Η Δανία χαιρέτισε τη νέα συμφωνία που ανακοίνωσε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με την οποία η Ουάσιγκτον αποκτά «μόνιμο έλεγχο» επί της ασφάλειας της Γροιλανδίας, απαγορεύοντας παράλληλα την εγκατάσταση ρωσικών και κινεζικών βάσεων στην περιοχή της Αρκτικής.
Η πρωτοβουλία του Τραμπ είχε προκαλέσει ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ – ΕΕ, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος είχε απειλήσει να αναλάβουν οι ΗΠΑ τον έλεγχο της Γροιλανδίας, αυτόνομου εδάφους της Δανίας.
Τόσο η Δανία όσο και η Γροιλανδία δήλωσαν ότι θα υπογράψουν τη συμφωνία στο περιθώριο της ερχόμενης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, σημείωσε ότι η συμφωνία αυτή «θα ενισχύσει την ασφάλεια» της Αρκτικής. Σε μήνυμά του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τόνισε πως «μια μακρά περίοδο αβεβαιότητας θα ακολουθηθεί, ελπίζουμε, από μια δεσμευτική συμφωνία που θα ενισχύσει την ασφάλεια στην Αρκτική και τον Βόρειο Ατλαντικό και, κατά συνέπεια, την κοινή μας ασφάλεια στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και της Ευρώπης».
Ο Ράσμουσεν υπογράμμισε επίσης ότι η συμφωνία σέβεται τις «κόκκινες γραμμές» της Κοπεγχάγης.
Οι όροι της συμφωνίας παραμένουν ασαφείς, με τη Δανία να επισημαίνει ότι η κυριαρχία της στο νησί διατηρείται ανεπηρέαστη. Η πρωθυπουργός Μέτε Φρέντερικσεν ανέφερε ότι το κείμενο «αναγνωρίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου (της Δανίας) και το δικαίωμα του λαού της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση».
Ο επικεφαλής της γροιλανδικής κυβέρνησης, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, χαρακτήρισε τον συμβιβασμό ως εγγύηση για την ασφάλεια της Γροιλανδίας, του βασιλείου της Δανίας, των ΗΠΑ και της δυτικής συμμαχίας. Όπως δήλωσε, η συμφωνία «αναγνωρίζει τα συμφέροντα της Γροιλανδίας και τη θέση μας στη διεθνή συνεργασία».
Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι εξασφαλίστηκε «μόνιμος έλεγχος» από τη Δανία και τη Γροιλανδία επί της ασφάλειας της στρατηγικής αυτής περιοχής, ώστε να αποτραπεί η εγκατάσταση ανταγωνιστών των ΗΠΑ, όπως η Κίνα και η Ρωσία.
Η συμφωνία, όπως δημοσιοποιήθηκε μέσω του Truth Social, παρέχει στις ΗΠΑ μόνιμο έλεγχο επί της ασφάλειας και των λοιπών αναγκών της Γροιλανδίας, ενώ εμποδίζει κάθε αντίπαλο της Ουάσιγκτον να αποκτήσει στρατιωτική παρουσία ή να πραγματοποιήσει ευαίσθητες επενδύσεις χωρίς έγκριση των ΗΠΑ. Το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών διευκρίνισε ότι αυτός ο όρος αφορά κυρίως την Κίνα και τη Ρωσία.
Στρατηγική σημασία και στρατιωτική παρουσία
Αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε πως η συμφωνία διασφαλίζει ότι Κίνα και Ρωσία δεν μπορούν να δημιουργήσουν βάση στη Γροιλανδία ή να στείλουν στρατεύματα, ενώ προβλέπει μηχανισμούς αποτροπής ευαίσθητων επενδύσεων.
Η Γροιλανδία βρίσκεται σε στρατηγική θέση μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ, διαθέτει ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα σπανίων γαιών και θεωρείται σημαντική λόγω της δημιουργίας νέων ναυτιλιακών οδών καθώς λιώνουν οι πάγοι.
Ο Τραμπ γνωστοποίησε ότι οι ΗΠΑ θα ξεκινήσουν άμεσα τη διαδικασία ανάπτυξης μεγάλης στρατιωτικής παρουσίας στο νησί. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, σχεδιάζεται η δημιουργία τριών νέων βάσεων στο νότιο τμήμα της Γροιλανδίας, επιπλέον της υπάρχουσας βάσης Πίτουφικ στα βόρεια, η οποία είναι κρίσιμη για την αμερικανική αντιπυραυλική άμυνα.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι ο συμβιβασμός «απαντά σε όλες τις ανησυχίες μας για την εθνική ασφάλεια που αφορούν τη Γροιλανδία».
Διάρκεια και προϋπάρχουσες συμφωνίες
Ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος επισήμανε ότι η ισχύς της συμφωνίας είναι αόριστη και δεν συνεπάγεται κόστος για την Ουάσιγκτον, χαρακτηρίζοντάς την «όνειρο που έγινε πραγματικότητα».
Σύμφωνα με αξιωματούχο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η συμφωνία παραμένει σε ισχύ ακόμη και αν η Γροιλανδία γίνει πλήρως ανεξάρτητη χώρα.
Υπενθυμίζεται ότι ήδη από το 1951 υφίσταται συμφωνία άμυνας, επικαιροποιημένη το 2004, που παρέχει στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις δυνατότητα ανάπτυξης εγκαταστάσεων στη Γροιλανδία με ενημέρωση των αρχών. Η Ουάσιγκτον έχει διατηρήσει έως και 17 στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νησί.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
