Νέα δεδομένα για τους καταναλωτές που βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα χαλασμένο smartphone δημιουργεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία, η οποία επιχειρεί να κάνει την επισκευή ευκολότερη και οικονομικότερη, περιορίζοντας την ανάγκη αντικατάστασης συσκευών που μπορούν ακόμη να χρησιμοποιηθούν.
Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για το δικαίωμα στην επισκευή (Right to Repair) ενισχύει τις υποχρεώσεις κατασκευαστών και πωλητών, ενώ έρχεται να προστεθεί στους κανόνες που εφαρμόζονται ήδη για smartphones και tablets σχετικά με ανταλλακτικά, μπαταρίες και ενημερώσεις λογισμικού.
Για τον καταναλωτή, οι αλλαγές έχουν πρακτική σημασία τόσο όταν η συσκευή καλύπτεται ακόμη από τη νόμιμη εγγύηση όσο και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μετά τη λήξη της.
Επισκευή και μετά τη λήξη της εγγύησης
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τις περιπτώσεις όπου ένα κινητό παρουσιάζει πρόβλημα εκτός της περιόδου νόμιμης ευθύνης του πωλητή.
Με την ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/1799, οι κατασκευαστές προϊόντων που καλύπτονται από τις σχετικές ευρωπαϊκές απαιτήσεις επισκευασιμότητας υποχρεούνται να προσφέρουν δυνατότητα επισκευής και μετά τη λήξη της νόμιμης εγγύησης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η επισκευή θα πραγματοποιείται δωρεάν. Ο κατασκευαστής μπορεί να ζητήσει ένα εύλογο αντίτιμο, ενώ η επισκευή θα πρέπει να πραγματοποιείται μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα.
Για έναν καταναλωτή, για παράδειγμα, του οποίου το smartphone χρειάζεται αλλαγή μπαταρίας ή οθόνης, δημιουργείται έτσι μια πρόσθετη δυνατότητα να παρατείνει τη ζωή της συσκευής του αντί να προχωρήσει απευθείας στην αγορά καινούργιας.
Έναν επιπλέον χρόνο προστασίας με την επισκευή
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αλλαγή για τις συσκευές που βρίσκονται ακόμη μέσα στην περίοδο νόμιμης ευθύνης του πωλητή.
Στην ΕΕ η ελάχιστη περίοδος νόμιμης ευθύνης για ελαττωματικά προϊόντα είναι δύο χρόνια. Με το νέο πλαίσιο, όταν ο καταναλωτής επιλέγει την επισκευή αντί της αντικατάστασης για έλλειψη συμμόρφωσης που καλύπτεται από τη νομοθεσία, η περίοδος ευθύνης παρατείνεται μία φορά κατά 12 μήνες.
Έτσι, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, η προστασία μπορεί να φτάσει συνολικά τα τρία χρόνια.
Η παράταση δεν πρέπει να συγχέεται με εμπορική εγγύηση του κατασκευαστή και δεν σημαίνει ότι καλύπτεται οποιαδήποτε ζημιά προκύψει στη συνέχεια. Αφορά τη νόμιμη προστασία του καταναλωτή για έλλειψη συμμόρφωσης.
Ανταλλακτικά διαθέσιμα για επτά χρόνια
Σημαντικές αλλαγές ισχύουν ήδη και για την επισκευασιμότητα των smartphones και tablets που διατίθενται στην ευρωπαϊκή αγορά και εμπίπτουν στους νέους κανόνες οικολογικού σχεδιασμού.
Οι κατασκευαστές υποχρεούνται να εξασφαλίζουν τη διαθεσιμότητα συγκεκριμένων βασικών ανταλλακτικών για τουλάχιστον επτά χρόνια μετά τη διακοπή διάθεσης ενός μοντέλου στην αγορά.
Ανάλογα με τη συσκευή, σε αυτά μπορεί να περιλαμβάνονται μπαταρίες, οθόνες, κάμερες, θύρες φόρτισης, μικρόφωνα και ηχεία.
Παράλληλα, προβλέπεται πρόσβαση των επαγγελματιών επισκευαστών στις απαραίτητες τεχνικές πληροφορίες και, όπου χρειάζεται, στο λογισμικό που απαιτείται για τη σωστή λειτουργία των ανταλλακτικών.
Οι υποχρεώσεις, πάντως, δεν εφαρμόζονται αναδρομικά σε κάθε παλιό smartphone, αλλά στα προϊόντα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των σχετικών ευρωπαϊκών κανονισμών.
Τι αλλάζει για μπαταρίες και ενημερώσεις
Στόχος της ΕΕ είναι επίσης τα smartphones να μπορούν να παραμένουν λειτουργικά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Για τις συσκευές που καλύπτονται από τους νέους κανόνες, οι μπαταρίες πρέπει να αντέχουν τουλάχιστον 800 πλήρεις κύκλους φόρτισης και εκφόρτισης, διατηρώντας τουλάχιστον το 80% της αρχικής χωρητικότητάς τους.
Παράλληλα, προβλέπεται διαθεσιμότητα ενημερώσεων λειτουργικού συστήματος για τουλάχιστον πέντε χρόνια από τη στιγμή που σταματά η διάθεση της τελευταίας μονάδας του συγκεκριμένου μοντέλου.
Η συγκεκριμένη παράμετρος είναι κρίσιμη, καθώς ένα smartphone μπορεί να λειτουργεί κανονικά από πλευράς hardware, αλλά να οδηγείται πρόωρα σε αντικατάσταση επειδή έχει σταματήσει να λαμβάνει ενημερώσεις.
Πότε συμφέρει να επισκευάσεις το κινητό
Το κρίσιμο ερώτημα για τον καταναλωτή παραμένει εάν οικονομικά αξίζει η επισκευή.
Η ηλικία της συσκευής, η κατάσταση της μπαταρίας, το κόστος του ανταλλακτικού και τα χρόνια υποστήριξης που απομένουν είναι οι βασικοί παράγοντες που πρέπει να υπολογιστούν.
Μία αλλαγή μπαταρίας μπορεί, για παράδειγμα, να παρατείνει για αρκετό διάστημα τη ζωή ενός κατά τα άλλα λειτουργικού smartphone. Αντίθετα, όταν μια σοβαρή επισκευή πλησιάζει το κόστος μιας αντίστοιχης καινούργιας συσκευής, η αντικατάσταση μπορεί να είναι οικονομικά περισσότερο συμφέρουσα.
Πριν πληρώσει, ο καταναλωτής είναι χρήσιμο να ζητά σαφή εκτίμηση του κόστους, να γνωρίζει ποιο ανταλλακτικό θα χρησιμοποιηθεί και να ελέγχει την κάλυψη που παρέχεται για την επισκευή.
Το σημαντικότερο, όμως, είναι να διαπιστώσει πρώτα εάν η βλάβη αποτελεί έλλειψη συμμόρφωσης που καλύπτεται από τη νόμιμη ευθύνη του πωλητή. Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να δικαιούται αποκατάσταση χωρίς επιβάρυνση.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
