Η βρετανική κυβέρνηση ετοιμάζεται να παρουσιάσει τον ετήσιο κρατικό προϋπολογισμό αύριο στο κοινοβούλιο, σε μια περίοδο υψηλού πληθωρισμού, αυξημένων τιμών κατανάλωσης και αυξημένου κόστους δανεισμού. Πρόκειται για τον πρώτο προϋπολογισμό της κυβέρνησης των Εργατικών με πρωθυπουργό τον Άντι Μπέρναμ, σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό οικονομικό περιβάλλον.
Ο υπουργός Οικονομικών Τζον Χίλι βρίσκεται αντιμέτωπος με περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια, προσπαθώντας να διατηρήσει την εμπιστοσύνη των χρηματοπιστωτικών αγορών και ταυτόχρονα να μειώσει το κόστος ζωής για τους πολίτες. Τα πρόσφατα στοιχεία δείχνουν επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης, εντείνοντας τις προκλήσεις για την κυβέρνηση.
Σύμφωνα με τη Βρετανική Κοινοπραξία Λιανεμπορίου, οι τιμές στα καταστήματα αυξήθηκαν τον Οκτώβριο με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων δυόμισι ετών. Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των τιμών ανήλθε στο 2,1%, έναντι 1,4% τον Σεπτέμβριο, με τις τιμές των τροφίμων να αυξάνονται κατά 2,9% και των μη διατροφικών προϊόντων κατά 1,7%.
Η επικεφαλής της Κοινοπραξίας Έλεν Ντίκινσον επισήμανε ότι οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να απορροφήσουν τις αυξήσεις στο λειτουργικό κόστος. Οι υψηλές τιμές ενέργειας και μεταφορών, μαζί με τις αυξημένες εργοδοτικές επιβαρύνσεις, μετακυλίονται πλέον στους καταναλωτές.
Η ανησυχία εντείνεται, καθώς ο γενικός πληθωρισμός στη Βρετανία παραμένει στο 3,5%, αρκετά πάνω από τον στόχο του 2% που έχει θέσει η Τράπεζα της Αγγλίας.
Παράλληλα, η κυβέρνηση αντιμετωπίζει μεγαλύτερες πιέσεις λόγω του αυξημένου κόστους εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους. Οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι το δημοσιονομικό περιθώριο που τον Μάρτιο ανερχόταν σε περίπου 24 δισ. στερλίνες έχει πλέον περιοριστεί σημαντικά.
Η απόδοση των δεκαετών βρετανικών κρατικών ομολόγων βρίσκεται στο 5,33%, αυξάνοντας το κόστος δανεισμού του Δημοσίου και περιορίζοντας τη δυνατότητα νέων οικονομικών παρεμβάσεων. Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση του Άντι Μπέρναμ εξετάζει μέτρα για τον περιορισμό των τιμών και την ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών.
Μεταξύ των μέτρων που έχουν ανακοινωθεί περιλαμβάνεται η κατάργηση εισαγωγικών δασμών σε περισσότερα από 100 προϊόντα, όπως τρόφιμα, λιπάσματα και πετρέλαιο θέρμανσης. Επιπλέον, εξετάζονται πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις στις τράπεζες και στοχευμένες ελαφρύνσεις για χαμηλοσυνταξιούχους και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Ωστόσο, παραμένει αβέβαιο αν τα μέτρα θα είναι επαρκή ώστε να ανακοπεί η επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου χωρίς να αυξηθεί περαιτέρω ο δημόσιος δανεισμός.
Ο αυριανός προϋπολογισμός αποτελεί κρίσιμη πολιτική δοκιμασία για τον πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ, ο οποίος έχει θέσει ως προτεραιότητα την αντιμετώπιση της ακρίβειας και την ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης.
Οι αποφάσεις του υπουργείου Οικονομικών αναμένεται να επηρεάσουν τη στερλίνα, τις αντιδράσεις των αγορών και τις επόμενες κινήσεις της Τράπεζας της Αγγλίας.
Για την κυβέρνηση, το βασικό ζητούμενο είναι διττό: να πείσει τους πολίτες ότι μπορεί να βελτιώσει την καθημερινότητά τους μειώνοντας το κόστος ζωής και, παράλληλα, να καθησυχάσει τις αγορές ότι τα δημόσια οικονομικά παραμένουν υπό έλεγχο.