ΗΠΑ - Ιράν: Προκαταρκτική συμφωνία για τέλος στον πόλεμο

Σε προκαταρκτική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου κατέληξαν, σύμφωνα με ανακοινώσεις των ΗΠΑ, του Ιράν και του Πακιστάν, οι εμπλεκόμενες πλευρές. Η συμφωνία προβλέπει σταδιακή εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων, με στόχο την αποκατάσταση της σταθερότητας στην περιοχή.

Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεμπάζ Σαρίφ δήλωσε ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε άμεσο και διαρκή τερματισμό όλων των εχθροπραξιών. Το μνημόνιο κατανόησης πρόκειται να υπογραφεί στην Ελβετία την Παρασκευή, ενώ ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν Κάζεμ Γαριμπαμπάντι ανέφερε ότι τότε θα δοθεί στη δημοσιότητα.

Στενό του Ορμούζ και ναυτικός αποκλεισμός

Το Ιράν και οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν, με τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών να αίρεται αμέσως μετά την υπογραφή του μνημονίου. Ο Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε ότι το Στενό θα ανοίξει την Παρασκευή, δίνοντας εντολή για την άρση του αποκλεισμού.

Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι το πέρασμα θα ανοίξει «σε όλα τα εμπορικά πλοία», ενώ το πρακτορείο Fars μετέδωσε πως η ναυσιπλοΐα θα διαχειρίζεται από κοινού το Ιράν και το Ομάν. 

Σύμφωνα με το ίδιο πρακτορείο, η Τεχεράνη εισήγαγε ρήτρα για επιβολή τελών ναυτιλιακών υπηρεσιών στο Στενό του Ορμούζ, επιβεβαιώνοντας την ιρανο-ομανική κυριαρχία στην περιοχή.

Το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα

Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι το Ιράν δεν θα κατασκευάσει ούτε θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, επαναλαμβάνοντας μακροχρόνια δέσμευση της Τεχεράνης. Ο Ιρανός αξιωματούχος ανέφερε ότι, ενόψει τελικής συμφωνίας, θα παγώσουν οι πυρηνικές δραστηριότητες, ενώ θα αραιωθεί το απόθεμα υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου.

Ο Τραμπ σημείωσε ότι δεν υπάρχει επείγουσα ανάγκη απομάκρυνσης του πυρηνικού καυσίμου και ότι οι ΗΠΑ θα το ανακτήσουν «όταν αποκατασταθεί η ηρεμία». Παράλληλα, υπογράμμισε πως θα θεσπιστεί αυστηρό καθεστώς επιθεωρήσεων, χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες.

Κυρώσεις και παγωμένα περιουσιακά στοιχεία

Σύμφωνα με Ιρανό αξιωματούχο, οι ΗΠΑ δεσμεύτηκαν να μην επιβάλουν νέες κυρώσεις έως την επίτευξη οριστικής συμφωνίας. Προβλέπεται επίσης προσωρινή άρση των πετρελαϊκών κυρώσεων και σταδιακή άρση όλων των περιορισμών των ΗΠΑ και του ΟΗΕ, βάσει συμφωνημένου χρονοδιαγράμματος.

Οι ΗΠΑ αναμένεται να αποδεσμεύσουν ιρανικά περιουσιακά στοιχεία ύψους 25 δισ. δολαρίων μέσω χρηματικών μεταβιβάσεων και πιστωτικών γραμμών, ενώ θα εκπονηθεί σχέδιο ανοικοδόμησης και ανάπτυξης για το Ιράν, σε συνεργασία με περιφερειακούς συμμάχους. Ο Τραμπ τόνισε ότι το Ιράν δεν θα λάβει μετρητά, αλλά ενδέχεται να αρθούν οι κυρώσεις.

Επιπτώσεις στον Λίβανο

Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν ανακοίνωσε ότι η κατάπαυση του πυρός θα επεκταθεί και στον Λίβανο. Η Γραμματεία του Ανωτάτου Εθνικού Συμβουλίου του Ιράν επιβεβαίωσε ότι οι πολεμικές επιχειρήσεις θα λήξουν οριστικά το βράδυ της Δευτέρας.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί επισήμανε ότι απαιτείται πλήρης τερματισμός των ισραηλινών επιθέσεων, προσθέτοντας πως οι ΗΠΑ έχουν την ευθύνη για την εφαρμογή της συμφωνίας. 

Από την πλευρά του, ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ Ισραελ Κατς δήλωσε ότι ο στρατός θα παραμείνει στις ζώνες ασφαλείας σε Λίβανο, Συρία και Γάζα, σημειώνοντας ότι αυτό έχει καταστεί σαφές στον Τραμπ.

Πριν από την ανακοίνωση του μνημονίου, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι «θα φέρει την ειρήνη στην περιοχή, περιλαμβανομένου του Λιβάνου», υπογραμμίζοντας την ανάγκη για παύση όλων των επιθέσεων εκατέρωθεν.