Η Τουρκία προχώρησε στην υποβολή ενός πρωτοκόλλου συμφωνίας προς το Κίεβο και τη Μόσχα, με στόχο τον τερματισμό των επιθέσεων σε εμπορικά πλοία που δραστηριοποιούνται στη Μαύρη Θάλασσα, σύμφωνα με τουρκική διπλωματική πηγή που επικαλείται το Γαλλικό Πρακτορείο.
Από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022, η Τουρκία έχει υποστεί σημαντικές απώλειες. Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι μόνο τον Αύγουστο του τρέχοντος έτους, τουλάχιστον 90 πλοία δέχθηκαν επίθεση, εκ των οποίων 25 έως 30 ανήκαν σε τουρκικές εταιρείες.
Στις αρχές Αυγούστου, η Άγκυρα ζήτησε από τις δύο εμπόλεμες πλευρές να συμφωνήσουν σε ένα «μορατόριουμ» για τα πλήγματα σε εμπορικά πλοία, σε μια περιοχή όπου κυριαρχούν πολεμικά πλοία, νάρκες, δρόνους και μαχητικά αεροσκάφη. Ωστόσο, ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ εκτίμησε πως κάτι τέτοιο «θα ήταν αδύνατον να επιτηρηθεί».
Αρκετά πλοία δέχθηκαν επιθέσεις από δρόνους που αποδίδονται στην Ουκρανία, στοχεύοντας στη διακοπή της μεταφοράς δημητριακών και υδρογονανθράκων προς όφελος της Ρωσίας. Στα τέλη Αυγούστου, η Τουρκία κάλεσε τον πρέσβη της Ουκρανίας στην Άγκυρα, μετά από επιθέσεις στα τουρκικά πλοία Lider Bordo Mavi και Lider Kocatepe.
Το Lider Bordo Mavi αγκυροβόλησε στο λιμάνι της Τραπεζούντας και, σύμφωνα με δημοσιογράφους του AFP, φέρει ζημιές στη γέφυρα, στα καταστρώματα και εμφανίζει καταστροφές από πυρκαγιά.
Πρόσφατα, η Τουρκία μοιράστηκε ένα προσχέδιο μνημονίου συνεργασίας με Ρωσία και Ουκρανία, ώστε να βρεθεί λύση στις επιθέσεις, όπως ανέφερε διπλωματική πηγή. Το υπό εξέταση κείμενο βασίζεται στη συμφωνία για τα σιτηρά που συνήφθη τον Ιούλιο του 2022 μεταξύ Μόσχας και Κιέβου, με τη μεσολάβηση Τουρκίας και ΟΗΕ. Η συμφωνία αυτή ίσχυσε για έναν χρόνο, μέχρι την αποχώρηση της Ρωσίας, επικαλούμενη εμπόδια στις εξαγωγές αγροτικών προϊόντων της. Κατά τη διάρκεια της εφαρμογής της, εξήχθησαν περίπου 33 εκατομμύρια τόνοι σιτηρών.
Έκτοτε, η Ουκρανία εξάγει σιτηρά ακολουθώντας μια θαλάσσια διαδρομή κατά μήκος των ευρωπαϊκών ακτών της Μαύρης Θάλασσας, η οποία, αν και μεγαλύτερη, παραμένει σε σχετική απόσταση από τα ρωσικά πολεμικά πλοία.
Τούρκος διπλωμάτης υπενθύμισε ότι, στο πλαίσιο του μηχανισμού αυτού, τα ουκρανικά πλοία παραμένουν στα χωρικά ύδατα της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας μέχρι την εκφόρτωση των προϊόντων τους. «Υπάρχει ένα τμήμα μήκους τεσσάρων-πέντε μιλίων όπου τα ουκρανικά πλοία αναγκάζονται να βγαίνουν από τα εθνικά χωρικά ύδατα και να ταξιδεύουν στην ανοιχτή θάλασσα. Αυτό είναι το επικίνδυνο κομμάτι» της διαδρομής, εξήγησε.
«Η πρότασή μας βασίζεται σε αυτόν τον μηχανισμό. Θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε τα χωρικά ύδατα των γειτονικών χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, καθώς και της Γεωργίας, αν είναι διατεθειμένη να συμμετάσχει», πρόσθεσε.
Ο διπλωμάτης δεν διευκρίνισε αν η Άγκυρα έχει λάβει απάντηση, διαβεβαίωσε όμως ότι οι βασικοί «πρωταγωνιστές» εξετάζουν το σχέδιο.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Άντριι Σιμπίχα δήλωσε σήμερα ότι η χώρα του επιδιώκει κατάπαυση του πυρός και προετοιμάζει συνάντηση μεταξύ του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι και του Αμερικανού ομολόγου του Ντόναλντ Τραμπ στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.