Η μαζική είσοδος μεταναστών στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα μέσω του Μαρόκου έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την πρωθυπουργό της Ιταλίας να προτείνει την αναστολή της συμμετοχής της Ισπανίας στη ζώνη Σένγκεν. Τη θέση αυτή υποστήριξε και η υπουργός Εσωτερικών της Φινλανδίας, σύμφωνα με πληροφορίες.
Η πρόταση της Τζόρτζια Μελόνι εγείρει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο έχει πρακτική εφαρμογή ή αποτελεί απλώς μια πολιτική τοποθέτηση, χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα.
Η ζώνη Σένγκεν αποτελεί ένα από τα βασικά επιτεύγματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προσφέροντας ελεύθερη κυκλοφορία εντός των κρατών-μελών, χωρίς εσωτερικούς συνοριακούς ελέγχους. Η δημιουργία της ξεκίνησε το 1985 και η κατάργηση των συνόρων τέθηκε σε ισχύ το 1995 για επτά χώρες, μεταξύ των οποίων η Ισπανία και η Γαλλία.
Σήμερα, στη ζώνη συμμετέχουν 29 χώρες, συμπεριλαμβανομένων όλων των κρατών-μελών της ΕΕ εκτός της Κύπρου και της Ιρλανδίας, καθώς και η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, η Νορβηγία και η Ελβετία. Πολίτες της ΕΕ και υπήκοοι τρίτων χωρών μπορούν να ταξιδεύουν ελεύθερα εντός αυτής της περιοχής.
Ωστόσο, σύμφωνα με ειδικούς, το ευρωπαϊκό δίκαιο δεν προβλέπει την αναστολή συμμετοχής ενός κράτους-μέλους στη ζώνη Σένγκεν. Όπως εξηγεί η Marie-Laure Basilien-Gainche, καθηγήτρια Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Lyon 3, «ένα κράτος δεν μπορεί μονομερώς να αποκλείσει ένα άλλο κράτος μέλος».
Ποια μέτρα μπορούν να ληφθούν στη ζώνη Σένγκεν
Αν και δεν προβλέπεται αποκλεισμός χώρας, τα κράτη-μέλη μπορούν να επαναφέρουν προσωρινούς ελέγχους στα σύνορά τους σε περιπτώσεις σοβαρής απειλής για την εσωτερική ασφάλεια ή τη δημόσια τάξη. Ο κώδικας Σένγκεν επιτρέπει τέτοιες ενέργειες, για παράδειγμα, σε περιπτώσεις τρομοκρατίας, οργανωμένου εγκλήματος ή καταστάσεων έκτακτης ανάγκης δημόσιας υγείας.
Επιπλέον, προβλέπονται μέτρα σε περίπτωση «αιφνίδιων και μαζικών μετακινήσεων υπηκόων τρίτων χωρών μεταξύ κρατών μελών», εάν διακυβεύεται η ομαλή λειτουργία της ζώνης Σένγκεν. Στο πλαίσιο αυτό, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν ζήτησε την ενίσχυση των ελέγχων στα σύνορα με την Ισπανία.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει η Marie-Laure Basilien-Gainche, «δεν υπάρχει κοινό εσωτερικό σύνορο μεταξύ Ιταλίας και Ισπανίας, πόσο μάλλον μεταξύ Ισπανίας και Φινλανδίας».
Η στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε τις εικόνες από τη Θέουτα «απαράδεκτες». Παρόλα αυτά, η πρόταση της Τζόρτζια Μελόνι για αναστολή της συμμετοχής της Ισπανίας στη ζώνη Σένγκεν απορρίφθηκε κατηγορηματικά από τις Βρυξέλλες.
Ευρωπαίος αξιωματούχος, απαντώντας σε σχετική ερώτηση, σημείωσε πως προτεραιότητα αποτελεί η διασφάλιση της προστασίας των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ και πως η κρίση αφορά κυρίως τον ισπανικό θύλακα της Θέουτα. Επιπλέον, τονίστηκε πως οι κινήσεις μεταναστών προς την ευρωπαϊκή ήπειρο παρακολουθούνται στενά και ότι δεν έχει παρατηρηθεί ελεύθερη μετακίνηση προς άλλες χώρες, όπως η Γαλλία.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
