Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, φιλοξένησε για πρώτη φορά τους ηγέτες των πέντε πρώην σοβιετικών δημοκρατιών της Κεντρικής Ασίας στην Ουάσινγκτον, με στόχο την ενίσχυση της δυτικής παρουσίας σε μια περιοχή πλούσια σε φυσικούς πόρους. Η περιοχή παραδοσιακά βρίσκεται υπό ρωσική επιρροή, ενώ τα τελευταία χρόνια αυξάνεται και η κινεζική δραστηριότητα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος τόνισε τη σημασία της ενίσχυσης της οικονομικής συνεργασίας και της βελτίωσης των στρατιωτικών σχέσεων με τις χώρες Καζακστάν, Κιργιστάν, Ουζμπεκιστάν, Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν. Όπως δήλωσε, «ένα από τα πιο σημαντικά θέματα στο πρόγραμμά μας θα είναι τα στρατηγικά μέταλλα», επισημαίνοντας το «τεράστιο δυναμικό» της περιοχής.
Μέσω του Truth Social, ο Τραμπ ανακοίνωσε εμπορική συμφωνία με το Ουζμπεκιστάν, που προβλέπει επενδύσεις σχεδόν 35 δισ. δολαρίων σε τρία χρόνια και πάνω από 100 δισ. δολάρια σε δέκα χρόνια σε τομείς όπως η ενέργεια, οι τεχνολογίες και τα κρίσιμα ορυκτά στις ΗΠΑ.
Οι χώρες της Κεντρικής Ασίας διαθέτουν άφθονα και σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητα αποθέματα, γεγονός που προσελκύει το ενδιαφέρον της ΕΕ και των ΗΠΑ για διαφοροποίηση των αποθεμάτων σπάνιων γαιών και μείωση της εξάρτησης από την Κίνα. Το Καζακστάν είναι ο πρώτος παραγωγός ουρανίου παγκοσμίως, το Ουζμπεκιστάν διαθέτει σημαντικά αποθέματα χρυσού, ενώ το Τουρκμενιστάν έχει μερικά από τα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου. Παράλληλα, το Κιργιστάν και το Τατζικιστάν αναπτύσσουν νέα κοιτάσματα ορυκτών.
Η εξαγωγή των φυσικών πόρων της περιοχής, ωστόσο, παρουσιάζει σημαντικές δυσκολίες λόγω της γεωγραφικής απομόνωσης και των σύνθετων σχέσεων με γειτονικές χώρες όπως η Ρωσία, η Κίνα, το Ιράν και το Αφγανιστάν.
Διπλωματικές πρωτοβουλίες και γεωπολιτικές ισορροπίες
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, οι ηγέτες των χωρών της Κεντρικής Ασίας επαίνεσαν τον Τραμπ, χαρακτηρίζοντάς τον «μεγάλο ηγέτη» και «πρόεδρο του κόσμου». Η περιοχή, που βρισκόταν υπό ρωσική επιρροή από τον 19ο αιώνα έως το 1991, προσελκύει πλέον το αυξανόμενο ενδιαφέρον της Δύσης, ενώ η Κίνα έχει εδραιώσει τη θέση της μέσω του έργου των «Νέων Δρόμων του Μεταξιού» και αποτελεί τον κύριο εμπορικό εταίρο των χωρών αυτών.
Σε επίπεδο ασφάλειας, η επιρροή της Μόσχας παραμένει κυρίαρχη, παρά τις προσπάθειες των δυτικών δυνάμεων για διεύρυνση της συνεργασίας.
Συμφωνίες του Αβραάμ και ανθρώπινα δικαιώματα
Κεντρικό σημείο της βραδιάς αποτέλεσε η ένταξη του Καζακστάν στις «Συμφωνίες του Αβραάμ», πρωτοβουλία που ξεκίνησε ο Τραμπ για την εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ αραβικών χωρών και του Ισραήλ. Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε την απόφαση του Καζακστάν ως «πραγματική πρόοδο», αν και δεν διευκρινίστηκε τι συνεπάγεται για μια χώρα που ήδη διατηρεί διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ανέφερε ότι η κίνηση αυτή στέλνει «μήνυμα», ενώ η Ουάσινγκτον εκτιμά πως θα αυξηθεί ο αριθμός των χωρών που θα ενταχθούν στις συμφωνίες.
Παράλληλα, η οικονομική συνεργασία φαίνεται να αποτελεί προτεραιότητα για την αμερικανική κυβέρνηση στην περιοχή, σε βάρος της προώθησης των δημοκρατικών αξιών. Μη κυβερνητικές οργανώσεις επισημαίνουν την επιδείνωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τον αυστηρό έλεγχο του Τύπου και τις διώξεις ακτιβιστών και δημοσιογράφων, με τη Διεθνή Αμνηστία να χαρακτηρίζει την κατάσταση «ανησυχητική» και το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων να κάνει λόγο για αύξηση του εκφοβισμού και της παρενόχλησης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
