Στην Πολωνία, η πολιτική κρίση που αφορά το Συνταγματικό Δικαστήριο κορυφώθηκε το βράδυ της Παρασκευής, όταν αστυνομικές δυνάμεις αναπτύχθηκαν έξω από το ανώτατο δικαστήριο της χώρας. Η ένταση προκλήθηκε μετά την ανακοίνωση ότι ο πρόεδρός του τέθηκε σε διαθεσιμότητα, γεγονός που έχει προκαλέσει αντιπαράθεση μεταξύ της εθνικιστικής δεξιάς, η οποία τον διόρισε, και της σημερινής κεντρώας κυβέρνησης υπό τον Ντόναλντ Τουσκ.
Ο πρόεδρος της Πολωνίας, ο εθνικιστής Κάρολ Ναβρότσκι, διέκοψε το ταξίδι του προς τη Σενεγάλη και επέστρεψε εσπευσμένα στη Βαρσοβία. Μετά από συνομιλίες με τον επικεφαλής του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Ζμπίγκνιεφ Καπίνσκι, μετέβη στο Συνταγματικό Δικαστήριο, το οποίο βρισκόταν υπό στενή αστυνομική παρουσία και διαδηλωτές είχαν συγκεντρωθεί στην περιοχή.
Σύμφωνα με εικόνες που μετέδωσαν τηλεοπτικά δίκτυα, επικράτησε ένταση κατά την προσπάθεια του πολωνού προέδρου να εισέλθει στο κτίριο. Ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας είχαν αποκλείσει την πρόσβαση, αποτρέποντας πολλούς υποστηρικτές του εθνικιστικού συντηρητικού κόμματος «Νόμος και Δικαιοσύνη» (PiS) να πλησιάσουν.
Οι διαδηλωτές στηρίζουν εδώ και εβδομάδες τους ανώτατους δικαστές. Η κυβέρνηση του κεντρώου Ντόναλντ Τουσκ επιδιώκει την απομάκρυνσή τους, ενώ ο πρόεδρος Ναβρότσκι τους υπερασπίζεται.
«Πρόκειται για πραξικόπημα του πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ (...). Καταστρατηγεί τα συνταγματικά μας δικαιώματα», δήλωσε χαρακτηριστικά ένας από τους διαδηλωτές, ο Τόμας Ζαλέσκι, σε δημοσιογράφο του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP).
Το Συνταγματικό Δικαστήριο, το οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί ότι εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πολιτική εξουσία, αποτελεί διαχρονικό σημείο τριβής στις σχέσεις μεταξύ Βρυξελλών και Βαρσοβίας. Κατά την περίοδο διακυβέρνησης των εθνικιστών (2015-2023), το δικαστήριο υποστήριξε επανειλημμένα την υπεροχή του πολωνικού δικαίου έναντι του ευρωπαϊκού. Από το 2015, η κυβέρνηση του PiS είχε διορίσει δικαστές με σαφή πολιτικό προσανατολισμό, τους οποίους δεν αναγνωρίζουν ούτε ο Ντόναλντ Τουσκ ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Μετά την επιστροφή του στην εξουσία το 2023, ο Ντόναλντ Τουσκ, πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, έχει δεσμευτεί να επιλύσει την κρίση. Ωστόσο, μέχρι στιγμής οι διορισμοί της κυβέρνησής του δεν έχουν επικυρωθεί από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας, διατηρώντας το αδιέξοδο.