Μια φωτογραφία της ταυτότητας, ένας τραπεζικός λογαριασμός ή ακόμη και οι τελευταίες ιατρικές εξετάσεις μπορεί να καταλήξουν σε ένα εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης, δημιουργώντας ένα νέο κίνδυνο για τα προσωπικά δεδομένα, τον οποίο πολλοί χρήστες εξακολουθούν να υποτιμούν.
Καθώς το ChatGPT και τα υπόλοιπα AI chatbots μπαίνουν ολοένα περισσότερο στην καθημερινότητα των καταναλωτών, οι εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης προσφέρουν δυνατότητες που μέχρι πριν από λίγα χρόνια έμοιαζαν αδιανόητες, δίνοντας λύσεις, από τη σύνταξη ενός βιογραφικού και την επεξήγηση ενός λογαριασμού ηλεκτρικού ρεύματος μέχρι την ανάλυση τραπεζικών εγγράφων και ιατρικών εξετάσεων,.
Ωστόσο, η ευκολία με την οποία οι χρήστες ανεβάζουν έγγραφα, φωτογραφίες και προσωπικές πληροφορίες δημιουργεί νέα ερωτήματα για το πού καταλήγουν αυτά τα δεδομένα, πόσο διατηρούνται και ποιος μπορεί να έχει πρόσβαση σε αυτά.
Το σημαντικότερο είναι ότι η συνομιλία με ένα chatbot δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αυτομάτως ως μια απολύτως ιδιωτική επικοινωνία.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε πληροφορία που καταχωρίζεται γίνεται δημόσια ή ότι όλες οι υπηρεσίες AI διαχειρίζονται τα δεδομένα με τον ίδιο τρόπο. Οι πολιτικές διατήρησης, οι ρυθμίσεις απορρήτου και οι δυνατότητες ελέγχου διαφέρουν ανάλογα με την πλατφόρμα και τον τύπο λογαριασμού.
Για τους καταναλωτές, όμως, υπάρχει ένας βασικός κανόνας, Όσο λιγότερα προσωπικά δεδομένα χρειάζεται να μοιραστούν με την Τεχνητή Νοημοσύνη, τόσο μικρότερος είναι ο κίνδυνος έκθεσής τους.
1. Ταυτότητες, διαβατήρια και προσωπικοί αριθμοί
Η πρώτη κατηγορία πληροφοριών που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή είναι τα επίσημα έγγραφα ταυτοποίησης.
Ένας καταναλωτής μπορεί να ανεβάσει φωτογραφία της ταυτότητας ή του διαβατηρίου του για να ζητήσει μετάφραση, να συμπληρώσει μια αίτηση ή να κατανοήσει τις πληροφορίες ενός εγγράφου.
Ωστόσο, τέτοια αρχεία περιλαμβάνουν στοιχεία που μπορούν να αξιοποιηθούν σε απόπειρες πλαστοπροσωπίας και απάτης, ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται με άλλες προσωπικές πληροφορίες.
Ονοματεπώνυμο, ημερομηνία γέννησης, αριθμός ταυτότητας, ΑΦΜ, ΑΜΚΑ και διεύθυνση κατοικίας δεν πρέπει να κοινοποιούνται χωρίς συγκεκριμένο λόγο.
Τι να κάνετε: Αν χρειάζεστε βοήθεια για ένα έγγραφο, αντιγράψτε μόνο το τμήμα του κειμένου που σας ενδιαφέρει, αφαιρώντας στοιχεία ταυτοποίησης, αριθμούς και άλλες πληροφορίες που δεν είναι απαραίτητες.
2. Τραπεζικά στοιχεία και οικονομικά έγγραφα
Αντίστοιχη προσοχή χρειάζεται όταν χρησιμοποιούμε AI για οικονομικές υποθέσεις.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση ενός δανειακού όρου, στη σύγκριση τραπεζικών χρεώσεων ή στην οργάνωση ενός οικογενειακού προϋπολογισμού.
Δεν χρειάζεται, όμως, να γνωρίζει τους προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης, τα στοιχεία της τραπεζικής κάρτας ή τους κωδικούς μιας χρήσης που αποστέλλονται για την επιβεβαίωση συναλλαγών.
Ιδιαίτερα επικίνδυνη είναι η κοινοποίηση κωδικών e-banking, PIN, CVV και OTP, καθώς τέτοιες πληροφορίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για μη εξουσιοδοτημένες συναλλαγές.
Ο αριθμός IBAN δεν είναι από μόνος του κωδικός πρόσβασης, αλλά παραμένει προσωπικό οικονομικό στοιχείο που δεν χρειάζεται να κοινοποιείται άσκοπα.
Τι να κάνετε: Για να αναλύσετε ένα οικονομικό έγγραφο, αφαιρέστε αριθμούς λογαριασμών, προσωπικά στοιχεία και αναγνωριστικά συναλλαγών. Αν θέλετε βοήθεια για τον οικογενειακό προϋπολογισμό, χρησιμοποιήστε συγκεντρωτικά ποσά αντί για πλήρη τραπεζικά αντίγραφα.
3. Ιατρικές εξετάσεις και δεδομένα υγείας
Μία από τις πιο συνηθισμένες χρήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι η αναζήτηση εξηγήσεων για ιατρικούς όρους, εξετάσεις και φαρμακευτικές αγωγές.
Ένας χρήστης μπορεί να φωτογραφίσει τις αιματολογικές εξετάσεις του και να ζητήσει από το ChatGPT να του εξηγήσει τι σημαίνουν οι τιμές.
