Η φιλοκυβερνητική εφημερίδα Χουριέτ παρουσιάζει τη μεταβίβαση των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 σε τρίτη χώρα του Κόλπου ως το επικρατέστερο σενάριο για την υπέρβαση του αδιεξόδου στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, αυτή η λύση θεωρείται από αμερικανικής πλευράς η πιο συμβατή με το ισχύον νομικό πλαίσιο, ανοίγοντας τον δρόμο για την άρση των κυρώσεων CAATSA και την επανεκκίνηση της διαδικασίας για τα μαχητικά F-35, χωρίς ωστόσο να συνεπάγεται αυτόματα την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα.
Φόρμουλα για τους S-400
Η Χουριέτ αναφέρει ότι στις σχέσεις Άγκυρας - Ουάσιγκτον υπάρχουν δύο διακριτά ζητήματα: οι κυρώσεις CAATSA και η επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Η άρση των κυρώσεων δεν σημαίνει αυτόματα και επιστροφή στα F-35, αλλά αφαιρεί ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά και νομικά εμπόδια.
Σύμφωνα με πληροφορίες από Αμερικανούς αξιωματούχους, η ισχυρότερη επιλογή που εξετάζεται είναι η πώληση των S-400 σε τρίτη χώρα του Κόλπου, η οποία δεν έχει ακόμη αποκαλυφθεί. Η Ουάσιγκτον θεωρεί απαραίτητο οι S-400 να μην περιλαμβάνονται πλέον στο τουρκικό οπλοστάσιο.
Εναλλακτικές λύσεις, όπως η αποθήκευση των συστημάτων στην Τουρκία ή η φύλαξή τους υπό κοινό έλεγχο, δεν θεωρούνται από τις ΗΠΑ συμβατές με το νομικό πλαίσιο. Παράλληλα, βάσει της συμφωνίας τελικού χρήστη με τη Ρωσία, οποιαδήποτε μεταβίβαση απαιτεί τη συναίνεση της Μόσχας, η οποία, σύμφωνα με το δημοσίευμα, δεν εμφανίζεται αρνητική.
Προϋποθέσεις για την άρση της CAATSA
Οι κυρώσεις CAATSA επιβλήθηκαν το 2020 μετά την αγορά των S-400 από τη Ρωσία και αφορούσαν κυρίως την τουρκική Προεδρία Αμυντικών Βιομηχανιών. Η άρση τους προϋποθέτει πιστοποίηση του Αμερικανού προέδρου προς το Κογκρέσο ότι η Τουρκία δεν διαθέτει πλέον S-400 ή άλλο αντίστοιχο ρωσικό σύστημα και ότι δεσμεύεται να μην προμηθευτεί ανάλογο εξοπλισμό στο μέλλον.
Ξεχωριστή διαδικασία για τα F-35
Η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 αποτελεί ανεξάρτητη διαδικασία από την άρση των κυρώσεων. Ακόμη και μετά την άρση της CAATSA, θα απαιτηθούν νέα πολιτικά, νομικά και τεχνικά βήματα, όπως ενημέρωση του Κογκρέσου, δεκαπενθήμερη περίοδος κοινοβουλευτικού ελέγχου και αξιολογήσεις ασφαλείας από το Πεντάγωνο και το Γραφείο του Κοινού Προγράμματος F-35.
Παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν η Τουρκία θα επανενταχθεί ως εταίρος-παραγωγός ή μόνο ως χώρα-πελάτης.
Σενάριο για τα έξι F-35
Εφόσον υπάρξει πρόοδος, το πρώτο θέμα που ενδέχεται να εξεταστεί είναι η παράδοση των έξι F-35 που έχουν ήδη κατασκευαστεί για την Τουρκία, για τα οποία η Άγκυρα έχει καταβάλει το αντίτιμο. Πριν από οποιαδήποτε παράδοση θα απαιτηθούν εργασίες συντήρησης, νέα εκπαίδευση πιλότων και επαναπιστοποίηση τεχνικού προσωπικού.
Εξελίξεις για το πρόγραμμα KAAN
Η Χουριέτ αναφέρει ότι βρίσκεται στο τελικό στάδιο η διαδικασία έγκρισης από τις ΗΠΑ για την εξαγωγή 80 κινητήρων, αξίας άνω των 700 εκατ. δολαρίων, για 40 μαχητικά KAAN. Η έγκριση αυτή εκλαμβάνεται ως πολιτικό μήνυμα ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει σταδιακή επαναπροσέγγιση με την Τουρκία στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, ξεκινώντας από λιγότερο ευαίσθητους τομείς.
Εκκρεμότητα για τα F-16
Όσον αφορά τα F-16, η Χουριέτ σημειώνει ότι η σύμβαση για την αγορά 40 νέων αεροσκαφών παραμένει σε ισχύ, με την Τουρκία να έχει ήδη καταβάλει προκαταβολή. Οι δύο πλευρές βρίσκονται σε νέα διαπραγμάτευση λόγω διαφορών για το κόστος παραγωγής και τους υπολογιστές αποστολής. Ενδεχόμενη πρόοδος στα ζητήματα της CAATSA και των F-35 θα μπορούσε να διευκολύνει και την ολοκλήρωση της συμφωνίας για τα F-16.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
