Το Πακιστάν αναδεικνύεται σε καθοριστικό μεσολαβητή μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς εξασφάλισε προσωρινή κατάπαυση του πυρός και ετοιμάζεται να φιλοξενήσει, την Παρασκευή, τις κρίσιμες διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
«Το Πακιστάν πέτυχε μια από τις σημαντικότερες διπλωματικές επιτυχίες του εδώ και χρόνια», ανέφερε στην πλατφόρμα Χ ο Αμερικανός ερευνητής Μάικλ Κούγκελμαν, ειδικός σε θέματα Νότιας Ασίας. Όπως πρόσθεσε, «διέψευσε επίσης τους πολλούς σκεπτικιστές που δεν πίστευαν ότι είχε την ικανότητα να φέρει εις πέρας μια τόσο σύνθετη και γεμάτη ρίσκα επιχείρηση».
Διπλωματικά πλεονεκτήματα και ιστορικοί δεσμοί
«Το Πακιστάν έχει ισχυρά ατού, αφού είναι η μοναδική χώρα της περιοχής που διατηρεί καλές σχέσεις τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με το Ιράν», σημείωσε ο πρώην πρέσβης της χώρας στην Τεχεράνη, Ασίφ Ντουράνι. Οι δύο χώρες μοιράζονται σύνορα μήκους 900 χιλιομέτρων και έχουν μακρά ιστορία κοινών πολιτιστικών και θρησκευτικών δεσμών.
Το Ιράν υπήρξε η πρώτη χώρα που αναγνώρισε το Πακιστάν μετά την ανεξαρτησία του το 1947, ενώ το Ισλαμαμπάντ ανταπέδωσε μετά την ιρανική επανάσταση του 1979. Οι δύο πλευρές συνεργάστηκαν στον αγώνα κατά της Μόσχας στη διάρκεια της σοβιετικής κατοχής του Αφγανιστάν και σήμερα ανησυχούν από κοινού για τη δράση ένοπλων ομάδων στο Μπαλουτσιστάν.
Η πακιστανική διπλωματία εκπροσωπεί τα ιρανικά συμφέροντα στην Ουάσινγκτον, όπου η Τεχεράνη δεν διαθέτει πρεσβεία, ενώ στο Πακιστάν ζει η δεύτερη μεγαλύτερη σιιτική κοινότητα στον κόσμο, μετά από εκείνη του Ιράν.
Προσωπικές σχέσεις και στρατηγικές ισορροπίες
Ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού, στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ, διατηρεί στενή προσωπική σχέση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Πέρυσι επισκέφθηκαν μαζί με τον πρωθυπουργό Σεχμπάζ Σαρίφ την Ουάσινγκτον, μετά τις συγκρούσεις του Πακιστάν με την Ινδία.
Ο Σαρίφ χαιρέτισε την «τολμηρή» παρέμβαση του Τραμπ, ενώ ο Μουνίρ συμμερίστηκε τις φιλοδοξίες του για το Νόμπελ Ειρήνης, καθώς απέτρεψε την κλιμάκωση της έντασης με την Ινδία. Ο Τραμπ εκτίμησε ότι το Πακιστάν γνωρίζει το Ιράν «καλύτερα από τον καθένα».
Αυτές οι σχέσεις ενίσχυσαν τους δεσμούς των δύο χωρών, παρά τις παλαιότερες εντάσεις. Οι ΗΠΑ είχαν κατηγορήσει το Πακιστάν για παροχή ασύλου σε τζιχαντιστές, ενώ οι σχέσεις τους δοκιμάστηκαν το 2011, όταν οι αμερικανικές δυνάμεις σκότωσαν τον Οσάμα μπιν Λάντεν σε πακιστανικό έδαφος χωρίς ενημέρωση του Ισλαμαμπάντ.
Συμμαχίες με Ριάντ και Πεκίνο
Το 2025, το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία υπέγραψαν στρατηγική αμυντική συμφωνία, ενισχύοντας τους δεσμούς τους αλλά περιορίζοντας τα περιθώρια ελιγμών του Ισλαμαμπάντ έναντι του Ιράν.
Παράλληλα, η χώρα διατηρεί στενή συνεργασία με την Κίνα. Σύμφωνα με τον Τραμπ, το Πεκίνο συνέβαλε καθοριστικά ώστε το Ιράν να προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ο Πακιστανός υπουργός Εξωτερικών Ισάκ Νταρ είχε πρόσφατα συναντήσεις με τους ομολόγους του από τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και την Αίγυπτο, πριν επισκεφθεί την Κίνα για περαιτέρω συνομιλίες.
Η Κίνα, ως κύριος εμπορικός εταίρος του Ιράν, προέτρεψε το Πακιστάν να παρουσιάσει σχέδιο ειρήνευσης στη Μέση Ανατολή, δηλώνοντας ότι στηρίζει «τον μοναδικό και σημαντικό ρόλο» του στην αποκλιμάκωση της κρίσης.
Ο πρωθυπουργός Σαρίφ ευχαρίστησε την Κίνα, τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία, την Αίγυπτο και το Κατάρ για τη στήριξή τους στις διπλωματικές προσπάθειες, υπογραμμίζοντας τη δέσμευσή τους «στην ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή».
Οικονομικά κίνητρα και στρατηγικοί στόχοι
Η ουδετερότητα αποτελεί ζωτικό συμφέρον για το Πακιστάν, καθώς εξαρτάται ενεργειακά από τις εισαγωγές υδρογονανθράκων μέσω του Ορμούζ. Η συνέχιση των αναταράξεων θα μπορούσε να απειλήσει τον ανεφοδιασμό, να αυξήσει τις τιμές και να πιέσει την ήδη εύθραυστη οικονομία της χώρας.
Η ειρήνη θα ενίσχυε όχι μόνο τη σταθερότητα στην περιοχή αλλά και το διεθνές κύρος του Πακιστάν, τη στιγμή που βρίσκεται αντιμέτωπο με εντάσεις στα σύνορα με το Αφγανιστάν και την Ινδία.
Το επόμενο βήμα
Ο πρωθυπουργός Σαρίφ ανακοίνωσε ότι την Παρασκευή θα υποδεχθεί στην πρωτεύουσα τις αντιπροσωπείες του Ιράν και των ΗΠΑ. «Το Ιράν θα αισθάνεται μεγαλύτερη άνεση στο Ισλαμαμπάντ, γι’ αυτό δέχτηκε τη μεσολάβηση του Πακιστάν», εξήγησε ο πρώην πρεσβευτής Ντουράνι, σημειώνοντας ότι το Πακιστάν θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μεσάζων αν οι δύο πλευρές αρνηθούν απευθείας συνάντηση.
Το Ισραήλ εξέφρασε τη στήριξή του στην απόφαση του Τραμπ να σταματήσει τις επιθέσεις στο Ιράν, διευκρινίζοντας όμως ότι η εκεχειρία δεν αφορά τον Λίβανο. Ωστόσο, ο Πακιστανός πρωθυπουργός διαβεβαίωσε ότι η προσωρινή κατάπαυση του πυρός θα ισχύσει «παντού, συμπεριλαμβανομένου και του Λιβάνου».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
