Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η άνοδος των τιμών του πετρελαίου φέρνουν τις κεντρικές τράπεζες αντιμέτωπες με ένα δύσκολο δίλημμα, να δώσουν προτεραιότητα στην αντιμετώπιση του πληθωρισμού μέσω υψηλότερων επιτοκίων ή να προστατεύσουν την οικονομική ανάπτυξη από τις επιπτώσεις μιας πιο αυστηρής νομισματικής πολιτικής.
Η ΕΚΤ επέλεξε να κινηθεί πρώτη αυξάνοντας τα επιτόκια, ενώ η Fed και η Τράπεζα της Αγγλίας διατηρούν πιο επιφυλακτική στάση, καθώς η αβεβαιότητα γύρω από τον πόλεμο στο Ιράν και τις ενεργειακές αγορές παραμένει υψηλή.
Πιο αναλυτικά, η Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα αύξησε το επιτόκιο καταθέσεων κατά 25 μονάδες βάσης, στο 2,25% από 2%, καθώς η άνοδος των τιμών ενέργειας και πετρελαίου απειλεί να κρατήσει τον πληθωρισμό πάνω από τον στόχο του 2%.
Η Κριστίν Λαγκάρντ υπογράμμισε ότι «οι προοπτικές παραμένουν αβέβαιες, με ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και καθοδικούς κινδύνους για την ανάπτυξη», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων κινήσεων, χωρίς όμως να δεσμευθεί για συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων.
Η απόφαση της ΕΚΤ διαφοροποιεί τη Φρανκφούρτη από άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες. Η Fed, υπό τον νέο πρόεδρό της Κέβιν Γουόρς, αναμένεται να κρατήσει αμετάβλητα τα επιτόκια στη συνεδρίαση της 16ης και 17ης Ιουνίου, ενώ αντίστοιχη στάση αναμονής αναμένεται και από την Τράπεζα της Αγγλίας.
Επιτόκια, πληθωρισμός και ανάπτυξη στο δίλημμα των κεντρικών τραπεζών
Το βασικό δίλημμα για τις κεντρικές τράπεζες είναι αν ο πόλεμος στο Ιράν αποτελεί μεγαλύτερη απειλή για τον πληθωρισμό ή για την ανάπτυξη.
Αν και έχει πέσει πολύ τώρα, η τιμή του πετρελαίου, οι αυξομειώσεις από την αρχή του πολέμου, λόγω των περιορισμών στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενίσχυσαν τις πιέσεις στις τιμές, όμως η αύξηση των επιτοκίων μπορεί να επιβαρύνει περαιτέρω τις οικονομίες.
Ορισμένοι οικονομολόγοι στήριξαν την απόφαση της ΕΚΤ, εκτιμώντας ότι η τράπεζα έπρεπε να δείξει αποφασιστικότητα απέναντι στον πληθωρισμό.
Άλλοι, ωστόσο, προειδοποιούν ότι η αύξηση των επιτοκίων σε μια περίοδο ενεργειακού σοκ μπορεί να θυμίσει το λάθος του 2011, όταν η ΕΚΤ προχώρησε σε αυξήσεις, λίγο πριν η οικονομία της ευρωζώνης επιδεινωθεί.
Η ίδια η Λαγκάρντ απέρριψε αυτές τις ανησυχίες, λέγοντας ότι «ο βασικός κίνδυνος θα ήταν να μη ληφθεί μια τέτοια απόφαση». Όπως σημείωσε, η οικονομία της ευρωζώνης εξακολουθεί να αναπτύσσεται, έστω και με μέτριους ρυθμούς.
Το ζητούμενο πλέον είναι αν οι πληθωριστικές πιέσεις θα αποδειχθούν προσωρινές ή αν θα περάσουν βαθύτερα στην οικονομία, επηρεάζοντας μισθούς, επιχειρηματικό κόστος και τελικές τιμές.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι κεντρικές τράπεζες καλούνται να κινηθούν προσεκτικά, καθώς μια καθυστερημένη αντίδραση μπορεί να επιτρέψει στον πληθωρισμό να παγιωθεί, ενώ μια υπερβολικά αυστηρή πολιτική μπορεί να πλήξει την κατανάλωση, τις επενδύσεις και την ανάπτυξη.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
