Οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ εξαπέλυσαν την Παρασκευή επίθεση στο Ιράν, απαντώντας σε πλήγμα ιρανικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους (drone) εναντίον φορτηγού πλοίου στο Στενό του Ορμούζ. Οι δύο χώρες αντάλλαξαν κατηγορίες για παραβίαση των όρων της πρόσφατης συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός.
Το U.S. Central Command (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι στόχοι των αμερικανικών πληγμάτων ήταν αποθήκες πυραύλων, drones και παράκτια ραντάρ στο Ιράν. Δημοσιοποιήθηκε βίντεο που δείχνει έκρηξη με την ένδειξη «αδιαβάθμητο», ενώ Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε την ολοκλήρωση της επιχείρησης.
Η Τεχεράνη ανέφερε ότι βλήμα έπληξε περιοχή κοντά στο λιμάνι του Σιρίκ, στο νότιο Ιράν, και πως ιρανικές ναυτικές δυνάμεις απάντησαν στοχεύοντας αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Δεν έγινε γνωστό ποιες εγκαταστάσεις επλήγησαν.
Εξελίξεις στη Μέση Ανατολή
Παρά την ένταση, υπήρξαν ενδείξεις προόδου προς τον τερματισμό της τετράμηνης σύγκρουσης, καθώς Ισραήλ και Λίβανος υπέγραψαν συμφωνία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών μεταξύ του Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν οργάνωσης Χεζμπολάχ. Οι δύο πλευρές χαρακτήρισαν τη συμφωνία πρώτο βήμα για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ και την απόσυρση των ισραηλινών στρατευμάτων, αν και η εφαρμογή της παραμένει αβέβαιη.
Η Τεχεράνη δήλωσε ότι θα ελέγχει το Στενό του Ορμούζ και προειδοποίησε τις χώρες του Κόλπου να μην στηρίξουν την Ουάσινγκτον. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε το Ιράν για την επίθεση στο εμπορικό πλοίο, υποστηρίζοντας ότι παραβίασε τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.
Η CENTCOM χαρακτήρισε την επίθεση στο πλοίο «αδικαιολόγητη» και τόνισε ότι τα αμερικανικά πλήγματα αποτελούν «ισχυρή απάντηση». Οι αμερικανικές δυνάμεις δεσμεύτηκαν να συνεχίσουν τη «συντονισμένη υποστήριξη ασφαλούς διέλευσης» εμπορικών πλοίων από το στενό.
Αντιδράσεις και δηλώσεις
Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς επισήμανε ότι οι ΗΠΑ έχουν τηρήσει τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, γνωστή και ως μνημόνιο συνεννόησης (MOU). «Το Ιράν υπέγραψε συμφωνία για κατάπαυση του πυρός. Την έχουμε τιμήσει... Αλλά η βία θα αντιμετωπίζεται με βία», έγραψε στην πλατφόρμα Χ.
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι σημειώθηκαν προειδοποιητικές βολές από το Σιρίκ προς πλοία που παραβίασαν τους κανονισμούς του στενού, ενώ εκτοξεύθηκαν και δύο προειδοποιητικοί πύραυλοι από την περιοχή Καρπάν. Σύμφωνα με το πρακτορείο Mehr, δεν υπάρχουν ζημιές στο λιμάνι Σιρίκ και οι εγκαταστάσεις λειτουργούν κανονικά.
Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι το ναυτικό τους «έπληξε τις τοποθεσίες όπου ο τρομοκρατικός στρατός των ΗΠΑ σταθμεύει στην περιοχή» και προειδοποίησαν για ισχυρότερη απάντηση σε περίπτωση νέων επιθέσεων. Τόνισαν ότι η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός δίνει στο Ιράν τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στο στενό.
Επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας
Πριν από τα τελευταία πλήγματα, οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν περίπου 3%, καταγράφοντας σημαντικές εβδομαδιαίες απώλειες. Η πτώση συνδέεται με την αποχώρηση δεξαμενόπλοιων από το Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εφοδιασμού σε πετρέλαιο και LNG.
Η Saudi Aramco επανεκκίνησε τις φορτώσεις αργού από τον σταθμό Ρας Τανούρα, το μεγαλύτερο πετρελαϊκό λιμάνι στον κόσμο, μετά από τέσσερις μήνες διακοπής. Παράλληλα, αυξήθηκαν οι μεταφορές λιπασμάτων, περιορίζοντας ανησυχίες για άνοδο των τιμών τροφίμων.
Διπλωματικές κινήσεις
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, στο πλαίσιο περιοδείας του στον Κόλπο, εξέδωσε κοινή ανακοίνωση με το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου, ζητώντας «ελεύθερη και απεριόριστη ναυσιπλοΐα» χωρίς διόδια ή προσπάθειες επιβολής ελέγχου.
Από την πλευρά του, το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών υποστήριξε ότι το στενό πρέπει να ελέγχεται από το Ιράν και το Ομάν. Ο Αλί Ακμπάρ Βελαγιατί, κορυφαίος σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, προειδοποίησε ότι η επιβίωση των συμμάχων της Ουάσινγκτον στον Κόλπο εξαρτάται από την ανεκτικότητα της Τεχεράνης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
