Οι ΗΠΑ και το Ιράν φαίνεται να έχουν καταλήξει σε ένα πλαίσιο συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο οποίος διαρκεί ήδη τέσσερις μήνες, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Γαλλικό Πρακτορείο στην Ουάσιγκτον. Ωστόσο, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει ακόμη εγκρίνει τη συμφωνία.
Αντίθετα, το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, επικαλούμενο πηγή από την ομάδα διαπραγματευτών της Ισλαμικής Δημοκρατίας, διέψευσε την πληροφορία, δηλώνοντας πως «το κείμενο δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμη».
Στο μέτωπο του Λιβάνου, το Ισραήλ διεύρυνε την «περιοχή επιχειρήσεων» του στρατού του, συνεχίζοντας τους βομβαρδισμούς. Η ιρανική ηγεσία θεωρεί τον τερματισμό των εχθροπραξιών με τη Χεζμπολά αναγκαία προϋπόθεση για την επίτευξη συμφωνίας.
Ο πόλεμος, που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν, έχει προκαλέσει χιλιάδες θύματα και αποσταθεροποίησε την παγκόσμια οικονομία. Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου οφείλεται κυρίως στο κλείσιμο του στενού του Ορμούζ από την ιρανική πλευρά, γεγονός που επηρέασε καθοριστικά το διεθνές εμπόριο υδρογονανθράκων.
Πλαίσιο συμφωνίας και εκκρεμότητες
Πηγές της αμερικανικής κυβέρνησης ανέφεραν ότι έχει διαμορφωθεί πλαίσιο συμφωνίας, το οποίο προβλέπει παράταση της κατάπαυσης του πυρός για 60 ημέρες. Το «μνημόνιο κατανόησης», σύμφωνα με τον ιστότοπο Axios, δεν ρυθμίζει ακόμη το ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, αλλά περιλαμβάνει δέσμευση της Τεχεράνης ότι δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικών όπλων.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι έχει σημειωθεί «πολλή πρόοδος» στις συνομιλίες, αλλά ο πρόεδρος Τραμπ δεν είναι έτοιμος να εγκρίνει τη συμφωνία. «Ελπίζουμε ότι θα συνεχίσουμε να προχωράμε και ότι ο πρόεδρος θα είναι σε θέση να την εγκρίνει», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αντιδράσεις στις αγορές και ενεργειακές ισορροπίες
Οι αγορές αντέδρασαν συγκρατημένα, με τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια να περιορίζουν τις απώλειες και τη Γουόλ Στριτ να σημειώνει νέα ρεκόρ. Οι τιμές του πετρελαίου παρέμειναν σταθερές, καθώς οι επενδυτές τηρούν στάση αναμονής. Ο αναλυτής Αντρέας Λίπκοου της CMC Markets σχολίασε ότι «μόνο όταν στεγνώσει το μελάνι των υπογραφών θα δούμε νέες τοποθετήσεις».
Σύμφωνα με το Axios, το πρωτόκολλο προβλέπει «απρόσκοπτη» πρόσβαση στο στενό του Ορμούζ. Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ θα άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών και θα αναστείλουν ορισμένες κυρώσεις, επιτρέποντας στην Τεχεράνη να εξάγει πετρέλαιο νόμιμα.
Ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ προειδοποίησε ότι δεν θα ανεχθεί «καμιά απόπειρα να επιβληθεί σύστημα διοδίων» στο στενό, απειλώντας ακόμη και το Ομάν με κυρώσεις σε περίπτωση συνεργασίας με την Τεχεράνη.
Διαφωνίες και στρατιωτικές εντάσεις
Παρά την πρόοδο, παραμένουν διαφωνίες σχετικά με την αποδέσμευση 24 δισ. δολαρίων ιρανικών πόρων και τη διαχείριση του εμπλουτισμένου ουρανίου. Ο πρόεδρος Τραμπ επιμένει στην καταστροφή του αποθέματος, ενώ η Τεχεράνη αρνείται να το απομακρύνει από τη χώρα.
Παράλληλα, οι δύο πλευρές αντάλλαξαν κατηγορίες για παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός. Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την κατάρριψη τεσσάρων ιρανικών drones, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης απάντησαν πλήττοντας αμερικανική βάση στην περιοχή του Κόλπου.
Κλιμάκωση στον Λίβανο
Στον Λίβανο, τουλάχιστον 17 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε νέους ισραηλινούς βομβαρδισμούς στο νότιο τμήμα της χώρας και κοντά στη Βηρυτό. Η UNIFIL κατήγγειλε την «κλιμάκωση» αυτή, παρά την ισχύουσα κατάπαυση του πυρός από τις 17 Απριλίου.
Οι εξελίξεις αυτές σημειώνονται λίγο πριν από τις προγραμματισμένες συνομιλίες Λιβάνου και Ισραήλ στην Ουάσιγκτον, καθώς και τον νέο γύρο διαπραγματεύσεων μεταξύ των κυβερνήσεων των δύο χωρών στις αρχές Ιουνίου.