Η σύνοδος κορυφής της Ένωσης Χωρών Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN) ξεκίνησε στη Μανίλα, με επίκεντρο τα ζητήματα εμπορίου, ασφάλειας και ενεργειακής κρίσης, γεγονός που προσελκύει το ενδιαφέρον της διεθνούς επιχειρηματικής κοινότητας. Στις εργασίες της συνόδου συμμετέχει και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ενισχύοντας τη γεωπολιτική σημασία των συζητήσεων.
Ο Τραμπ αναμένεται να αφιχθεί στην πρωτεύουσα των Φιλιππίνων την Τρίτη, τελευταία ημέρα της συνόδου, όπου έχει προγραμματιστεί συνάντηση με τους ηγέτες της Quad (ΗΠΑ, Ινδία, Ιαπωνία και Αυστραλία).
Η συνάντηση της Quad στοχεύει στην εξισορρόπηση της επιρροής της Κίνας στην περιοχή και θα πραγματοποιηθεί λίγες ώρες πριν από τη σύνοδο κορυφής μεταξύ του Τραμπ, του Κινέζου ομολόγου του Σι Τζινπίνγκ και του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν στη Σεντζέν της Κίνας.
Στις εργασίες συμμετέχει και ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, ο οποίος θα λάβει μέρος σε συνεδρίαση με τις έντεκα χώρες-μέλη της ASEAN.
Παράλληλα, οι Φιλιππίνες και η Αυστραλία υπέγραψαν συμφωνία για την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στον τομέα της άμυνας, ως απάντηση στην αυξημένη στρατιωτική παρουσία της Κίνας στη νοτιοανατολική Ασία.
Ο Αυστραλός πρωθυπουργός Άντονι Αλμπανέζι δήλωσε ότι η συμφωνία «θα εμβαθύνει τη συνεργασία μεταξύ των αμυντικών μας δυνάμεων και θα δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για συνεργασία στην υπηρεσία της περιφερειακής ασφάλειας».
Περίπου 20.000 αστυνομικοί έχουν αναπτυχθεί στη Μανίλα για την ασφάλεια της συνόδου, ενώ για την Τρίτη έχει προγραμματιστεί πορεία διαμαρτυρίας κατά του Τραμπ.
Η διαμαρτυρία στρέφεται κυρίως κατά του αμερικανικού προγράμματος «Pax Silica», πρωτοβουλίας που στοχεύει στην αντιμετώπιση της κυριαρχίας της Κίνας στην αγορά ημιαγωγών και σπανίων γαιών. Το εμβληματικό έργο του προγράμματος, μια βιομηχανική εγκατάσταση 16.200 στρεμμάτων βόρεια της Μανίλας, προκαλεί αντιδράσεις λόγω του κινδύνου εκτοπισμού οικογενειών ιθαγενών.
Εκκρεμή ζητήματα και διαπραγματεύσεις
Οι συναντήσεις ξεκίνησαν από το Σάββατο, με τον Καναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ να ανακοινώνει την ολοκλήρωση διαπραγματεύσεων για συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με τις Φιλιππίνες.
Οι ηγέτες της ASEAN επιδιώκουν να ενισχύσουν τη συνεργασία σε θέματα όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση από πυρκαγιές στην Ινδονησία και η διαχείριση καυσίμων λόγω των εξελίξεων στο Ιράν.
Ωστόσο, δύο κρίσιμα ζητήματα – ο «κώδικας συμπεριφοράς» στη Νότια Σινική Θάλασσα και οι σχέσεις με τη Μιανμάρ – μετατίθενται για την επόμενη σύνοδο της ASEAN, που έχει προγραμματιστεί για το 2027 στη Σιγκαπούρη.
Η Μιανμάρ παραμένει αποκλεισμένη από τις υψηλού επιπέδου συναντήσεις της ASEAN μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του 2021. Παρά την πρόταση της Ταϊλάνδης για συμμετοχή του νέου επικεφαλής του υπουργείου Εξωτερικών της Μιανμάρ, η Μανίλα σημείωσε ότι «δεν είχαν σημειωθεί πρόοδοι» μέχρι χθες.
Οι προσδοκίες για άμεση συμφωνία σχετικά με τον «κώδικα συμπεριφοράς» στη Νότια Σινική Θάλασσα έχουν περιοριστεί, με διπλωμάτη της περιοχής να εκτιμά ότι δεν αναμένεται επίτευξη συμφωνίας στη Μανίλα.
Το Πεκίνο διεκδικεί το μεγαλύτερο μέρος της Νότιας Σινικής Θάλασσας, παρά απόφαση της διεθνούς δικαιοσύνης που προβλέπει το αντίθετο, ενώ έχουν καταγραφεί πολλαπλά περιστατικά μεταξύ των ακτοφυλακών Κίνας και Φιλιππίνων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
