Ο επικεφαλής της κυβέρνησης του Χονγκ Κονγκ, Τζον Λι, ζήτησε δημόσια συγγνώμη για τη φονική πυρκαγιά που προκάλεσε τον θάνατο 168 ανθρώπων στην πόλη τον περασμένο Νοέμβριο. Παράλληλα, δεσμεύτηκε για ταχείες και εκτενείς μεταρρυθμίσεις στον κατασκευαστικό κλάδο και στο σχετικό ρυθμιστικό πλαίσιο, σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση της κυβέρνησης.
Οι δηλώσεις του Λι έγιναν πριν τη δημοσιοποίηση έκθεσης άνω των 1.000 σελίδων, που συντάχθηκε από επιτροπή υπό την προεδρία δικαστή. Η έκθεση καταγράφει εκτεταμένες αστοχίες στη διακυβέρνηση και την εποπτεία του συστήματος ανακαινίσεων κτιρίων στο Χονγκ Κονγκ.
Ο Λι ανακοίνωσε επίσης την παραίτηση της υπουργού Στέγασης, Γουίνι Χο, επισημαίνοντας ότι τέσσερις κυβερνητικοί φορείς φέρουν εν μέρει την ευθύνη για την πυρκαγιά. Σύμφωνα με την έκθεση, η φωτιά πιθανότατα προκλήθηκε από "μια πηγή ανάφλεξης χωρίς φλόγα... πιθανότατα ένα αναμμένο τσιγάρο".
«Ως κυβερνήτης και επικεφαλής της κυβέρνησης, θλίβομαι βαθύτατα», ανέφερε ο Λι στις εναρκτήριες δηλώσεις του. «Εκ μέρους της κυβέρνησης της Ειδικής Διοικητικής Περιοχής, ζητώ συγγνώμη από τα θύματα και συνολικά από το κοινό», συμπλήρωσε, υπογραμμίζοντας τη σοβαρότητα του περιστατικού.
Η παραίτηση της Χο αποτελεί την πρώτη αποχώρηση αξιωματούχου μετά το δυστύχημα. Παράλληλα, συγκροτήθηκε ανεξάρτητη ομάδα για να διερευνήσει ποιοι αξιωματούχοι θα λογοδοτήσουν και να καθορίσει τις πειθαρχικές ενέργειες.
Ο Λι γνωστοποίησε ότι ο γενικός γραμματέας της Επιτροπής Περιφρούρησης της Εθνικής Ασφάλειας της Ειδικής Διοικητικής Περιοχής του Χονγκ Κονγκ, Έρικ Τσαν, θα τεθεί επικεφαλής επιτροπής που θα επιβλέπει την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων που προτείνονται στην έκθεση.
Εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις και ποινικές διώξεις
Οι προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις περιλαμβάνουν τη θέσπιση νομοθεσίας που θα καθιστά ποινικά κολάσιμη τη χειραγώγηση διαγωνισμών στον κατασκευαστικό κλάδο. Προβλέπονται ποινές έως 10 εκατομμύρια δολάρια Χονγκ Κονγκ και φυλάκιση έως 10 έτη.
Η έκθεση της επιτροπής αποδίδει την κύρια ευθύνη στην κατασκευαστική εταιρεία Prestige Construction & Engineering Co Ltd και στη σύμβουλο του έργου Will Power Architects Co Ltd. Σε σχέση με την πυρκαγιά στο συγκρότημα Wang Fuk Court, έχουν απαγγελθεί τουλάχιστον 25 ποινικές κατηγορίες σε βάρος των δύο εταιρειών και επτά φυσικών προσώπων. Οι κατηγορίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, ανθρωποκτονία, συνωμοσία για διάπραξη απάτης, νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και φοροδιαφυγή.
Η έκθεση προχωρά ακόμη περισσότερο, κάνοντας λόγο για εκτεταμένες παράνομες και αμφίβολες κατασκευαστικές πρακτικές, τις οποίες χαρακτηρίζει ως «διεφθαρμένο οικοσύστημα». Σημειώνεται ότι στη χειραγώγηση των διαγωνισμών εμπλέκονταν πολλά διαφορετικά μέρη, με ορισμένα να συνδέονται με εγκληματικές οργανώσεις τύπου «τριάδων».
«Η φωτιά σβήστηκε, αλλά η μεταρρύθμιση μόλις ξεκίνησε», επισημαίνεται στην έκθεση. Επιπλέον, η Επιτροπή διαπιστώνει πως καμία κυβερνητική υπηρεσία δεν ανέλαβε ουσιαστικά την ευθύνη για τα ζητήματα πυρασφάλειας, με τις καταγγελίες για κινδύνους πυρκαγιάς να μην έχουν αντιμετωπιστεί επαρκώς.
Το χρονικό της τραγωδίας
Η πυρκαγιά κατέστρεψε επτά πύργους 31 ορόφων στο οικιστικό συγκρότημα Wang Fuk Court, το οποίο βρισκόταν υπό ανακαίνιση στη βόρεια περιοχή Tai Po, και αποτέλεσε το πιο φονικό περιστατικό στην πόλη από το 1948.
Χιλιάδες κάτοικοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, καθώς οι κατοικίες κρίθηκαν ακατάλληλες για διαμονή.
Η επιτροπή πραγματοποίησε φέτος 30 ακροάσεις, λαμβάνοντας καταθέσεις από 80 μάρτυρες – μεταξύ των οποίων κάτοικοι, προσωπικό διαχείρισης ακινήτων και ανακαινίσεων, εμπειρογνώμονες μηχανικούς και ειδικούς σε θέματα πυρασφάλειας, καθώς και κυβερνητικούς αξιωματούχους και εκπροσώπους ρυθμιστικών αρχών. Εξετάστηκαν περισσότερα από ένα εκατομμύριο έγγραφα και υπομνήματα, στο πλαίσιο της διερεύνησης των αιτιών της πυρκαγιάς και της αξιολόγησης του ελέγχου των ανακαινίσεων κτιρίων.