Ο νανοδορυφόρος οπτικών επικοινωνιών PeakSat, ο πρώτος που σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε εξολοκλήρου από προπτυχιακούς φοιτητές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), ετοιμάζεται να πραγματοποιήσει την πρώτη του «συνομιλία» με τον σταθμό βάσης στον Χολομώντα. Ο δορυφόρος θα μεταφέρει σήμα με λέιζερ, κινούμενος με ταχύτητα επτά χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο σε ύψος 500 χιλιομέτρων από τη Γη.
Η ομάδα SpaceDot εργάστηκε επί τρία χρόνια για την ολοκλήρωση του έργου, αφιερώνοντας ατελείωτες ώρες στα εργαστήρια του ΑΠΘ. Ο φοιτητής Παναγιώτης Βαμβακάς περιγράφει τη συγκίνηση και τις δυσκολίες της πορείας, ενώ θυμάται πως η τελευταία φορά που είδαν τον δορυφόρο ήταν στις 26 Νοεμβρίου 2025, όταν παραδόθηκε στην εταιρεία Exolaunch στο Βερολίνο για μεταφορά στην Καλιφόρνια. Εκεί, θα φορτωθεί στον πύραυλο Falcon 9 της SpaceX για εκτόξευση με την αποστολή Transporter-16, η οποία αναβλήθηκε για αύριο λόγω τεχνικών ζητημάτων.
Παρά την καθυστέρηση, το εγχείρημα τοποθετεί το ΑΠΘ στον παγκόσμιο διαστημικό χάρτη. Ο καθηγητής Αλκιβιάδης Χατζόπουλος χαρακτήρισε το έργο «απίστευτα δύσκολο», επισημαίνοντας τη σημασία του για την έρευνα. Ο καθηγητής Κλεομένης Τσιγάνης εξήγησε ότι, ενώ οι δορυφορικές επικοινωνίες βασίζονται στα ραδιοκύματα τα τελευταία 60 χρόνια, το μέλλον ανήκει στις οπτικές επικοινωνίες μέσω λέιζερ, οι οποίες προσφέρουν ταχύτητες άνω των 10 Gbps και αυξημένη ασφάλεια μέσω κβαντικής κρυπτογραφίας.
Από το όραμα στην υλοποίηση
Η ιστορία του PeakSat ξεκινά τον Απρίλιο του 2023, μέσα από το πρόγραμμα του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για τους ελληνικούς μικροδορυφόρους. Η ομάδα του ΑΠΘ ήταν μία από τις επτά που έλαβαν έγκριση, με στόχο την επίδειξη καινοτόμων τεχνολογιών οπτικών επικοινωνιών σε χαμηλή γήινη τροχιά. Η εμπειρία της ομάδας είχε ξεκινήσει ήδη από το 2019, όταν συμμετείχε στο πρόγραμμα Fly your Satellite 3 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) για τη δημιουργία του επιστημονικού νανοδορυφόρου AcubeSAT, που προγραμματίζεται να εκτοξευθεί το 2027 για τη διεξαγωγή βιολογικού πειράματος στο Διάστημα.
«Οι δυσκολίες ήταν ιδιαίτερα αυξημένες στην οργάνωση των οπτικών φορτίων, αλλά η υποστήριξη του ESA ήταν συνεχής», ανέφερε ο κ. Χατζόπουλος. Όταν ο PeakSat περάσει πάνω από την Ελλάδα, θα πρέπει μέσα σε λίγα λεπτά να στραφεί σωστά και να επικοινωνήσει με λέιζερ από τα 500 χιλιόμετρα, κάτι που σπάνια έχει επιτευχθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η νέα εποχή των νανοδορυφόρων
Σύμφωνα με τον καθηγητή Χατζόπουλο, η Ελλάδα δεν διαθέτει τις υποδομές για την κατασκευή μεγάλων τηλεπικοινωνιακών δορυφόρων, όμως η προοπτική των νανοδορυφόρων είναι εξαιρετικά σημαντική. Μέχρι το καλοκαίρι του 2026, η χώρα θα έχει 11 νανοδορυφόρους σε τροχιά, αποκτώντας πολύτιμη τεχνογνωσία. «Αν η κυβέρνηση συνεχίσει να στηρίζει τέτοιες πρωτοβουλίες, μπορούμε να κρατήσουμε ή να φέρουμε πίσω νέους επιστήμονες», τόνισε.
Νέο τηλεσκόπιο και τεχνολογική αναβάθμιση
Ο καθηγητής Τσιγάνης ανακοίνωσε ότι στον Χολομώντα θα εγκατασταθεί νέο τηλεσκόπιο 80 εκατοστών, ένα από τα πιο σύγχρονα στην Ελλάδα, με δυνατότητα λήψης οπτικού και ηλεκτρικού σήματος και εφαρμογής κβαντικής κρυπτογράφησης. Το υπάρχον τηλεσκόπιο έχει ήδη ανακατασκευαστεί για να συνδεθεί απευθείας με τον PeakSat.
Ο φοιτητής Παναγιώτης Βαμβακάς περιγράφει τις δοκιμές αντοχής του δορυφόρου σε δονήσεις και ακραίες θερμοκρασίες, πριν ταξιδέψει για την Καλιφόρνια. «Η κούραση ξεχνιέται όταν βλέπουμε τον δορυφόρο που σχεδιάζαμε τόσα χρόνια υλοποιημένο μπροστά μας», σημειώνει.
Επιστημονικοί υπεύθυνοι του έργου είναι οι καθηγητές Αλκιβιάδης Χατζόπουλος και Κλεομένης Τσιγάνης. Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση του PeakSat έγιναν υπό την εποπτεία των Εργαστηρίων Ηλεκτρονικής και Θεωρητικής Μηχανικής και Αστροδυναμικής του ΑΠΘ, με τη συμβολή συνεργαζόμενων εργαστηρίων του ΑΠΘ και του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης.
Χαιρετισμούς στην εκδήλωση απηύθυναν ο υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης, ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κωνσταντίνος Καράντζαλος και ο πρόεδρος της Επιτροπής Έρευνας και Τεχνολογίας της Βουλής Στράτος Σιμόπουλος. Τιμητική πλακέτα στους φοιτητές απένειμε ο καθηγητής του ΑΠΘ Παναγιώτης Σεφερλής.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
