Σε μια σειρά συντονισμένων επιθέσεων, μια συμμαχία μαχητών που συνδέονται με την Αλ Κάιντα και αυτονομιστών ανταρτών σκότωσε τον υπουργό Άμυνας του Μαλί, έπληξε το αεροδρόμιο της πρωτεύουσας και εκδίωξε Ρώσους στρατιώτες από πόλη στην έρημο, περίπου χίλια χιλιόμετρα από το Μπαμακό.
Η έκταση και ο συντονισμός των επιθέσεων γύρω από το Μπαμακό και σε τουλάχιστον τρεις άλλες πόλεις αποδεικνύουν μια νέα επιχειρησιακή ικανότητα συνεργασίας μεταξύ οργανώσεων με διαφορετικούς στόχους, που κατάφεραν να πλήξουν την καρδιά της στρατιωτικής κυβέρνησης.
Οι μαχητές της οργάνωσης JNIM (Ομάδα Υποστήριξης του Ισλάμ και των Μουσουλμάνων) και οι αντάρτες Τουαρέγκ, που επιδιώκουν τη δημιουργία ανεξάρτητου κράτους στο βόρειο Μαλί, ανακοίνωσαν για πρώτη φορά ανοιχτά τη συμμαχία τους, σηματοδοτώντας μια νέα φάση στη σύγκρουση.
«Οι τελευταίες εξελίξεις λένε σε κάθε Μαλινέζο, σε κάθε περιφερειακή πρωτεύουσα, σε κάθε ξένο εταίρο ότι η JNIM μπορεί να λειτουργήσει κατά βούληση εντός της υποτίθεται ασφαλούς καρδιάς του κράτους», σημείωσε η Γιουστίνα Γκουτζόφσκα, εκτελεστική διευθύντρια της ομάδας ερευνών The Sentry.
Προς το παρόν, οι ισλαμιστές φαίνεται να επικεντρώνονται στην εδραίωση των κερδών τους, τη στρατολόγηση μαχητών και την αύξηση της πολιτικής επιρροής τους, αντί να επιτίθενται σε ξένα συμφέροντα ή να επεκτείνουν τη δράση τους εκτός συνόρων.
Κρίση εξουσίας και ρωσική παρουσία
Με τη δολοφονία του υπουργού Άμυνας Σάντιο Καμαρά, μέσω παγιδευμένου αυτοκινήτου, η JNIM απομάκρυνε κορυφαίο κυβερνητικό στέλεχος, προκαλώντας κενό εξουσίας και αυξάνοντας τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές.
Η χούντα του Μαλί δηλώνει ότι η κατάσταση παραμένει υπό έλεγχο, αν και ο επικεφαλής της, Ασιμί Γκοϊτά, δεν έχει εμφανιστεί δημόσια ούτε έχει προβεί σε δηλώσεις από το Σάββατο.
Η Κορίν Ντουφκά, ειδικός για το Σαχέλ, υπογράμμισε ότι οι επιθέσεις ανέδειξαν την επιχειρησιακή ισχύ της JNIM, τις αδυναμίες των υπηρεσιών πληροφοριών και την περιορισμένη αποτελεσματικότητα της συνεργασίας του Μαλί με τη Ρωσία.
Καθώς οι γειτονικές χώρες Μπουρκίνα Φάσο και Νίγηρας αντιμετωπίζουν ανάλογες εξεγέρσεις, οι κυβερνήσεις σε ολόκληρη την περιοχή του Σαχέλ αποδυναμώνονται.
Επανεμφάνιση των ανταρτών και στρατιωτική αποτυχία
Οι αυτονομιστές Τουαρέγκ και οι ισλαμιστές αντάρτες της Αλ Κάιντα είχαν εξαπολύσει για πρώτη φορά κοινές επιθέσεις το 2012, που αποκρούστηκαν χάρη στη γαλλική στρατιωτική επέμβαση. Έκτοτε, οι ισλαμιστές ανασυγκροτήθηκαν και εξαπλώθηκαν στη Μπουρκίνα Φάσο και τον Νίγηρα.
Αξιωματικοί του στρατού κατέλαβαν την εξουσία στο Μαλί, υποσχόμενοι αποκατάσταση της ασφάλειας και ζήτησαν στρατιωτική βοήθεια από τη Ρωσία, μετά την αποχώρηση των δυτικών δυνάμεων και του ΟΗΕ.
Ωστόσο, οι ισλαμιστές σήμερα πολιορκούν το Μπαμακό και ελέγχουν τη ροή πετρελαίου προς την πρωτεύουσα. Κάτοικοι ανέφεραν ότι είδαν τζιχαντιστές να κινούνται ελεύθερα στα περίχωρα της πόλης, γεγονός που προκάλεσε ανησυχία.
«Πρόκειται για μια τεράστια επιχείρηση, τόσο όσον αφορά την εμβέλειά της όσο και τις συντονισμένες επιθέσεις σε όλη τη χώρα», δήλωσε ο Άντριου Λέμποβιτς, ερευνητής στην Clingendael's Conflict Research Unit.
Η συμμαχία FLA και JNIM
Σύμφωνα με την INPACT, περίπου 200 Ρώσοι στρατιώτες αποχώρησαν από το Κιντάλ μετά από συμφωνία με το «Μέτωπο Απελευθέρωσης του Αζαουάντ» (FLA), το οποίο ύψωσε ξανά τη σημαία του στην πόλη. Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι η επίθεση αποκρούστηκε και συνεχίζονται οι επιχειρήσεις κατά των ανταρτών.
Το FLA και η JNIM, που είχαν συνεργαστεί και το 2012, φαίνεται να έχουν ενώσει εκ νέου τις δυνάμεις τους. «Είναι 100% μαζί, τουλάχιστον όσον αφορά την τακτική», ανέφερε ο Ιβάν Γκισάουα, ειδικός σε θέματα Σαχέλ.
Παρά τη συνεργασία, η σχέση τους θεωρείται εύθραυστη, καθώς οι δύο οργανώσεις έχουν διαφορετικές πολιτικές επιδιώξεις. Το FLA είναι λαϊκό κίνημα με στόχο την ανεξαρτησία, ενώ η JNIM ακολουθεί τζιχαντιστική ατζέντα.
Αναζητώντας πολιτική λύση
Η Ντουφκά εκτιμά ότι η JNIM επιδιώκει να αποστασιοποιηθεί από τη «μητρική» Αλ Κάιντα και να εγκαθιδρύσει παράλληλα διοικητικά συστήματα στις περιοχές που ελέγχει. Παράλληλα, κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να αναζητήσει τρόπους έναρξης διαλόγου.
«Φαίνεται ότι δεν υπάρχει στρατιωτική λύση σε αυτή τη σύγκρουση», τόνισε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για πολιτική προσέγγιση και διεθνή συντονισμό στην περιοχή του Σαχέλ.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
