Η Χαμάς, μετά τον καταστροφικό πόλεμο με το Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας, βρίσκεται σε φάση αναδιάρθρωσης και προετοιμάζεται να αναδείξει νέο ηγέτη, καθώς ολοκλήρωσε τη διαδικασία των εσωτερικών εκλογών. Η οργάνωση επιχειρεί να χαράξει τη μεταπολεμική στρατηγική της, σε μια περίοδο κρίσιμης καμπής για την πολιτική και στρατιωτική της παρουσία.
Σύμφωνα με αξιωματούχο που μίλησε στο Γαλλικό Πρακτορείο υπό καθεστώς ανωνυμίας, δύο κορυφαία στελέχη διεκδικούν την ηγεσία: ο Χάλεντ Μεσάαλ, 69 ετών, πρώην επικεφαλής του πολιτικού γραφείου και νυν πρόεδρος του γραφείου διασποράς, και ο Χαλίλ Αλ Χάγια, 65 ετών, επικεφαλής των διαπραγματεύσεων με το Ισραήλ που οδήγησαν στην κατάπαυση του πυρός στη Γάζα.
Οι εκλογές, που διήρκεσαν αρκετές εβδομάδες, πραγματοποιήθηκαν στη Λωρίδα της Γάζας, στη Δυτική Όχθη και μεταξύ των μελών της Χαμάς στο εξωτερικό. Χιλιάδες συμμετέχοντες εξέλεξαν το νέο Συμβούλιο της Σούρα, ένα συμβουλευτικό όργανο άνω των 80 μελών, αποτελούμενο κυρίως από ιερωμένους, το οποίο ανανεώνεται κάθε τέσσερα χρόνια.
Το Συμβούλιο εξέλεξε το νέο πολιτικό γραφείο με 18 μέλη, το οποίο θα προχωρήσει στην επιλογή του νέου ηγέτη της οργάνωσης. Όπως ανέφερε η ίδια πηγή, «το κίνημα ολοκλήρωσε τις εσωτερικές εκλογές στις τρεις περιοχές και έφτασε στο τελευταίο στάδιο, την ανάδειξη του επικεφαλής του πολιτικού γραφείου». Η ανακοίνωση του νέου προέδρου αναμένεται κατά τη διάρκεια του Ραμαζανιού.
Άλλο στέλεχος της οργάνωσης δήλωσε ότι το πολιτικό γραφείο θα επιλέξει πρόσωπο για μια μεταβατική περίοδο ενός έτους, με στόχο την ανανέωση της εσωτερικής νομιμότητας και την κάλυψη των κενών στις ανώτερες θέσεις.
Η απώλεια των ηγετών και η νέα εποχή
Ο πολιτικός ηγέτης της Χαμάς, Ισμαήλ Χανίγια, σκοτώθηκε από το Ισραήλ στην Τεχεράνη στις 31 Ιουλίου 2024. Λίγους μήνες αργότερα, στις 16 Οκτωβρίου, Ισραηλινοί στρατιώτες σκότωσαν στη Ράφα τον ηγέτη της οργάνωσης στη Γάζα, Γιαχία Σινουάρ, ο οποίος θεωρούνταν ο «εγκέφαλος» των επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου 2023. Μετά τον θάνατό του, η Χαμάς όρισε πενταμελές πολιτικό γραφείο έως τη διεξαγωγή νέων εκλογών.
Τα προφίλ των υποψηφίων
Ο Χάλεντ Μεσάαλ, γεννημένος στη Δυτική Όχθη το 1956, υπήρξε επικεφαλής του πολιτικού γραφείου της Χαμάς από το 2004 έως το 2017. Αν και δεν έχει ζήσει ποτέ στη Γάζα, εντάχθηκε στην οργάνωση ενώ βρισκόταν στο Κουβέιτ και στη συνέχεια έζησε στην Ιορδανία, τη Συρία και το Κατάρ. Σύμφωνα με το Counter Extremism Project (CEP), ήταν εκείνος που «επέβλεψε τη μετατροπή της Χαμάς από μια οργάνωση αποκλειστικά τρομοκρατική σε μια υβριδική οντότητα, τρομοκρατική και πολιτική ταυτόχρονα».
Ο Χαλίλ Αλ Χάγια, γεννημένος στη Γάζα το 1960, κατέχει ηγετικές θέσεις στην οργάνωση τουλάχιστον από το 2006, σύμφωνα με το CEP, και απολαμβάνει τη στήριξη του στρατιωτικού σκέλους της, των Ταξιαρχιών Εζεντίν Αλ Κάσεμ.