Ωστόσο, τα ιατρικά έγγραφα περιέχουν ιδιαίτερα ευαίσθητες πληροφορίες, όπως διαγνώσεις, ιστορικό υγείας, φαρμακευτική αγωγή και στοιχεία ταυτοποίησης.
Επιπλέον, οι απαντήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης μπορεί να περιέχουν λάθη ή να μην λαμβάνουν υπόψη το πλήρες ιατρικό ιστορικό του ασθενούς.
Τι να κάνετε: Αν χρησιμοποιείτε ένα γενικό chatbot για να κατανοήσετε έναν ιατρικό όρο, αποφύγετε την αποστολή ολόκληρου του εγγράφου με τα προσωπικά στοιχεία σας. Για την ερμηνεία των εξετάσεων και τις αποφάσεις θεραπείας, απευθυνθείτε στον γιατρό σας.
4. Προσωπικές συνομιλίες, φωτογραφίες και δεδομένα τρίτων
Μια ακόμη παγίδα αφορά τις πληροφορίες που δεν ανήκουν αποκλειστικά στον ίδιο τον χρήστη.
Η αντιγραφή μιας ιδιωτικής συνομιλίας για να ζητήσουμε από το AI να την αναλύσει ή η αποστολή φωτογραφιών άλλων ανθρώπων μπορεί να οδηγήσει στην κοινοποίηση προσωπικών δεδομένων χωρίς τη γνώση τους.
Το ίδιο ισχύει για εταιρικά email, συμβάσεις, καταλόγους πελατών και εσωτερικά έγγραφα.
Ένας εργαζόμενος που χρησιμοποιεί προσωπικό λογαριασμό AI για να συνοψίσει ένα εμπιστευτικό αρχείο ενδέχεται να εκθέσει πληροφορίες της επιχείρησης ή των συνεργατών της.
Τι να κάνετε: Αφαιρέστε ονόματα, διευθύνσεις, τηλέφωνα και άλλα αναγνωριστικά στοιχεία. Για εταιρικές πληροφορίες, ακολουθήστε την πολιτική της επιχείρησης και χρησιμοποιήστε μόνο εγκεκριμένες υπηρεσίες.
5. Η διαγραφή μιας συνομιλίας δεν σημαίνει πάντα διαγραφή δεδομένων
Ίσως η μεγαλύτερη παρανόηση αφορά το τι συμβαίνει αφού ολοκληρωθεί μια συνομιλία με ένα εργαλείο AI.
Πολλοί χρήστες θεωρούν ότι, αν διαγράψουν μια συζήτηση από το ιστορικό τους, όλες οι πληροφορίες εξαφανίζονται αμέσως από τα συστήματα της υπηρεσίας.
Στην πραγματικότητα, η διαγραφή από το ορατό ιστορικό δεν συνεπάγεται απαραίτητα άμεση και οριστική διαγραφή από κάθε σύστημα.
Στο ChatGPT, για παράδειγμα, οι διαγραμμένες συνομιλίες προγραμματίζονται γενικά για οριστική διαγραφή εντός 30 ημερών, με εξαιρέσεις για ορισμένες νομικές ή ασφαλιστικές υποχρεώσεις και για δεδομένα που έχουν ήδη αποσυνδεθεί από τον λογαριασμό.
Παράλληλα, η δυνατότητα χρήσης περιεχομένου για τη βελτίωση των μοντέλων εξαρτάται από τον τύπο υπηρεσίας και τις σχετικές ρυθμίσεις.
Τι να κάνετε: Ελέγξτε τις ρυθμίσεις απορρήτου, απενεργοποιήστε τη χρήση των συνομιλιών για εκπαίδευση μοντέλων όπου παρέχεται αυτή η επιλογή και χρησιμοποιήστε προσωρινές συνομιλίες όταν δεν θέλετε μια συζήτηση να παραμείνει στο ιστορικό σας. Θυμηθείτε ότι ακόμη και οι προσωρινές συνομιλίες μπορεί να διατηρούνται για περιορισμένο διάστημα για λόγους ασφαλείας.
Πώς να χρησιμοποιείτε με ασφάλεια την Τεχνητή Νοημοσύνη
Η λύση δεν είναι να σταματήσουν οι καταναλωτές να χρησιμοποιούν εργαλεία AI, αλλά να αποκτήσουν μεγαλύτερο έλεγχο των πληροφοριών που μοιράζονται.
Οι χρήστες μπορούν να αξιοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη για τη σύνταξη κειμένων, την αναζήτηση πληροφοριών, τη σύγκριση προϊόντων και την οργάνωση καθημερινών υποχρεώσεων χωρίς να αποκαλύπτουν την ταυτότητα ή τα οικονομικά τους στοιχεία.
Ακόμη και όταν χρειάζεται να αναλυθεί ένα προσωπικό έγγραφο, συχνά αρκεί ένα ανώνυμο απόσπασμα αντί για ολόκληρο το αρχείο.
Το ίδιο σημαντικός είναι ο έλεγχος των εφαρμογών και των συνδεδεμένων υπηρεσιών που αποκτούν πρόσβαση σε δεδομένα, καθώς και η χρήση ισχυρών κωδικών και ελέγχου ταυτότητας δύο παραγόντων.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να κάνει την καθημερινότητα ευκολότερη, αλλά η προστασία των προσωπικών δεδομένων παραμένει ευθύνη που δεν μπορεί να ανατεθεί εξ ολοκλήρου σε ένα chatbot.
Και όσο περισσότερο οι καταναλωτές συνηθίζουν να ζητούν βοήθεια από το AI για προσωπικές και οικονομικές υποθέσεις, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά η γνώση του τι πρέπει —και κυρίως τι δεν πρέπει— να μοιράζονται μαζί του.