Ο πληθυσμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ανέρχεται σήμερα σε 450,6 εκατομμύρια κατοίκους, πλησιάζει στο ιστορικό του ανώτατο όριο και αναμένεται να μειωθεί τις επόμενες δεκαετίες, σύμφωνα με έκθεση του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Joint Research Centre - Centre commun de recherche). Η έκθεση αναδεικνύει τις μεγάλες προκλήσεις που συνεπάγεται η γήρανση του ευρωπαϊκού πληθυσμού.
Ο αριθμός των Ευρωπαίων προβλέπεται να αυξηθεί ελαφρά έως το 2029, φθάνοντας τα 453,3 εκατομμύρια, προτού αρχίσει να μειώνεται σταδιακά. Μέχρι το 2050, ο πληθυσμός της Ευρώπης εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στα 445 εκατομμύρια, ενώ έως το 2100 θα περιοριστεί στα 398,8 εκατομμύρια, επίπεδο αντίστοιχο με εκείνο της δεκαετίας του 1970.
Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι ζουν περισσότερο από ποτέ. Το προσδόκιμο ζωής έφθασε τα 81,5 έτη το 2024, αποτέλεσμα της προόδου της ιατρικής και της βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης. Μέχρι το 2050, σχεδόν ένας στους τρεις κατοίκους της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα είναι ηλικίας 65 ετών και άνω, έναντι ενός στους πέντε σήμερα.
Μακροπρόθεσμα, το προσδόκιμο ζωής αναμένεται να ξεπεράσει τα 90 χρόνια για τις γυναίκες και τα 86 για τους άνδρες έως το 2100. Ένα παιδί που γεννήθηκε στην ΕΕ το 2023 μπορεί να ελπίζει ότι θα ζήσει μέχρι τα 75,3 χρόνια χωρίς σοβαρή ασθένεια.
Οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις
Η γήρανση του πληθυσμού επιφέρει σημαντικές συνέπειες για την οικονομία, όπως ελλείψεις εργατικού δυναμικού, πίεση στα δημόσια οικονομικά και αυξημένες ανάγκες στα συστήματα υγείας, εκπαίδευσης και κοινωνικής πρόνοιας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρίζει ότι οι προκλήσεις αυτές απαιτούν συντονισμένη δράση.
Ταυτόχρονα, οι δημογραφικές εξελίξεις δημιουργούν νέες ευκαιρίες μέσα από την ανάπτυξη της λεγόμενης «οικονομίας των λευκών μαλλιών», η οποία περιλαμβάνει προϊόντα και υπηρεσίες προσαρμοσμένα στις ανάγκες των ηλικιωμένων, όπως καινοτόμες υγειονομικές λύσεις και τεχνολογίες υποστήριξης.
«Ζούμε περισσότερο και με καλύτερη υγεία από ποτέ – μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες μας. Αλλά η δημογραφική αλλαγή μεταμορφώνει τις κοινωνίες μας, τις οικονομίες μας και τις αγορές εργασίας και οφείλουμε να δράσουμε από τώρα για να μετατραπεί αυτή η μεταβολή σε ευκαιρία», δήλωσε η ευρωπαία επίτροπος Ντουμπράφκα Σούιτσα.
Η ανάγκη ενίσχυσης της παραγωγικότητας
Η Ευρωπαϊκή Ένωση τονίζει ότι η αύξηση της παραγωγικότητας και η μείωση της ανεργίας είναι κρίσιμες για την αντιστάθμιση των επιπτώσεων της μείωσης του ενεργού πληθυσμού. Σήμερα, περίπου το 20% των ατόμων σε παραγωγική ηλικία βρίσκεται εκτός αγοράς εργασίας, ενώ το χάσμα απασχόλησης μεταξύ γυναικών και ανδρών παραμένει στις 10 ποσοστιαίες μονάδες.
Παράλληλα, 8 εκατομμύρια νέοι στην ΕΕ ούτε εργάζονται, ούτε σπουδάζουν, ούτε συμμετέχουν σε προγράμματα κατάρτισης, γεγονός που επιτείνει τις προκλήσεις για την ευρωπαϊκή αγορά εργασίας.
Ο ρόλος της μετανάστευσης
Η έκθεση επισημαίνει ότι η μετανάστευση «διαδραματίζει αυξανόμενο ρόλο στην ανάπτυξη του πληθυσμού, αντισταθμίζοντας εν μέρει τις αρνητικές συνέπειες της γήρανσης και της μείωσης του εργατικού δυναμικού», χωρίς ωστόσο να μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά τη συνολική δημογραφική πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
