Σε ισχύ τίθεται από σήμερα, 12 Ιουνίου, το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, δύο χρόνια μετά την έγκρισή του από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το πλαίσιο αυτό σηματοδοτεί μια νέα εποχή στη διαχείριση της μετανάστευσης και του ασύλου σε επίπεδο ΕΕ.
Το Σύμφωνο καθιερώνει για πρώτη φορά ενιαίο σύστημα κανόνων, βασισμένο σε τρεις πυλώνες: ενίσχυση της προστασίας των εξωτερικών συνόρων, επιτάχυνση των διαδικασιών ασύλου και ισορροπία ευθύνης και αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών.
«Για πρώτη φορά έχουμε ένα ολοκληρωμένο σύστημα για το σύνολο της ΕΕ, κάτι που ήταν πραγματικά απαραίτητο», δήλωσε ο Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης, Μάγκνους Μπρούνερ, σε ενημέρωση δημοσιογράφων στις Βρυξέλλες, μεταξύ των οποίων και του ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Ο ίδιος χαρακτήρισε την έναρξη εφαρμογής του Συμφώνου ως «σημείο εκκίνησης» μιας ευρύτερης μεταρρύθμισης του ευρωπαϊκού συστήματος μετανάστευσης και ασύλου, τονίζοντας πως «δεν είναι το τελικό στάδιο, αλλά πρόκειται αναμφίβολα για μια σημαντική ημέρα».
Μείωση παράνομων διελεύσεων και αιτήσεων ασύλου
Ο Επίτροπος ανέφερε ότι τα πρώτα αποτελέσματα της νέας στρατηγικής είναι ενθαρρυντικά. Οι παράνομες διελεύσεις στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ έχουν μειωθεί κατά 55% τα τελευταία δύο χρόνια, ενώ σε ορισμένες διαδρομές, όπως στα Δυτικά Βαλκάνια, η μείωση φθάνει το 90%.
Στη διαδρομή από την Τουρκία προς τα ελληνικά νησιά του Αιγαίου, η μείωση το πρώτο τετράμηνο του 2026, σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2025, ανήλθε στο 67%. Παράλληλα, οι αιτήσεις ασύλου στην ΕΕ μειώθηκαν κατά 20% το 2025 σε σχέση με το 2024.
Νέα εργαλεία και τεχνολογίες
Το νέο Σύμφωνο εντάσσεται στον πυρήνα της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη μετανάστευση και συνοδεύεται από πρωτοβουλίες όπως ο κανονισμός για τις επιστροφές, οι κανόνες για ασφαλείς τρίτες χώρες και το αναβαθμισμένο σύστημα διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων.
Παράλληλα, προωθείται η λεγόμενη «μεταναστευτική διπλωματία» μέσω συνεργασίας με τρίτες χώρες, αξιοποιώντας την πολιτική θεωρήσεων, το εμπόριο και την αναπτυξιακή συνεργασία.
Ο Επίτροπος Μπρούνερ έδωσε έμφαση στη χρήση νέων τεχνολογιών για τη διαχείριση των συνόρων.
Το σύστημα Εισόδου-Εξόδου (Entry-Exit System - EES) έχει ήδη καταγράψει περίπου 90 εκατομμύρια εγγραφές ταξιδιωτών, ενώ μέσω των ελέγχων εντοπίστηκαν 40.000 περιπτώσεις πλαστών εγγράφων και περίπου 1.000 άτομα που κρίθηκαν επικίνδυνα για την ασφάλεια.
Εφαρμογή και επόμενα βήματα
Όσον αφορά την εφαρμογή του Συμφώνου, η πλειονότητα των κρατών μελών έχει ήδη προσαρμόσει τη νομοθεσία της στις νέες διαδικασίες ελέγχου και ασύλου.
Έχουν επίσης προσδιοριστεί οι περισσότερες εγκαταστάσεις όπου θα εφαρμόζονται οι συνοριακές διαδικασίες, ενώ δίνεται έμφαση στο αναβαθμισμένο σύστημα EURODAC για την καταγραφή και ταυτοποίηση αιτούντων άσυλο και παράτυπων μεταναστών.
«Δεν βρισκόμαστε ακόμη στο 100%, αλλά έχει σημειωθεί πολύ μεγάλη πρόοδος τις τελευταίες εβδομάδες», ανέφερε ο Μ. Μπρούνερ, υπογραμμίζοντας ότι η Επιτροπή θα αξιοποιήσει τις επόμενες εβδομάδες για να εντοπίσει τυχόν δυσλειτουργίες και ανάγκες για περαιτέρω βελτίωση. Οι επόμενες αξιολογήσεις αναμένονται τον Ιούλιο και τον Οκτώβριο.
Μόνιμος μηχανισμός αλληλεγγύης
Το νέο Σύμφωνο προβλέπει υποχρεωτικό έλεγχο και καταγραφή όλων των παράτυπων αφίξεων στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, συνοδευόμενο από ελέγχους ασφαλείας και ταχύτερες διαδικασίες για πρόσωπα με περιορισμένες πιθανότητες διεθνούς προστασίας.
Επιπλέον, θεσπίζει μόνιμο μηχανισμό αλληλεγγύης για τη στήριξη κρατών μελών που δέχονται αυξημένες πιέσεις, όπως η Ελλάδα, η Κύπρος, η Ιταλία και η Ισπανία, μέσω μετεγκαταστάσεων ή άλλων μορφών συνεισφοράς.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται ανοικτή σε διμερείς συμφωνίες μεταξύ κρατών μελών, όπως Ελλάδας και Γερμανίας, για την εφαρμογή του μηχανισμού αυτού, εφόσον αποδίδουν στην πράξη.
«Αρκεί να λειτουργεί», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Επίτροπος, σημειώνοντας ότι ο μηχανισμός περιλαμβάνει μετεγκαταστάσεις, χρηματοδοτικές συνεισφορές και συμψηφισμούς. Οι σχετικές συζητήσεις σε επίπεδο ΕΕ εξελίσσονται θετικά, με τα κράτη μέλη να εκφράζουν ικανοποίηση για τη συνολική συμφωνία.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
