Στο εργαστήριο της ερευνητικής ομάδας INSANE του Εθνικού Κέντρου Έρευνας Φυσικών Επιστημών (ΕΚΕΦΕ) «Δημόκριτος», ένα αυτόνομο θαλάσσιο σκάφος κατασκευάζεται με στόχο την αντιμετώπιση της θαλάσσιας ρύπανσης. Οι ερευνητές σχεδιάζουν και κατασκευάζουν τα εξαρτήματα του σκάφους με τρισδιάστατους εκτυπωτές, τα συναρμολογούν και τα δοκιμάζουν, δημιουργώντας ένα ηλεκτρικό σκάφος που κινείται αυτόνομα, εντοπίζει και συλλέγει απορρίμματα. Το εργαστήριο βρίσκεται στο νέο κτίριο του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», το οποίο φιλοξενεί ποικίλες δραστηριότητες που συνδέουν την επιστημονική έρευνα με τις τεχνολογικές εφαρμογές, συμπεριλαμβανομένων και των γραφείων της ελληνικής εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης «Pharos Α.Ε.».
Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί βασικό πυλώνα της έρευνας της ομάδας INSANE, με στόχο τη διαμόρφωση ενός νέου προτύπου τεχνητής νοημοσύνης που βασίζεται στους νόμους της Φυσικής και της Μηχανικής, υποβοηθώντας επιστήμονες και μηχανικούς σε πολλαπλές εργασίες. Κατά την κατασκευή του αυτόνομου σκάφους, η ομάδα αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για τη βελτίωση των υλικών, την αυτόνομη πλοήγηση και την αναγνώριση των ρύπων που συλλέγει το σκάφος.
Η ιδέα για το αυτόνομο σκάφος προέκυψε κατά την περίοδο της πανδημίας, όταν ο ερευνητής του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του «Δημόκριτου», Χριστόφορος Ρεκατσίνας, εντόπισε το πρόβλημα της θαλάσσιας ρύπανσης. Από το 2022, η ομάδα INSANE, που ιδρύθηκε από τους Χριστόφορο Ρεκατσίνα, Γιώργο Γιαννακόπουλο και Παναγιώτη Κροκιδά, αναπτύσσει και δοκιμάζει πρωτότυπα του σκάφους, με χρηματοδότηση από το πρόγραμμα «Proof of Concept» του Κόμβου Μεταφοράς Τεχνολογίας «Science Agora» και από διακρίσεις που έχει λάβει.
Όπως αναφέρει ο Χριστόφορος Ρεκατσίνας, η ομάδα προχωρά σταδιακά από την τρισδιάστατη εκτύπωση πρωτοτύπων στη δημιουργία ενός λειτουργικού προϊόντος. Η διαδικασία απαιτεί σχεδιασμό, μηχανική γνώση και σωστή αξιοποίηση της τεχνολογίας.
Το αυτόνομο σκάφος της ομάδας INSANE μπορεί να χρησιμοποιηθεί όχι μόνο για τον καθαρισμό των υδάτων, αλλά και για την παρακολούθηση της ποιότητας του νερού ή την επιτήρηση υποδομών. Η ομάδα έχει ήδη αναπτύξει συνεργασίες με την ΕΥΔΑΠ και τη ΔΕΗ και εξετάζει τη δυνατότητα κατασκευής μεταλλικών πλαισίων για μικροδορυφόρους, σε συνεργασία με σχετική εταιρεία.
Για την υλοποίηση μιας ερευνητικής ιδέας, απαιτείται όχι μόνο προηγμένη τεχνολογία αλλά και ο κατάλληλος χώρος για πειραματισμό. Το νέο κτίριο του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών στις εγκαταστάσεις του «Δημόκριτου» προσφέρει στην ομάδα INSANE τον απαραίτητο εργαστηριακό χώρο για κατασκευές και συνεργασία μεταξύ ερευνητών και φοιτητών.
Ένα κτίριο-ζωντανό εργαστήριο και το data center
Το νέο κτίριο δεν στεγάζει μόνο ερευνητικές δραστηριότητες, αλλά λειτουργεί ταυτόχρονα ως πεδίο δοκιμών για τεχνολογίες ευφυών κτιρίων. Ο ερευνητής και υπεύθυνος του Κέντρου Δικτύων του «Δημόκριτου», Γιώργος Ξυλούρης, το χαρακτηρίζει ως living lab, όπου καταγράφονται δεδομένα για την ποιότητα του αέρα και την ενεργειακή κατανάλωση. Στο κτίριο έχουν εγκατασταθεί αισθητήρες θερμοκρασίας, πίεσης, υγρασίας και ροής αέρα, καθώς και συστήματα μέτρησης ενέργειας, παρέχοντας στοιχεία που μπορούν να αξιοποιηθούν από υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης.
Στο ισόγειο, δίπλα στο εργαστήριο της ομάδας INSANE, λειτουργεί ένα νέο data center που εξυπηρετεί όλα τα ινστιτούτα του «Δημόκριτου» και τις εταιρείες του τεχνολογικού πάρκου «Λεύκιππος». Εκεί φιλοξενούνται 20 μεταλλικά ικριώματα με υπολογιστικό εξοπλισμό, διακομιστές, εξοπλισμό δικτύου, μονάδες αποθήκευσης μεγάλου όγκου δεδομένων και οπτικές ίνες.
Σύμφωνα με τον κ. Ξυλούρη, το data center υποστηρίζει εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης σε όλο τον κύκλο εργασίας: από τη συλλογή και επεξεργασία δεδομένων για μηχανική μάθηση, μέχρι την αποθήκευση και υποστήριξη των εφαρμογών κατά τη λειτουργία τους. Έτσι, οι ερευνητές έχουν στη διάθεσή τους υποδομές για την υλοποίηση των δράσεών τους.
