάρια ή 12% του ΑΕΠ της, με τα έσοδα από το πετρέλαιο να έχουν σημειώσει πτώση 30%. Το ΔΝΤ εκτιμά ότι το 2020 η οικονομία της χώρας συρρικνώθηκε κατά 5,4%.  Για το 2021 οι προβλέψεις θέλουν να έχει η χώρα τη μεγαλύτερη ανάπτυξη στην περιοχή που θα φτάσει στο 3,2%.

Η πτώση των κρατικών εσόδων αναμένεται να εμποδίσει το φιλόδοξο πρόγραμμα μεταρρύθμισης του πρίγκιπα  για την αναμόρφωση της οικονομίας που βασίζεται στην αλλαγή του ενεργειακού μείγματος και μοντέλου του βασιλείου. Τον Νοέμβριο, ο ενεργειακός γίγαντας της χώρας, η Aramco, ανακοίνωσε πτώση στα κέρδη κατά 44,6% για το τρίτο τρίμηνο, καθώς η πανδημία ιού κορονοϊού μείωσε σημαντικά την παγκόσμια ζήτηση αργού πετρελαίου. 

Τα μέτρα λιτότητας που έχουν ανακοινωθεί μέχρι στιγμής αναμένεται να περιορίσουν εν μέρει μόνο το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας. Υπενθυμίζεται ότι τον Ιούλιο, η Σαουδική Αραβία τριπλασίασε τον ΦΠΑ στο 15%, ένα μέτρο που έχει επιβαρύνει το εισόδημα των νοικοκυριών, αύξησε τον πληθωρισμό και έπληξε τις καταναλωτικές δαπάνες. Ωστόσο, η κυβέρνηση δεν μείωσε τις δημόσιες θέσεις εργασίας και τους μισθούς εν μέσω ήδη υψηλής ανεργίας ειδικά στους νέους ενώ ταυτόχρονα τα δύο τρίτα των πολιτών δουλεύουν στο Δημόσιο.