Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ινδία, η Αυστραλία και η Ιαπωνία ανακοίνωσαν στο Νέο Δελχί μια νέα συνεργασία στους τομείς της ναυτιλίας και των ορυχείων, με στόχο την επανενεργοποίηση της Quad. Η συμμαχία αυτή αντιμετωπίζεται με επιφυλάξεις από το Πεκίνο, σε μια περίοδο αβεβαιότητας για τη δέσμευση των ΗΠΑ και διαφοροποιήσεων σχετικά με το Ιράν.
Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο συμμετείχε στη σύνοδο κορυφής, δέκα ημέρες μετά την επίσημη επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα, όπου ο πρόεδρος είχε αναφερθεί θετικά σε μια πιθανή συνεργασία τύπου «G2» μεταξύ των δύο δυνάμεων.
Η προοπτική αυτή έχει προκαλέσει ανησυχία στους συμμάχους των ΗΠΑ, που φοβούνται περιθωριοποίηση εν μέσω της αυξανόμενης ισχύος του Πεκίνου. Ο Ρούμπιο δήλωσε ότι η Quad ενώνει «σταθερές και δυναμικές δημοκρατίες» με «ισχυρές αξίες» και «παρόμοια συμφέροντα οικονομικής ανάπτυξης».
Ο ίδιος ανακοίνωσε δύο νέα προγράμματα συνεργασίας στη ναυτιλία: το ένα αφορά τον συνδυασμό ικανοτήτων εποπτείας και το άλλο την παροχή πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο για την εμπορική θαλάσσια κυκλοφορία.
Ενίσχυση συνεργασίας στον Ινδο-Ειρηνικό
Η αυστραλιανή υπουργός Εξωτερικών Πένι Γουόνγκ δήλωσε ότι η Quad θα συνδράμει στην ανάπτυξη των λιμένων στα νησιά Φίτζι, όπου η Κίνα εντείνει την παρουσία της.
Ο Ρούμπιο κάλεσε τα μέλη της Quad να συνεργαστούν στενότερα για την εξασφάλιση κρίσιμων μεταλλευμάτων, τομέα στον οποίο η κυβέρνηση Τραμπ υιοθετεί πιο παραδοσιακή διπλωματία, επιδιώκοντας να περιορίσει την κινεζική κυριαρχία σε στρατηγικούς πόρους.
Πέρυσι, ο Ρούμπιο είχε οργανώσει δύο συνόδους των υπουργών Εξωτερικών της Quad, όμως μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον Ντόναλντ Τραμπ στις αρχές του 2025, δεν έχει πραγματοποιηθεί σύνοδος κορυφής ηγετών. Ο προκάτοχός του, Τζο Μπάιντεν, είχε υποσχεθεί τη συνέχιση αυτών των συναντήσεων.
Ο Ρούμπιο τόνισε ότι η κυβέρνηση Τραμπ επιθυμεί να επικεντρωθεί η Quad σε απτά αποτελέσματα και όχι σε διαδικαστικές συνόδους, διαβεβαιώνοντας πως η συνεργασία προχωρεί «με αρκετά επιθετικό τρόπο».
Οι γεωπολιτικές προεκτάσεις
Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας παραμένει βασική αρχή της Ουάσινγκτον για την αντιμετώπιση των κινεζικών θαλάσσιων διεκδικήσεων, που ανησυχούν ιδιαίτερα την Ιαπωνία.
Ωστόσο, οι ΗΠΑ επικαλέστηκαν πρόσφατα την ίδια αρχή για να κινητοποιήσουν τους συμμάχους τους εναντίον του Ιράν, το οποίο απέκλεισε τα στενά του Ορμούζ ως απάντηση στον πόλεμο που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με ισραηλινοαμερικανικά πλήγματα.
Εκτός από το Ισραήλ, κανένας άλλος σύμμαχος των ΗΠΑ δεν έχει υποστηρίξει ανοιχτά την επίθεση στο Ιράν, γεγονός που προκάλεσε την έντονη δυσαρέσκεια του Τραμπ.
Ο ινδός υπουργός Εξωτερικών Σουμπραχμανιάμ Τζαϊσανκάρ σημείωσε ότι οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στον Ινδο-Ειρηνικό, το βασικό πεδίο δράσης της Quad.
Η Ινδία διαφοροποιείται επίσης από τις άλλες χώρες της Quad ως προς τη στάση της απέναντι στη Ρωσία, διατηρώντας στενές σχέσεις με τη Μόσχα. Παράλληλα, η Πένι Γουόνγκ υπογράμμισε ότι η Ασία αντιμετωπίζει «επιδείνωση του στρατηγικού περιβάλλοντος και οξυμένες οικονομικές εντάσεις».
Ο αυστραλός πρωθυπουργός Άντονι Αλμπανέζι έχει εκφράσει κατανόηση για τον πόλεμο στο Ιράν, χωρίς όμως να παράσχει στρατιωτική βοήθεια στις ΗΠΑ, γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις από τον Τραμπ.
Η Ιαπωνία και η Ινδία εξακολουθούν να διατηρούν παραδοσιακά καλές σχέσεις με την Τεχεράνη, αν και συμμορφώνονται απρόθυμα με τις αμερικανικές κυρώσεις κατά του ιρανικού πετρελαίου.
Ο ιάπωνας υπουργός Εξωτερικών Τοσιμίτσου Μοτέγκι τόνισε ότι είναι κρίσιμο να εξεταστεί προσεκτικά η παγκόσμια κατάσταση ασφάλειας, η οποία καθίσταται «όλο και πιο ανησυχητική».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
