Οι ηγέτες της ΕΕ συνεδριάζουν σήμερα στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, με επίκεντρο την κρίση στη Μέση Ανατολή, τον πόλεμο στο Ιράν και την αύξηση των τιμών της ενέργειας. Στόχος είναι μια έγκαιρη, συντονισμένη και αποτελεσματική απάντηση στις επιπτώσεις που προκαλούν οι γεωπολιτικές εξελίξεις.
Οι 27 ηγέτες θα εξετάσουν επίσης την κατάσταση στην Ουκρανία, τη στρατηγική ανταγωνιστικότητα της ΕΕ, το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, καθώς και θέματα ασφάλειας, άμυνας και μετανάστευσης. Παρά τη βαρύτητα των θεμάτων, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου επιδιώκει η Σύνοδος να ολοκληρωθεί εντός της ημέρας, εφόσον το επιτρέψουν οι διαβουλεύσεις.
Ουκρανία: Στήριξη και διαφωνίες για τη χρηματοδότηση
Πρώτο θέμα στην ημερήσια διάταξη είναι ο επιθετικός πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία, που έχει εισέλθει στο πέμπτο έτος του. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα ενημερωθούν, μέσω τηλεδιάσκεψης, από τον Πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντιμίρ Ζελένσκι.
Οι 27 αναμένεται να επιβεβαιώσουν την ακλόνητη στήριξή τους προς το Κίεβο, υπογραμμίζοντας την ανάγκη διατήρησης της πίεσης προς τη Ρωσία έως ότου ξεκινήσουν ουσιαστικές διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου.
Αμφιλεγόμενο σημείο παραμένει το δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία για τα έτη 2026-2027. Ο Ούγγρος πρωθυπουργός, Βίκτορ Όρμπαν, έχει «παγώσει» την πρώτη δόση έως ότου αποκατασταθεί η ροή ρωσικού πετρελαίου από τον αγωγό Ντρούζμπα. Η ΕΕ ανακοίνωσε τεχνική και οικονομική στήριξη για την αποκατάσταση του αγωγού, με τα βλέμματα στραμμένα στον Ούγγρο ηγέτη για το αν θα άρει το μπλόκο.
Μέση Ανατολή: Έκκληση για αποκλιμάκωση
Η στρατιωτική ένταση στη Μέση Ανατολή και ο πόλεμος στο Ιράν αποτελούν το δεύτερο βασικό θέμα της Συνόδου. Οι ηγέτες θα συζητήσουν και για την κατάσταση σε Λίβανο, Γάζα και Δυτική Όχθη, παρουσία του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναμένεται να εκφράσει έντονη ανησυχία για τις εξελίξεις, καλώντας σε «άμεση αποκλιμάκωση, αυτοσυγκράτηση και πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου». Παράλληλα, θα καταδικάσει τις επιθέσεις του Ιράν και θα εκφράσει αλληλεγγύη προς τις πληγείσες χώρες, με ιδιαίτερη αναφορά στη στήριξη της Κύπρου και στη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις ναυτικές αποστολές ASPIDES και ATALANTA, με αίτημα περαιτέρω ενίσχυσης και συντονισμού των κρατών μελών με τους περιφερειακούς εταίρους.
Ανταγωνιστικότητα και ενέργεια: Προκλήσεις και προτάσεις
Οι ηγέτες συζητούν πώς θα συντονίσουν την ευρωπαϊκή αντίδραση στις οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης, με έμφαση στις τιμές ενέργειας και την προστασία πολιτών και επιχειρήσεων. Ο Αντόνιο Κόστα τόνισε ότι απαιτείται «έγκαιρη, συντονισμένη και αποτελεσματική αντίδραση».
Παρά τη συμφωνία για κοινή δράση, υπάρχουν διαφωνίες ως προς το εύρος των μέτρων. Κάποιες χώρες θεωρούν την κρίση παροδική, ενώ άλλες ζητούν άμεσα μέτρα στήριξης. Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επεσήμανε ότι η Ευρώπη πληρώνει το «τίμημα της εξάρτησής της» από τα ορυκτά καύσιμα, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο για προσωρινές παρεμβάσεις, όπως πλαφόν στο φυσικό αέριο ή αναδιανομή υπερκερδών.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναμένεται να δώσει πολιτική καθοδήγηση, χωρίς άμεσες αποφάσεις, ζητώντας από την Επιτροπή προτάσεις για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα που θα διασφαλίζουν προσιτές τιμές ενέργειας.
Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο και Άμυνα
Το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034 θεωρείται κρίσιμο για τη στρατηγική ανταγωνιστικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη της ΕΕ. Ο Αντόνιο Κόστα υπογράμμισε την ανάγκη τακτικής επανεξέτασης του ΠΔΠ, ώστε να επιτευχθεί συμφωνία έως το τέλος του 2026.
Η ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας αποτελεί επίσης προτεραιότητα, με έμφαση στη βιομηχανική διάσταση και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.
Μετανάστευση και Οικονομία
Οι ηγέτες θα αξιολογήσουν την πρόοδο στην πολιτική μετανάστευσης και ασύλου, με έμφαση στη συντονισμένη δράση ενόψει της επιδείνωσης της κατάστασης στη Μέση Ανατολή.
Τέλος, ο Αντόνιο Κόστα έχει προσκαλέσει την Πρόεδρο της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, και τον Πρόεδρο του Eurogroup, Κυριάκο Πιερρακάκη, να παρουσιάσουν την οικονομική ανάλυσή τους, συμβάλλοντας στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων για τη σταθερότητα του ευρώ και της ευρωπαϊκής οικονομίας.