Έντονη αστυνομική παρουσία καταγράφηκε το βράδυ της Πέμπτης γύρω από το Συνταγματικό Δικαστήριο στη Βαρσοβία, μετά την ανακοίνωση για τη διαθεσιμότητα του προέδρου του δικαστηρίου. Το ζήτημα βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης μεταξύ της εθνικιστικής δεξιάς που είχε διορίσει τον πρόεδρο κατά την περίοδο διακυβέρνησής της και της σημερινής κεντρώας κυβέρνησης υπό τον Ντόναλντ Τουσκ.
Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο εθνικιστής Κάρολ Ναβρότσκι, ανακοίνωσε ότι διακόπτει την επίσημη επίσκεψή του στη Σενεγάλη και επιστρέφει επειγόντως στη Βαρσοβία.
Δεκάδες αστυνομικοί της μονάδας καταστολής ταραχών απέκλεισαν την πρόσβαση στον περίβολο του ανώτατου δικαστηρίου της Πολωνίας, εμποδίζοντας υποστηρικτές του εθνικιστικού συντηρητικού κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS) να πλησιάσουν.
Οι υποστηρικτές του PiS διαδηλώνουν εδώ και εβδομάδες υπέρ των ανώτατων δικαστών, των οποίων την απομάκρυνση επιδιώκει η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τουσκ, σύμφωνα με δημοσιογράφο του Γαλλικού Πρακτορείου.
Το Συνταγματικό Δικαστήριο, το οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί ότι εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πολιτική εξουσία, έχει αποτελέσει σημείο τριβής μεταξύ Βρυξελλών και εθνικιστών, καθώς έχει υπογραμμίσει επανειλημμένα την υπεροχή της πολωνικής νομοθεσίας έναντι αυτής της ΕΕ.
Μετά την επιστροφή του στην εξουσία το 2023, ο Ντόναλντ Τουσκ, πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, έχει δεσμευτεί να επιλύσει την κρίση. Ωστόσο, οι διορισμοί της κυβέρνησής του στο Δικαστήριο δεν έχουν επικυρωθεί από τον αρχηγό του κράτους, ο οποίος τους εμποδίζει.
"Η αποκατάσταση του κράτους δικαίου είναι καθήκον μας", ανέφερε ο Ντόναλντ Τουσκ στην πλατφόρμα X. "Έπειτα από χρόνια ανομίας υπό το PiS, αυτή είναι μια διαδικασία δύσκολη, μερικές φορές επώδυνη, που απαιτεί αποφασιστική δράση. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος".
Η δικαστής Άννα Κόρβιν-Πιοτρόφσκα ανακοίνωσε την αναστολή άσκησης καθηκόντων του προέδρου του δικαστηρίου, Μπόγκνταν Σβιεντσκόφσκι.
Παράλληλα, ο υπουργός Δικαιοσύνης, που είναι και γενικός εισαγγελέας, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ότι ζήτησε την άρση της ασυλίας τόσο του Μπόγκνταν Σβιεντσκόφσκι όσο και του αναπληρωτή του, Μπαρτλομιέι Σοχάνσκι.
Ωστόσο, επικρατεί σύγχυση, καθώς το δικαστήριο διέψευσε τις εξελίξεις, κάνοντας λόγο για "πραξικόπημα" στον επίσημο λογαριασμό του στην πλατφόρμα X. Ο ιστότοπος του δικαστηρίου δεν ήταν προσβάσιμος το βράδυ της Πέμπτης.
Στον λογαριασμό του στο X, το Δικαστήριο τονίζει ότι ο πρόεδρος Σβιετσκόφσκι παραμένει στη θέση του και ότι η Άννα Κόρβιν-Πιοτρόφσκα δεν μπορεί να αναλάβει προσωρινά ως επικεφαλής, καθώς δεν έχει ορκιστεί ενώπιον του προέδρου της Δημοκρατίας.
"Τουσκ προδότη", φώναζαν υποστηρικτές του PiS μπροστά από το δικαστήριο, ενώ ορισμένοι προσεύχονταν κρατώντας κομποσκοίνια ή θρησκευτικές εικόνες.
Η αστυνομία, παρά την έντονη παρουσία της στον περίβολο, διευκρίνισε ότι δεν εισήλθε στα κτίρια του δικαστηρίου.