Στις βουλευτικές εκλογές του Ισραήλ, οι δύο βασικές παρατάξεις ήρθαν αντιμέτωπες σε μια αναμέτρηση με οριακές διαφορές, όπως προκύπτει από τις μέχρι στιγμής εκτιμήσεις. Ο συνασπισμός της αντιπολίτευσης φαίνεται να διατηρεί ελαφρύ προβάδισμα και θεωρείται ότι έχει μεγαλύτερη ευελιξία στην αναζήτηση νέων εταίρων για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Ο κεντρώος συνασπισμός του Γκάντι Άιζενκοτ υπολογίζεται ότι θα εξασφαλίσει 52 έδρες, ενώ η συμμαχία της δεξιάς και άκρας δεξιάς υπό τον Μπενιαμίν Νετανιάχου 50 έδρες. Καμία πλευρά δεν προσεγγίζει τον απαιτούμενο αριθμό των 61 εδρών για την πλειοψηφία στην Κνέσετ, την ισραηλινή Βουλή των 120 εδρών.
Ακολουθούν τα τέσσερα βασικά πιθανά σενάρια για τη διαμόρφωση της επόμενης κυβέρνησης:
1. Σχηματισμός κυβέρνησης συνεργασίας
Μετά την επίσημη ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, ο πρόεδρος Ισαάκ Χέρτσογκ θα αναθέσει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης σε εκείνον που εκτιμά ότι έχει τις περισσότερες πιθανότητες να εξασφαλίσει υποστήριξη από 61 μέλη της Κνέσετ. Θα ακολουθήσουν διαπραγματεύσεις, οι οποίες συνήθως διαρκούν αρκετές εβδομάδες. Για παράδειγμα, το 2022 ο Μπενιαμίν Νετανιάχου χρειάστηκε 58 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση συνεργασίας.
Αν και το Λικούντ του Μπενιαμίν Νετανιάχου προβλέπεται να καταλάβει τις περισσότερες έδρες (24-25), εκτιμάται ότι θα δυσκολευτεί να βρει συμμάχους πέρα από τους παραδοσιακούς εταίρους του. Η συμμαχία του Γκάντι Άιζενκοτ ενδέχεται να στηριχθεί είτε σε αποσκιρτήσεις από το στρατόπεδο του πρωθυπουργού είτε στη στήριξη αραβικών κομμάτων.
Οι δύο παρατάξεις των ισραηλινών αράβων αναμένεται να πετύχουν ρεκόρ εδρών, φτάνοντας έως και τις 18. Στο πολιτικό σκηνικό του Ισραήλ, οι ανατροπές και οι αποσκιρτήσεις είναι σύνηθες φαινόμενο, επομένως το ενδεχόμενο δημιουργίας νέας κυβέρνησης δεν αποκλείεται.
2. Κυβέρνηση μειοψηφίας
Εάν κανένα από τα δύο στρατόπεδα δεν συγκεντρώσει τις 61 έδρες, ενδέχεται να σχηματιστεί κυβέρνηση μειοψηφίας με ευκαιριακή στήριξη βουλευτών. Σε αυτό το πλαίσιο, οι αραβικές παρατάξεις θα μπορούσαν να διαδραματίσουν ρυθμιστικό ρόλο.
Η παράταξη Ραμ του Μανσούρ Αμπάς έχει εκφράσει πρόθεση συνεργασίας με τον συνασπισμό του Γκάντι Άιζενκοτ, ενώ η Ενωμένη Λίστα έχει δηλώσει πως μπορεί να προσφέρει δίχτυ ασφαλείας σε οποιαδήποτε κυβέρνηση που θα εκτοπίσει τον κ. Νετανιάχου από την εξουσία. Ωστόσο, βασικά στελέχη της αντιπολίτευσης εμφανίζονται διστακτικά λόγω της αρνητικής στάσης μέρους του εβραϊκού εκλογικού σώματος απέναντι σε τέτοιες συνεργασίες.
Ο κ. Νετανιάχου έχει εστιάσει την εκστρατεία του στην καταγγελία ενδεχόμενης συνεργασίας μεταξύ του συνασπισμού του κ. Άιζενκοτ και των αραβικών κομμάτων, παρουσιάζοντας το σενάριο αυτό ως απειλή για το κράτος του Ισραήλ.
3. Κυβέρνηση εθνικής ενότητας
Παρότι φαντάζει απίθανη λόγω της έντονης πολιτικής πόλωσης, έχει τεθεί στο τραπέζι η πιθανότητα συνεργασίας μεταξύ των λεγόμενων «σιωνιστικών» κομμάτων, εξαιρουμένων των αραβικών και των υπερορθόδοξων. Δημοσκόπηση του Οκτωβρίου έδειξε ότι το 55% των Ισραηλινών θα προτιμούσε κυβέρνηση εθνικής ενότητας αντί νέων εκλογών.
Το 2020 υπήρξε ανάλογο προηγούμενο με τη συμφωνία μεταξύ του Μπενιαμίν Νετανιάχου και του Μπένι Γκαντς για εκ περιτροπής πρωθυπουργία, η οποία όμως δεν μακροημέρευσε. Τις τελευταίες ημέρες, ο πρόεδρος Ισαάκ Χέρτσογκ προσπαθεί να προωθήσει προσέγγιση μεταξύ των βασικών παρατάξεων, με στόχο να αποφευχθεί νέα πολιτική παράλυση.
Ωστόσο, το σενάριο αυτό απορρίπτεται τόσο από τη συμμαχία της αντιπολίτευσης όσο και από το κυβερνών στρατόπεδο, καθώς οι εκλογές αντιμετωπίζονται ως δημοψήφισμα κατά του απερχόμενου πρωθυπουργού.
4. Αδιέξοδο και νέες εκλογές
Εφόσον κανένας υποψήφιος δεν καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση, η χώρα ενδέχεται να οδηγηθεί σε νέες εκλογές. Μεταξύ Απριλίου 2019 και Μαρτίου 2021 διεξήχθησαν τέσσερις εκλογικές αναμετρήσεις λόγω αδυναμίας σχηματισμού σταθερής κυβέρνησης.
Ο υποψήφιος που θα λάβει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης έχει στη διάθεσή του 28 ημέρες, με δυνατότητα παράτασης 14 ημερών. Αν αποτύχει, ακολουθούν άλλες διαδικασίες πριν τη διάλυση της Κνέσετ και την προκήρυξη νέων εκλογών. Μια νέα προεκλογική περίοδος θα ενίσχυε την πολιτική αστάθεια, σε μια χώρα που ήδη δοκιμάζεται από τις συνέπειες της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου 2023 και τις περιφερειακές συγκρούσεις.
Μέχρι να υπάρξει οριστική λύση, ο κ. Νετανιάχου παραμένει υπηρεσιακός πρωθυπουργός.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
