Το διπλωματικό αδιέξοδο στη Μέση Ανατολή παρατείνεται, καθώς η ιρανική κυβέρνηση απέρριψε κάθε ενδεχόμενο τροποποίησης των προτάσεών της για τον τερματισμό του πολέμου. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε τις ιρανικές θέσεις «εντελώς απαράδεκτες» και «για τα σκουπίδια».
«Δεν υπάρχει εναλλακτική επιλογή πέραν της αποδοχής των δικαιωμάτων του ιρανικού λαού, όπως παρατίθενται στην πρόταση 14 σημείων. Οποιαδήποτε άλλη προσέγγιση θα είναι εντελώς άκαρπη», δήλωσε μέσω X ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, επικεφαλής διαπραγματευτής της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η τοποθέτηση ήρθε έναν μήνα μετά την εύθραυστη κατάπαυση του πυρός.
Ο κ. Γαλιμπάφ, απόστρατος υποστράτηγος των Φρουρών της Επανάστασης και πρόεδρος του κοινοβουλίου, τόνισε ότι «όσο περισσότερο σέρνουν τα πόδια τους οι αμερικανοί διαπραγματευτές, τόσο μεγαλύτερο τίμημα θα πληρώνουν οι αμερικανοί φορολογούμενοι», αναφερόμενος στις υψηλές τιμές του πετρελαίου.
Η δήλωσή του θεωρήθηκε απάντηση στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος απέρριψε την ιρανική αντιπρόταση και παρομοίασε την κατάπαυση του πυρός της 8ης Απριλίου με ασθενή σε «μηχανική υποστήριξη της αναπνοής». Το περιεχόμενο της αρχικής πρότασης της Ουάσιγκτον προς την Τεχεράνη δεν έχει δημοσιοποιηθεί.
Απαιτήσεις της Τεχεράνης και αντιδράσεις των ΗΠΑ
Σύμφωνα με ΜΜΕ, η αμερικανική πρόταση περιλάμβανε πρωτόκολλο για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, που έχουν προκαλέσει χιλιάδες θύματα στο Ιράν και τον Λίβανο, καθώς και πλαίσιο διαπραγμάτευσης για το ιρανικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας.
Η Τεχεράνη ζητά άμεσο τερματισμό του πολέμου σε όλη την περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και την άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών από το αμερικανικό ναυτικό, καθώς και την αποδέσμευση παγωμένων πόρων του Ιράν στο εξωτερικό.
Από την πλευρά του, ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ απείλησε με επανέναρξη της επιχείρησης συνοδείας εμπορικών πλοίων μέσω του στενού του Ορμούζ, το οποίο παραμένει ουσιαστικά κλειστό από το Ιράν. Παρά τις δηλώσεις του ότι οι ιρανικές δυνάμεις έχουν αποδεκατιστεί, πηγές των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών ανέφεραν στη New York Times ότι το Ιράν διατηρεί το 70% του πυραυλικού του οπλοστασίου σε επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Αβέβαιο μέλλον και διεθνείς πιέσεις
Στην Τεχεράνη, η καθημερινότητα των πολιτών παραμένει δύσκολη. «Ζω μέρα τη μέρα, το μέλλον είναι πολύ αβέβαιο», είπε η Μαριάμ, 43χρονη εικαστικός, μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Τα βλέμματα στρέφονται στο Πεκίνο, όπου ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να συναντηθεί με τον Σι Τζινπίνγκ. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να πιέσει την Κίνα, τον μεγαλύτερο εισαγωγέα ιρανικού πετρελαίου, να ασκήσει επιρροή στην Τεχεράνη. Ο αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι δεν έχει «ανάγκη για βοήθεια όσον αφορά το Ιράν» από το Πεκίνο.
Οικονομικές επιπτώσεις και ενεργειακές πιέσεις
Η παράλυση στο στενό του Ορμούζ, στρατηγικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, έχει εκτινάξει τις τιμές του πετρελαίου. Το Brent έφτασε τα 108 δολάρια το βαρέλι. Ο πρωθυπουργός του Κατάρ, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντελραχμάν αλ Θάνι, κάλεσε το Ιράν να μην «χρησιμοποιεί το στενό σαν όπλο».
«Ο μοχλός του Ορμούζ είναι κεφαλαιώδης», σημείωσε ο Τομά Ζινό, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Οτάβας, εκτιμώντας ότι η Τεχεράνη ποντάρει στην πίεση των αυξημένων τιμών καυσίμων στις ΗΠΑ ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου. Το Πεντάγωνο υπολογίζει το κόστος του πολέμου σε περίπου 29 δισ. δολάρια.
Συνεχιζόμενες συγκρούσεις στον Λίβανο
Στον Λίβανο, το υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε ότι δεκατρείς άνθρωποι, ανάμεσά τους ένας στρατιώτης και δύο διασώστες, σκοτώθηκαν σε ισραηλινά πλήγματα στο νότιο τμήμα της χώρας. Από την κατάπαυση του πυρός της 17ης Απριλίου έχουν σκοτωθεί τουλάχιστον 380 άνθρωποι και τραυματιστεί πάνω από 1.200.
Νέες συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχουν προγραμματιστεί στην Ουάσιγκτον, με στόχο την προετοιμασία ειρηνευτικών διαβουλεύσεων. Ωστόσο, ο γενικός γραμματέας της Χεζμπολά, Ναΐμ Κάσεμ, ξεκαθάρισε ότι το ζήτημα του αφοπλισμού της οργάνωσης «δεν θα τεθεί στις διαπραγματεύσεις με τον εχθρό».