Ισραήλ και Ιράν βρίσκονται ξανά στο επίκεντρο έντασης στη Μέση Ανατολή, καθώς οι ένοπλες δυνάμεις του Ισραήλ εξαπέλυσαν τα ξημερώματα αεροπορικές επιδρομές εναντίον ιρανικών στόχων, παρά την προτροπή του Ντόναλντ Τραμπ για αυτοσυγκράτηση. Οι επιθέσεις ήρθαν ως αντίποινα για την εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων από την Ισλαμική Δημοκρατία, την πρώτη από την κήρυξη της κατάπαυσης του πυρός στις 8 Οκτωβρίου.
Εκατό ημέρες μετά το ξέσπασμα του πολέμου και δύο μήνες μετά την εύθραυστη εκεχειρία, η περιοχή απειλείται εκ νέου με ανάφλεξη. Ο αμερικανός πρόεδρος διαβεβαίωσε ότι οι νέες εχθροπραξίες δεν θα επηρεάσουν τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Η κρατική τηλεόραση IRIB μετέδωσε μέσω Telegram ότι ακούστηκαν «πολλαπλές εκρήξεις» στην Τεχεράνη, την Ταμπρίζ και την Ισφαχάν. Ταυτόχρονα, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε πως έπληξε «στρατιωτικούς στόχους του ιρανικού τρομοκρατικού καθεστώτος» στο δυτικό και κεντρικό Ιράν.
Νωρίτερα, ο ισραηλινός στρατός είχε χαρακτηρίσει την ιρανική επίθεση «σοβαρό σφάλμα» και είχε προαναγγείλει αντίποινα «με δύναμη» μόλις λάμβανε «το πράσινο φως». Διαβεβαίωσε επίσης ότι «όλοι» οι ιρανικοί πύραυλοι αναχαιτίστηκαν επιτυχώς.
Παράλληλα, αναφέρθηκε εκτόξευση πυραύλου από την Υεμένη προς το Ισραήλ, χωρίς να υπάρξουν ζημιές ή θύματα. Η Τεχεράνη χαρακτήρισε τις εκτοξεύσεις «προειδοποίηση», απαντώντας στον ισραηλινό βομβαρδισμό στα νότια προάστια της Βηρυτού και προειδοποίησε για «πιο σθεναρή ανταπόδοση» σε περίπτωση νέων επιθέσεων.
Κλιμάκωση και διεθνείς αντιδράσεις
Στη Βηρυτό, ισραηλινά πλήγματα προκάλεσαν τον θάνατο δύο ανθρώπων και τον τραυματισμό είκοσι, παρά την κατάπαυση του πυρός που παραμένει ανενεργή στην πράξη. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να διαχωρίσει τη σύγκρουση στο Λίβανο από τις συνομιλίες με το Ιράν, ωστόσο η Τεχεράνη θεωρεί ότι πρόκειται για ένα ενιαίο μέτωπο.
Ο ταξίαρχος Έφι Ντεφρίν χαρακτήρισε το ιρανικό καθεστώς «τρομοκρατικό» και επισήμανε ότι «διέπραξε σοβαρό λάθος επιλέγοντας για ακόμη μια φορά την οδό της τρομοκρατίας».
Αμφίβολη η προοπτική συμφωνίας
Η νέα κλιμάκωση θέτει υπό αμφισβήτηση τη συμφωνία Ουάσιγκτον–Τεχεράνης, που παραμένει στάσιμη. Σύμφωνα με το Axios, ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να αποφύγει τα αντίποινα ώστε να μη διακινδυνεύσει η προοπτική συμφωνίας. Ωστόσο, δεν υπήρξε επίσημη ενημέρωση από καμία πλευρά.
Ο Τραμπ, μιλώντας στους Financial Times, υπογράμμισε ότι «οι εχθροπραξίες δεν θα έχουν καμιά επίπτωση» στις συνομιλίες, προσθέτοντας: «εγώ αποφασίζω. Δεν αποφασίζει αυτός», αναφερόμενος στον Νετανιάχου. Ο ισραηλινός πρωθυπουργός δεν έχει προβεί σε δημόσιες δηλώσεις.
Οι αγορές αντέδρασαν άμεσα, με τις τιμές του πετρελαίου να αυξάνονται άνω του 2%, ενώ τα προθεσμιακά συμβόλαια Μπρεντ ξεπέρασαν τα 95 δολάρια το βαρέλι. Η επικεφαλής της βρετανικής διπλωματίας, Ιβέτ Κούπερ, κάλεσε μέσω X σε «αυτοσυγκράτηση» και «άμεση αποκλιμάκωση».
Κλείσιμο εναέριου χώρου και διπλωματικές κινήσεις
Οι ισραηλινές αρχές ανακοίνωσαν το κλείσιμο των σχολείων, ενώ Ιράκ και Συρία έκλεισαν τον εναέριο χώρο τους. Οι ιρανικές αρχές ανέστειλαν πτήσεις από και προς το αεροδρόμιο Ιμάμης Χομεϊνί στην Τεχεράνη, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης δήλωσαν ότι στοχοποίησαν «τρομοκρατικές οργανώσεις» στο ιρακινό Κουρδιστάν.
Ο σύμβουλος της ιρανικής διπλωματίας Αλί Σαφαρί ανέφερε ότι οι εκτοξεύσεις πυραύλων έγιναν «έπειτα από έναν και πλέον μήνα αυτοσυγκράτησης», κατηγορώντας το Ισραήλ για «επαναλαμβανόμενες παραβιάσεις» της κατάπαυσης του πυρός.
Ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ επανέλαβε στο Fox News ότι οι ιρανικές επιθέσεις «δεν θα βοηθήσουν στις διαπραγματεύσεις», αλλά τόνισε πως οι πλευρές είναι «πολύ κοντά» σε συμφωνία. Ωστόσο, τα χάσματα παραμένουν σε κρίσιμα ζητήματα, όπως το στενό του Ορμούζ, το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τα παγωμένα κεφάλαια της χώρας στο εξωτερικό.
Σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση, ο πακιστανός υπουργός Εσωτερικών Μόχσιν Νάκβι μετέφερε «ειδικό γράμμα» προς τον ανώτατο ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ με «πολύ σημαντικό μήνυμα», χωρίς να αποκαλυφθεί το περιεχόμενο.
Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί είχε συνομιλίες με τους ομολόγους του από τη Βρετανία, τη Γαλλία, την Τουρκία και την Αίγυπτο, καθώς και με τον πρωθυπουργό του Κατάρ και εκπροσώπους του Πακιστάν, σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης της κρίσης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
