Ο εποικισμός της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης από το Ισραήλ ξεκίνησε το 1967 και συνεχίζεται αδιάκοπα, παρά τις διεθνείς πιέσεις. Η δραστηριότητα αυτή εντάθηκε μετά την επιστροφή στην εξουσία το 2022 του Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος διεκδικεί την επανεκλογή του.
Σύμφωνα με ανάλυση του AFP, που βασίστηκε σε στοιχεία της ισραηλινής μη κυβερνητικής οργάνωσης Peace Now, του International Crisis Group (ICG) και του Γραφείου Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων των Ηνωμένων Εθνών (Ocha), σχεδόν το ήμισυ των εβραϊκών οικισμών στη Δυτική Όχθη ανεγέρθηκαν από το 2023. Οι οικισμοί αυτοί χαρακτηρίζονται παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου.
Η Peace Now έχει καταγράψει, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, πάνω από 550 εβραϊκούς οικισμούς. Από αυτούς, οι 150 έχουν αναπτυχθεί με άδεια των ισραηλινών αρχών, ενώ οι υπόλοιποι ξεκίνησαν ως αυθαίρετοι, παράνομοι ακόμα και κατά το ισραηλινό δίκαιο.
Ο ισραηλινός πληθυσμός στη Δυτική Όχθη αυξήθηκε κατά σχεδόν 50% από το 2012, ενώ ο παλαιστινιακός πληθυσμός αυξήθηκε κατά 30%, σύμφωνα με το International Crisis Group.
Περισσότεροι από τρία εκατομμύρια Παλαιστίνιοι και 500.000 Ισραηλινοί ζουν στη Δυτική Όχθη, σε ένα κλίμα έντονης βίας που επιδεινώθηκε ενόψει των εκλογών.
Η ισραηλινή κυβέρνηση ανακοίνωσε «πλήρη αποκλεισμό» της Δυτικής Όχθης την ημέρα της ψηφοφορίας των βουλευτικών εκλογών, μετά τον θάνατο δύο Ισραηλινών στρατιωτών σε επίθεση.
Η δημιουργία αυθαίρετων εβραϊκών οικισμών εντάθηκε με την υπογραφή Νετανιάχου, ιδίως μετά τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και την έναρξη του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας. Ο εποικισμός εκφράζεται πλέον κυρίως με την ίδρυση αγροκτημάτων σε προκεχωρημένες θέσεις.
Οι παράνομοι αυτοί οικισμοί, συχνά αποτελούμενοι από λίγα τροχόσπιτα ή πρόχειρες κατασκευές, πολλαπλασιάζονται καθώς οι έποικοι ενθαρρύνονται από τη συχνή μετέπειτα νομιμοποίησή τους.
Σύμφωνα με την Peace Now, ο αριθμός αγροκτημάτων και άλλων προκεχωρημένων οικισμών που δημιουργήθηκαν στη Δυτική Όχθη από την αρχή του έτους ισοδυναμεί ήδη με αυτόν που καταγράφηκε για όλο το 2025 και είναι τριπλάσιος από το 2023.
Το φαινόμενο των προκεχωρημένων αυθαίρετων οικισμών εμφανίστηκε το 1996, με την πρώτη ανάληψη της εξουσίας από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, αρχηγό του Λικούντ. Με την αύξηση των αυθαίρετων οικισμών, επιβραδύνθηκε η ανέγερση συμβατικών οικισμών.
Η εγκατάσταση αγροκτημάτων ξεκίνησε το 2012, όταν ο Νετανιάχου βρισκόταν ξανά στην εξουσία. Αυτές οι δραστηριότητες αποτέλεσαν βασικό μοχλό κατάληψης παλαιστινιακών εδαφών στη Δυτική Όχθη, που από το 2023 ανέρχεται στα δύο τρίτα της συνολικής έκτασής της.
Τα αυθαίρετα αγροκτήματα δίνουν στους Ισραηλινούς το πλεονέκτημα της κατάληψης μεγάλων εκτάσεων με μικρό αριθμό εποίκων, αναπτύσσοντας κτηνοτροφικές δραστηριότητες, ιδίως στο ανατολικό τμήμα της Δυτικής Όχθης, κατά μήκος του ποταμού Ιορδάνη.
Εποικισμός και προοπτική παλαιστινιακού κράτους
Από την επιστροφή του Νετανιάχου στην εξουσία και κυρίως μετά τις 23 Οκτωβρίου 2023, ο αριθμός των οικοδομικών αδειών που εκδόθηκαν από τις ισραηλινές αρχές αυξήθηκε θεαματικά, φτάνοντας τις 23.000 το 2025, σύμφωνα με το International Crisis Group. Ο αριθμός αυτός είναι υπερτριπλάσιος σε σχέση με το 2012.
Ενδεικτικό της πορείας του εποικισμού είναι η επανακατοίκηση, φέτος, τεσσάρων οικισμών στη βόρεια Δυτική Όχθη που είχαν εκκενωθεί το 2005, στο πλαίσιο του σχεδίου αποδέσμευσης του πρωθυπουργού Αριέλ Σαρόν.
Διαγωνισμός προκηρύχθηκε για την ανέγερση άνω των 1.200 κατοικιών στην περιοχή του οικισμού Μααλέ Αντουμίμ, κοντά στην Ιερουσαλήμ, στο πλαίσιο της πρώτης φάσης του σχεδίου E1. Το σχέδιο αυτό καταγγέλλεται από τον ΟΗΕ και τη διεθνή κοινότητα, ενώ προβάλλεται από ακροδεξιά στοιχεία της κυβέρνησης Νετανιάχου ως η τελική λύση που θα απομονώσει την Ανατολική Ιερουσαλήμ από την υπόλοιπη Δυτική Όχθη.
Κύματα εποικισμού και ιστορική εξέλιξη
Από την κατάληψη της Δυτικής Όχθης από το Ισραήλ το 1967, ο εποικισμός προωθήθηκε από όλες τις ισραηλινές κυβερνήσεις, ανεξαρτήτως πολιτικού προσανατολισμού. Ο πρώτος οικισμός ήταν το κιμπούτζ Κφαρ Ετζιόν, νότια της Ιερουσαλήμ, που δημιουργήθηκε τον Σεπτέμβριο 1967 με άδεια της κυβέρνησης του Εργατικού Κόμματος.
Το πρώτο μεγάλο κύμα εποικισμού σημειώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1980 υπό τη δεξιά κυβέρνηση του Μεναχέμ Μπεγκίν, με την έγκριση πολλών εβραϊκών οικισμών.
Ακολούθησαν κύματα ανέγερσης αυθαίρετων οικισμών από το 1998 έως το 2002 και από το 2019 έως το 2021, όμως οι ρυθμοί ήταν χαμηλότεροι σε σύγκριση με τα τελευταία χρόνια.
Οι αυθαίρετοι οικισμοί της περιόδου 2023-2026 υπολογίζονται μιάμιση φορά περισσότεροι από το άθροισμα των τριών προηγούμενων εποικιστικών κυμάτων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
