Σε συμφωνία για την ενίσχυση της ασφάλειας στη Γροιλανδία κατέληξαν ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, και ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με δηλώσεις του Ρούτε στο Reuters.
Η συμφωνία προβλέπει ότι οι χώρες μέλη της Συμμαχίας θα αυξήσουν την παρουσία τους στην Αρκτική, με τα πρώτα αποτελέσματα να αναμένονται ακόμη και εντός του 2026.
Η Κοπεγχάγη, πάντως, υπογράμμισε ότι ο Ρούτε δεν έχει την αρμοδιότητα να διαπραγματευτεί για τη Γροιλανδία εκ μέρους της Δανίας. Πηγή με γνώση του θέματος ανέφερε ότι ΗΠΑ και Δανία θα επαναδιαπραγματευθούν τη συμφωνία αμυντικής συνεργασίας του 1951 για το νησί.
Ο Ρούτε, στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός, σημείωσε πως οι ανώτεροι διοικητές του ΝΑΤΟ θα εξετάσουν τις επιπλέον ανάγκες ασφαλείας. Τόνισε ότι όλες οι χώρες μέλη, ακόμη και όσες δεν διαθέτουν εδάφη στην Αρκτική, θα συμβάλουν στην προσπάθεια ενίσχυσης της ασφάλειας στην περιοχή.
«Θα συναντηθούμε στο ΝΑΤΟ με τους ανώτερους διοικητές μας για να μελετήσουμε τι χρειάζεται», ανέφερε ο Ρούτε, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η διαδικασία θα ολοκληρωθεί γρήγορα, πιθανώς στις αρχές του 2026.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ διευκρίνισε ότι δεν συζήτησε με τον πρόεδρο Τραμπ ζητήματα που αφορούν την εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου της Γροιλανδίας. Οι σχετικές διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν μεταξύ ΗΠΑ, Δανίας και Γροιλανδίας.
Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι η ενίσχυση της παρουσίας της Συμμαχίας στην περιοχή δεν θα επηρεάσει τη στήριξη προς την Ουκρανία.
Σε ερώτηση για το αν οι σύμμαχοι μπορούν να βασίζονται στα λόγια του προέδρου Τραμπ, ο Ρούτε απάντησε: «Μπορείς πάντα να βασίζεσαι στα λόγια του Τραμπ».
Ο Ρούτε αναφέρθηκε στις ΗΠΑ, τον Καναδά, τη Δανία, την Ισλανδία, τη Σουηδία, τη Φινλανδία και τη Νορβηγία ως τις χώρες της Αρκτικής που συμμετέχουν στις συζητήσεις για την ασφάλεια έναντι της Ρωσίας και της Κίνας.
Όπως σημείωσε, οι περαιτέρω διαβουλεύσεις θα βασιστούν στη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε την προηγούμενη εβδομάδα στην Ουάσινγκτον μεταξύ αντιπροσωπειών από τη Δανία, τη Γροιλανδία και τις ΗΠΑ.
Στόχος, σύμφωνα με τον Ρούτε, είναι «να διασφαλίσουμε, κυρίως σε ό,τι αφορά τη Γροιλανδία, ότι θα φροντίσουμε πως οι Κινέζοι και οι Ρώσοι δεν θα αποκτήσουν πρόσβαση στην οικονομία της Γροιλανδίας ή στρατιωτικά στη Γροιλανδία».
Η εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ, Άλισον Χαρτ, διευκρίνισε ότι «ο γενικός γραμματέας δεν πρότεινε κανέναν συμβιβασμό αναφορικά με την κυριαρχία» της Δανίας.
Αντιδράσεις από την Κοπεγχάγη
Η δανέζικη κυβέρνηση αντέδρασε, ξεκαθαρίζοντας ότι ο Ρούτε δεν μπορεί να διαπραγματεύεται για την κυριαρχία της Γροιλανδίας. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, τόνισε πως «μόνο η Δανία και η Γροιλανδία μπορούν να λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με ζητήματα που αφορούν τη Δανία και τη Γροιλανδία».
Ο υπουργός Άμυνας της Δανίας, Τρελς Λουντ Πούλσεν, σχολίασε ότι ο Ρούτε εργάστηκε για τη συνοχή του ΝΑΤΟ, όμως «έχουμε μια ξεκάθαρη κόκκινη γραμμή. Δεν θα παραδώσουμε την κυριαρχία μας επί περιοχών του βασιλείου».
Πηγή με γνώση των συνομιλιών Ρούτε – Τραμπ ανέφερε ότι ΗΠΑ και Δανία θα επαναδιαπραγματευθούν τη συμφωνία του 1951 για τη Γροιλανδία. Η ίδια πηγή σημείωσε πως στις πρόσφατες συνομιλίες δεν συζητήθηκε η δημιουργία αμερικανικών βάσεων στη Γροιλανδία υπό αμερικανική κυριαρχία.