Η Διεθνής Αμνηστία κατήγγειλε ότι εκατοντάδες άνθρωποι πέθαναν στις φυλακές του Ελ Σαλβαδόρ και πάνω από 90.000 συνελήφθησαν αυθαίρετα μετά την επιβολή κατάστασης έκτακτης ανάγκης την άνοιξη του 2022, στο πλαίσιο του λεγόμενου πολέμου κατά των συμμοριών. Σύμφωνα με την οργάνωση, οι πρακτικές αυτές συνιστούν «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας».
Ο πρόεδρος της χώρας της Κεντρικής Αμερικής, Ναγίμπ Μπουκέλε, ο οποίος θα διεκδικήσει τρίτη συναπτή θητεία τον Φεβρουάριο του 2027, κυβερνά συγκεντρώνοντας σχεδόν απόλυτη εξουσία. Από το 2022, νόμος επιτρέπει συλλήψεις χωρίς δικαστική διαταγή.
Στην έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας με τίτλο «‘Ασφάλεια’ δίχως δικαιώματα», αναφέρεται ότι τουλάχιστον 470 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε φυλακές και κέντρα κράτησης από τον Μάρτιο του 2022 έως τον Δεκέμβριο του 2025. Η οργάνωση επισημαίνει πως σε πολλές περιπτώσεις υπήρχαν τραυματισμοί ασύμβατοι με τις επίσημες αιτίες θανάτου, καθώς και ενδείξεις σωματικής βίας και ιατρικής παραμέλησης.
Η Διεθνής Αμνηστία υπογραμμίζει ότι οι περισσότεροι από τους θανόντες δεν είχαν καταδικαστεί για κανένα αδίκημα. «Κανένας από τους θανάτους αυτούς δεν οδήγησε σε έρευνα» για τον καταλογισμό ευθυνών, δήλωσε η Άνα Πικέρ, διευθύντρια του τμήματος της οργάνωσης για την αμερικανική ήπειρο, κατά την παρουσίαση της έκθεσης που πραγματοποιήθηκε ψηφιακά.
Η Πικέρ περιέγραψε περιπτώσεις όπου «μητέρες πήγαιναν από φυλακή σε φυλακή για εβδομάδες χωρίς να ξέρουν πού βρίσκονταν τα παιδιά τους» και οικογένειες που παρέλαβαν «τα πτώματα δικών τους χωρίς πειστική εξήγηση για τους θανάτους τους».
Καταγγελίες για συστηματικές παραβιάσεις
Η έκθεση αναφέρει ότι οι μαζικές συλλήψεις, τα βασανιστήρια, οι εξαναγκαστικές εξαφανίσεις και οι θάνατοι κρατουμένων «δεν μπορούν να θεωρηθούν μεμονωμένα περιστατικά», αλλά αποτελούν μέρος ενός συστήματος καταχρήσεων που, λόγω του εύρους και της οργάνωσής του, «μπορεί να αποτελούν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας».
Η καταγγελία της Διεθνούς Αμνηστίας προστίθεται σε εκείνη διεθνών νομικών, οι οποίοι τον Μάρτιο κατηγόρησαν την κυβέρνηση του κ. Μπουκέλε για κατάφωρες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, βασανιστήρια και εξαναγκαστικές εξαφανίσεις.
Η πολιτική Μπουκέλε και οι αντιδράσεις
Ο «πόλεμος» του Ναγίμπ Μπουκέλε εναντίον των συμμοριών μείωσε τη βία στο Ελ Σαλβαδόρ σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, καθιστώντας τον έναν από τους πιο δημοφιλείς ηγέτες στη Λατινική Αμερική. Ωστόσο, το μοντέλο του, που συμβολίζεται από μια γιγαντιαία φυλακή με εξαιρετικά σκληρές συνθήκες εγκλεισμού, επικρίνεται έντονα για τη συγκέντρωση εξουσιών και τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.