Διασύνδεση με τον υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟΣ και το PHAROS AI Factory
Το data center θα φιλοξενήσει κόμβο του Εθνικού Δικτύου Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ), διασυνδέοντας το κέντρο του «Δημόκριτου» με τον υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟΣ, διευκολύνοντας τη μεταφορά δεδομένων για ερευνητικές εφαρμογές.
Στο νέο κτίριο στεγάζονται επίσης τα γραφεία της εταιρείας «Pharos Α.Ε.», που αποτελεί τον εμπορικό κλάδο του έργου PHAROS και διαχειρίζεται την αλληλεπίδραση με τους χρήστες. Αυτή την περίοδο, ομάδα ακαδημαϊκών οργανισμών, με τεχνικό συντονιστή τo ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», εργάζεται για την οργάνωση του ελληνικού εργοστασίου τεχνητής νοημοσύνης, το οποίο θα αξιοποιεί τις δυνατότητες του ΔΑΙΔΑΛΟΣ προς όφελος της ακαδημαϊκής κοινότητας, του δημόσιου τομέα και των επιχειρήσεων.
Όπως εξηγεί ο αναπληρωτής τεχνικός συντονιστής του έργου PHAROS και ερευνητής του «Δημόκριτου», Στέλιος Καρόζης, το PHAROS AI Factory προσφέρει πρόσβαση στον υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟΣ συνδυαστικά με υπηρεσίες και εκπαίδευση, διευκολύνοντας τη χρήση των υποδομών από ερευνητές και φορείς. Μέσω του έργου PHAROS δημιουργούνται οι βάσεις για το AI Factory, με μεγάλα δεδομένα, μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης και ανθρώπινο δυναμικό που παρέχει συμβουλευτική σε ιδιωτικές εταιρείες, ακαδημαϊκούς και δημόσιους φορείς. Παράλληλα, αναπτύσσεται ψηφιακή πλατφόρμα για την υποβολή αιτήσεων και την ενσωμάτωση τεχνητής νοημοσύνης στις υπηρεσίες των πελατών.
Η CEO της «Pharos Α.Ε.», Αφροδίτη Σεβαστή, σημειώνει πως το νέο κτίριο του «Δημόκριτου» αποτελεί καθημερινή πηγή έμπνευσης και ουσιαστικής συνεργασίας με κορυφαίους επιστήμονες και μηχανικούς. Η PHAROS αναπτύσσει τον εθνικό επιταχυντή Τεχνητής Νοημοσύνης, έναν ενιαίο κόμβο που διευκολύνει την πρόσβαση επιχειρήσεων, ερευνητών και δημόσιων φορέων στις δυνατότητες της εθνικής υποδομής τεχνητής νοημοσύνης. Μέσω της πρόσβασης σε υπολογιστικούς πόρους αιχμής, αξιόπιστα δεδομένα, προηγμένα εργαλεία και εξειδικευμένη τεχνογνωσία, η εταιρεία στοχεύει στη μείωση του κόστους και της πολυπλοκότητας υιοθέτησης της τεχνητής νοημοσύνης και στη μετατροπή της έρευνας σε λύσεις με μετρήσιμο οικονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο.
Το μεγάλο κτιριακό πρόγραμμα του «Δημόκριτου»
Η κατασκευή του νέου κτιρίου του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κτιριακό πρόγραμμα για τον «Δημόκριτο», με χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 48,3 εκατ. ευρώ, περιλαμβάνει την ανέγερση κτιρίων Νανοτεχνολογίας και Μικροηλεκτρονικής, Χημικής Βιολογίας, την επέκταση του Τεχνολογικού Πάρκου «Λεύκιππος» και την ανακαίνιση επτά ακόμα κτιρίων του Κέντρου.
Ο διευθυντής και πρόεδρος του ΔΣ του «Δημόκριτου», Βαγγέλης Καρκαλέτσης, αναφέρει ως χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των έργων το 2030, επισημαίνοντας τη σημασία του προγράμματος για την κάλυψη των αυξανόμενων αναγκών του Κέντρου. Υπενθυμίζει ότι ο «Δημόκριτος» ξεκίνησε ως κέντρο πυρηνικών ερευνών και εξελίχθηκε σε πολυθεματικό ερευνητικό κέντρο, με την τεχνητή νοημοσύνη να αξιοποιείται πλέον σε όλες τις θεματικές περιοχές, από τη μικροηλεκτρονική και τη νανοτεχνολογία μέχρι τη βιοτεχνολογία και τη φυσική.
Το νέο κτίριο του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών περιλαμβάνει και υποστηρικτικούς χώρους για πολιτιστικές και αθλητικές δραστηριότητες, συζητήσεις και εκδηλώσεις. Ο αναπληρωτής διευθυντής του Ινστιτούτου, Γιώργος Παλιούρας, τονίζει πως έχει προβλεφθεί ακόμη και χώρος ησυχίας για ξεκούραση ή θηλασμό, ενώ το κτίριο ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ των εργαζομένων, διευκολύνοντας τη διοργάνωση συναντήσεων και την ανταλλαγή απόψεων.
Το νέο κτίριο αναμένεται να εγκαινιαστεί την Τρίτη 20 Οκτωβρίου από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο και τον υφυπουργό Ανάπτυξης Σταύρο Καλαφάτη. Την προηγούμενη ημέρα θα πραγματοποιηθούν τα εγκαίνια του υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟΣ στο Λαύριο.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
