Η Αστική Σχολή Πριγκήπου, το ιστορικό δημοτικό σχολείο της ελληνικής κοινότητας του νησιού, άνοιξε ξανά τις πύλες της την περασμένη Κυριακή, μετά από δύο χρόνια ανακαίνισης που χρηματοδοτήθηκαν από τον εφοπλιστή και ευεργέτη του Οικουμενικού Πατριαρχείου, Αθανάσιο Μαρτίνο, και τη σύζυγό του Μαρίνα. Το σχολείο είχε παραμείνει κλειστό από τους καταστροφικούς σεισμούς του 1999, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος προέστη της πολυαρχιερατικής Θείας Λειτουργίας στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Δημητρίου και τέλεσε τον αγιασμό στην ανακαινισμένη σχολή, παρουσία μελών της ομογένειας και αποφοίτων που ταξίδεψαν από την Ελλάδα. Στην ομιλία του, χρησιμοποίησε την εικόνα του «τραυματισμένου οδοιπόρου» από την παραβολή του Καλού Σαμαρείτη για να περιγράψει τις ζημιές που υπέστη το σχολείο το 1999 και την αποκατάστασή του ως φάρο παιδείας και πολιτισμού.
Η Αστική Σχολή Πριγκήπου, χτισμένη μεταξύ 1912 και 1914, αποτέλεσε για δεκαετίες σημαντικό εκπαιδευτικό κέντρο του ελληνισμού στα Πριγκηπόνησα. Στις αίθουσές της φοίτησαν γενιές μαθητών, σε μια εποχή που η ελληνική κοινότητα του νησιού ήταν πολυπληθής και δραστήρια.
Ωστόσο, οι ιστορικές εξελίξεις, όπως τα γεγονότα του Σεπτεμβρίου 1955 και οι απελάσεις του 1964, οδήγησαν στη συρρίκνωση του ελληνικού πληθυσμού. Σήμερα, οι Έλληνες κάτοικοι της Πριγκήπου αριθμούν περίπου 80-90 άτομα, με το σχολείο να έχει μόλις τέσσερις μαθητές.
Μετά τον σεισμό του Μαρμαρά το 1999, το σχολικό συγκρότημα υπέστη σοβαρές ζημιές και τα μαθήματα μεταφέρθηκαν σε άλλο κτήριο. Η ανακαίνιση του σχολείου δεν στοχεύει μόνο στην αποκατάσταση του κτιρίου, αλλά και στη δημιουργία πολιτιστικού κέντρου για την ελληνική κοινότητα της Κωνσταντινούπολης.
Ο ρόλος των αποφοίτων και των εκπαιδευτικών
Σημαντική ήταν η συμβολή του αποφοίτου Βασίλη Πορίδη, ο οποίος ανέλαβε ως εργολάβος την ανακαίνιση του σχολείου. Ο μητροπολίτης Γέρων Πριγκηποννήσων Δημήτριος αναφέρθηκε στη στενή σχέση του Πορίδη με το σχολείο και στον ζήλο του για την αποκατάστασή του, τονίζοντας πως εργάστηκε «ωσάν να επρόκειτο η Σχολή αυτή να δεχθεί εκατοντάδες μαθητάς».
Η πρόεδρος της Κοινότητας Πριγκήπου και διευθύντρια του σχολείου, Αγνή Νικολαίδη, υποδέχθηκε τους παλιούς αποφοίτους, χαρακτηρίζοντας το σχολικό κτίριο «σιωπηλό μάρτυρα» της ιστορίας της κοινότητας από το 1914. Τόνισε πως «ένα σχολείο δεν είναι μόνο αίθουσες, θρανία και διάδρομοι, αλλά και οι στιγμές, τα βιώματα και οι εμπειρίες που μένουν για πάντα».
Ξεχωριστή αναφορά έγινε στους εκπαιδευτικούς που υπηρέτησαν επί δεκαετίες στην Αστική Σχολή, όπως η Βάσω Οξίδα με 47 χρόνια προσφοράς και η Παναγιώτα Μπεκιάρη, που δίδαξε επί 45 χρόνια. Τιμήθηκαν επίσης η Μαρίκα Χάτζου, τελευταία διευθύντρια του Ορφανοτροφείου Πριγκήπου, και ο εκπαιδευτικός Ιωάννης Καλαμάρης.
Η σημασία της επαναλειτουργίας για την κοινότητα
Η συγκίνηση της επιστροφής αποτυπώθηκε στα λόγια της Ζωρζέτας Αναγνωστοπούλου, προέδρου του Συλλόγου Πριγκηπιανών της Αθήνας «Άγιος Γεώργιος ο Κουδουνάς», η οποία μίλησε για τη σημασία του ανοίγματος του ανακαινισμένου σχολείου και τη διατήρηση των δεσμών της μικρής ελληνικής κοινότητας της Πριγκήπου.
Παρά το μικρό αριθμό μαθητών, το σχολείο συνεχίζει να αποτελεί σύμβολο αντοχής και μνήμης για τον ελληνισμό του νησιού. Η ανακαίνιση και η επαναλειτουργία του υπενθυμίζουν τη διαχρονική παρουσία της κοινότητας και τη σημασία της διατήρησης της πολιτιστικής της κληρονομιάς.
Όπως χαρακτηριστικά ειπώθηκε, «σήμερα η κεντρική αίθουσα της σχολής είναι γεμάτη ξανά από παιδιά», συμβολίζοντας την ελπίδα και τη συνέχεια της παράδοσης.