Ερευνητική δραστηριότητα σε τομείς αιχμής, όπως τα δίκτυα 6ης γενιάς (6G), η υπολογιστική στην άκρη του δικτύου (edge computing), το υβριδικό μοντέλο edge-cloud και η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στα δίκτυα νέας γενιάς, αναπτύσσει το Εργαστήριο Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (ΕΤΔΠΘ). Το εργαστήριο λειτουργεί στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής.
Όπως αναφέρει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Αθανάσιος Κοράκης, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο χώρος των έξυπνων πόλεων. Εκεί, το ΕΤΔΠΘ αναπτύσσει και δοκιμάζει ευφυείς υποδομές για αστική παρακολούθηση, προσαρμοστικό φωτισμό, ενεργειακά αποδοτικά συστήματα κτιρίων και αυτοματισμούς που λαμβάνουν υπόψη την πραγματική χρήση των χώρων.
Στον τομέα της βιοποικιλότητας και του περιβάλλοντος, το εργαστήριο αξιοποιεί ασύρματα δίκτυα αισθητήρων, συστήματα παρακολούθησης άγριας ζωής και τεχνολογίες ακουστικής καταγραφής για τη συνεχή παρατήρηση οικοσυστημάτων. Οι τεχνολογίες αυτές υποστηρίζουν την περιβαλλοντική έρευνα και τη διαχείριση φυσικών πόρων.
Παράλληλα, στις αγροδιατροφικές εφαρμογές δίνεται έμφαση στη γεωργία ακριβείας, με υλοποιήσεις σε περισσότερες από 400 γεωργικές εκτάσεις σε όλη την Ελλάδα. Οι ερευνητές επικεντρώνονται στη βελτιστοποίηση της άρδευσης, την παρακολούθηση καλλιεργειών και τη συλλογή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, επιδιώκοντας λύσεις χαμηλής κατανάλωσης και υψηλής πρακτικής αξίας.
Το 6G ως επόμενη επανάσταση στις τηλεπικοινωνίες
Αν το 5G αποτέλεσε σημαντικό βήμα για τη συνδεσιμότητα, το 6G φιλοδοξεί να επαναπροσδιορίσει συνολικά το τοπίο των τηλεπικοινωνιών, τονίζει ο κ. Κοράκης. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο υψηλότερες ταχύτητες, αλλά δίκτυα με ελάχιστη καθυστέρηση, αυξημένη αξιοπιστία και δυνατότητα υποστήριξης εφαρμογών σε πραγματικό χρόνο.
Η νέα γενιά δικτύων θα αποτελέσει τη βάση για ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών που απαιτούν ταυτόχρονα υψηλή απόδοση, αδιάλειπτη συνδεσιμότητα και ευελιξία στη διαχείριση πόρων. Ενδεικτικά, οι τομείς της αυτόνομης οδήγησης, της βιομηχανικής αυτοματοποίησης, της τηλεϊατρικής και των έξυπνων πόλεων αναμένεται να ωφεληθούν σημαντικά.
Το υβριδικό μοντέλο edge-cloud και ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης
Σε αυτό το περιβάλλον, η επεξεργασία δεδομένων δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά σε μακρινά υπολογιστικά κέντρα. Το νέο υβριδικό μοντέλο edge-cloud κατανέμει την υπολογιστική ισχύ δυναμικά ανάμεσα σε τοπικές υποδομές, συσκευές, σταθμούς βάσης και κεντρικά κέντρα δεδομένων. Έτσι, μειώνονται οι καθυστερήσεις, βελτιώνεται η απόδοση και ενισχύεται η ασφάλεια και η ιδιωτικότητα.
Η προσέγγιση αυτή είναι κρίσιμη για εφαρμογές όπου ακόμη και μικρές καθυστερήσεις μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργικότητα ενός συστήματος, όπως στη βιομηχανία, στις μεταφορές, στην υγειονομική περίθαλψη και σε κρίσιμες δημόσιες υποδομές.
Κομβικό ρόλο στη μετάβαση αυτή διαδραματίζει η Τεχνητή Νοημοσύνη. Τα δίκτυα του μέλλοντος θα είναι πιο ευφυή, ικανά να προβλέπουν φορτία, να κατανέμουν πόρους δυναμικά, να εντοπίζουν προβλήματα πριν επηρεάσουν τις υπηρεσίες και να προσαρμόζονται σε πραγματικό χρόνο στις ανάγκες κάθε εφαρμογής.
Η συμβολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας στη διαμόρφωση του μέλλοντος
Το Εργαστήριο Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας επικεντρώνεται στη σύγκλιση τηλεπικοινωνιών και Τεχνητής Νοημοσύνης, με στόχο τη δημιουργία δικτύων που δεν θα μεταφέρουν απλώς δεδομένα, αλλά θα υποστηρίζουν ενεργά τη λήψη αποφάσεων και θα προσαρμόζουν δυναμικά τη λειτουργία τους.
Η σύνδεση του 6G με το edge-cloud και την Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αποτελεί μακρινό σενάριο. Αντίθετα, διαμορφώνει ήδη την επόμενη ημέρα της ψηφιακής τεχνολογίας και βρίσκεται στο επίκεντρο της διεθνούς ερευνητικής δραστηριότητας. Το ΕΤΔΠΘ συμμετέχει ενεργά σε αυτή τη μετάβαση, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη τεχνολογιών που θα καθορίσουν το μέλλον των επικοινωνιών και των ψηφιακών υπηρεσιών.
«Η ερευνητική αυτή κατεύθυνση δεν αφορά μόνο τις τηλεπικοινωνίες ως αυτόνομο πεδίο, αλλά συνδέεται άμεσα με εφαρμογές που απαντούν σε πραγματικές κοινωνικές και παραγωγικές ανάγκες. Σε πρακτικό επίπεδο, το ΕΤΔΠΘ δεν περιορίζεται στη θεωρητική μελέτη των δικτύων νέας γενιάς, αλλά αναπτύσσει και αξιοποιεί πειραματικές υποδομές και ερευνητικές εφαρμογές σε τομείς όπως οι έξυπνες πόλεις, τα ευφυή κτίρια, τα ενεργειακά συστήματα, η βιοποικιλότητα και οι αγροδιατροφικές εφαρμογές. Έτσι, οι τεχνολογίες 6G, edge computing και Τεχνητής Νοημοσύνης δεν αντιμετωπίζονται απλώς ως εργαλεία συνδεσιμότητας, αλλά ως μέσα για τη δημιουργία πιο βιώσιμων, αποδοτικών και ευέλικτων υπηρεσιών σε πολλούς διαφορετικούς τομείς».