Η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν προχώρησαν σήμερα στην υπογραφή κοινής αμυντικής συμφωνίας στη Μέκκα, σηματοδοτώντας τη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των σουνιτικών μουσουλμανικών δυνάμεων που διατηρούν συμμαχικούς δεσμούς με τις ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
Παρά τη σημαντική αυτή εξέλιξη, παραμένει ασαφές ποιες ακριβώς δεσμεύσεις αναλαμβάνει κάθε χώρα στο πλαίσιο της νέας συνεργασίας για την άμυνα, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο η συμφωνία θα επηρεάσει την ευρύτερη κρίση στην περιοχή.
Οι 3 χώρες εκφράζουν κοινές ανησυχίες για τη ρευστή κατάσταση στη Μέση Ανατολή, τον ρόλο του σιιτικού Ιράν, καθώς και τη στάση του Ισραήλ.
Η Τουρκία κατέχει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ, ενώ η Σαουδική Αραβία αποτελεί τη σημαντικότερη δύναμη στον Κόλπο και έναν από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς πετρελαίου παγκοσμίως. Το Πακιστάν ξεχωρίζει ως η μοναδική μουσουλμανική πυρηνική δύναμη.
Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σαμπάζ Σαρίφ, συνοδευόμενος από τον αρχηγό του στρατού Ασίμ Μουνίρ, και ο πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν συναντώνται με τον πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, σε μια περίοδο που η Σαουδική Αραβία βρίσκεται αντιμέτωπη με επιθέσεις από το Ιράν και τους συμμάχους του, τους Χούθι.
Η υπογραφή της συμφωνίας ήρθε έπειτα από πολύμηνες διαπραγματεύσεις. Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, είχε δηλώσει ότι η Άγκυρα στηρίζει τη δημιουργία μιας ευρύτερης πλατφόρμας περιφερειακής ασφάλειας, με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας και της σταθερότητας.
Αμυντικές ισορροπίες και περιφερειακές εξελίξεις
Από τον Σεπτέμβριο, Πακιστάν και Σαουδική Αραβία συνδέονται με αμυντική συμφωνία που προβλέπει ότι επίθεση κατά της μίας χώρας θεωρείται επίθεση και κατά της άλλης, με χρήση «όλων των στρατιωτικών μέσων», όπως είχε δηλώσει αξιωματούχος της Σαουδικής Αραβίας. Παρά την ύπαρξη της συμφωνίας, το Πακιστάν έχει αποφύγει την άμεση στρατιωτική εμπλοκή στον πόλεμο του Ιράν, παρά τις επανειλημμένες επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας.
Τουρκία και Πακιστάν, μέχρι στιγμής, έχουν αποτρέψει σημαντικές απευθείας επιθέσεις στο έδαφός τους. Ωστόσο, ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για την αποκλιμάκωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, καθώς αυτές απειλούν τόσο την ασφάλεια όσο και την οικονομική τους ανάπτυξη.
Για τη Σαουδική Αραβία, οι επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή, που ξέσπασε μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου κατά του Ισραήλ, είναι σημαντικές. Οι δυνατότητες εξαγωγών πετρελαίου και μεγάλα αναπτυξιακά έργα έχουν επηρεαστεί, ενώ αμφισβητείται και η αξιοπιστία της αμερικανικής προστασίας.
Κοινή παραγωγή και τεχνολογική συνεργασία
Σύμφωνα με πακιστανικές πηγές, η συμφωνία θα επικεντρώνεται στην από κοινού παραγωγή οπλικών συστημάτων, συνδυάζοντας σαουδαραβικά κεφάλαια, τουρκική τεχνολογία και πακιστανική πολεμική εμπειρία.
Το Πακιστάν παρέχει εδώ και δεκαετίες εκπαίδευση και τεχνική υποστήριξη στις ένοπλες δυνάμεις της Σαουδικής Αραβίας. Στο πλαίσιο της συμφωνίας Ριάντ-Ισλαμαμπάντ, το Πακιστάν έχει αναπτύξει στρατιωτικές δυνάμεις, αεροσκάφη, drones και αντιαεροπορικά συστήματα στη Σαουδική Αραβία.
Η Τουρκία και το Πακιστάν έχουν επίσης ανταλλάξει πολεμικά πλοία και εκπαιδευτικά αεροσκάφη στο πλαίσιο της αμυντικής τους συνεργασίας.
Το 2023, το Ριάντ συμφώνησε στην αγορά τουρκικών drones, με την Άγκυρα να χαρακτηρίζει τη συμφωνία ως τη μεγαλύτερη εξαγωγική της χώρας στον αμυντικό τομέα.