ΑΠΘ: Εκτοξεύεται ο πρώτος φοιτητικός νανοδορυφόρος PeakSat

Σημαντικό ορόσημο για την ελληνική ακαδημαϊκή και τεχνολογική κοινότητα αποτελεί η εκτόξευση του πρώτου νανοδορυφόρου του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), με την ονομασία PeakSat. 

Πρόκειται για τον πρώτο νανοδορυφόρο στην Ελλάδα που σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από προπτυχιακούς φοιτητές και φοιτήτριες.

Η εκτόξευση του PeakSat θα πραγματοποιηθεί με πύραυλο Falcon 9 της SpaceX στο πλαίσιο της αποστολής Transporter-16, σηματοδοτώντας την είσοδο του ΑΠΘ στον παγκόσμιο διαστημικό χάρτη. Ο δορυφόρος έχει ήδη παραδοθεί στην Exolaunch, η οποία έχει αναλάβει την ενσωμάτωσή του στην αποστολή.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΑΠΘ, το έργο με τίτλο «Νανοδορυφόρος για εφαρμογή Οπτικών Επικοινωνιών», που ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2023, αποτελεί μια ολοκληρωμένη προσπάθεια σχεδιασμού, κατασκευής και επιχειρησιακής λειτουργίας ενός δορυφόρου τύπου CubeSat 3U. 

Η αποστολή επικεντρώνεται στην επίδειξη καινοτόμων τεχνολογιών οπτικών επικοινωνιών μέσω laser σε χαμηλή γήινη τροχιά (LEO).

Η ομάδα πίσω από το εγχείρημα

Επιστημονικοί υπεύθυνοι του έργου είναι ο Καθηγητής του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Αλκιβιάδης Χατζόπουλος και ο Καθηγητής του Τμήματος Φυσικής Κλεομένης Τσιγάνης. 

Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση του νανοδορυφόρου πραγματοποιήθηκαν από τη φοιτητική ομάδα SpaceDot, υπό την επιστημονική εποπτεία των Εργαστηρίων Ηλεκτρονικής του Τμήματος ΗΜΜΥ και Θεωρητικής Μηχανικής και Αστροδυναμικής του Τμήματος Φυσικής.

Βασικός στόχος της αποστολής είναι η επίτευξη οπτικής επικοινωνίας μεταξύ του δορυφόρου και επίγειων σταθμών στην Ελλάδα, με επίκεντρο τον οπτικό σταθμό στον Χολομώντα Χαλκιδικής. Η τεχνολογία αυτή αναμένεται να επιτρέψει μετάδοση δεδομένων με ταχύτητες έως 100 Mbps.

Τεχνολογική και ερευνητική καινοτομία

Ο PeakSat δεν αποτελεί απλώς έναν δορυφόρο, αλλά ένα πλήρες διαστημικό σύστημα που σχεδιάστηκε και συναρμολογήθηκε στις εγκαταστάσεις του ΑΠΘ. Στην ανάπτυξη συνέβαλαν τα Εργαστήρια Κατασκευής Ανιχνευτών Στοιχειωδών Σωματιδίων ATLAS και Νανοτεχνολογίας LTFN του Τμήματος Φυσικής, το Εργαστήριο Ηλεκτροτεχνικών Υλικών του Τμήματος ΗΜΜΥ, καθώς και το Εργαστήριο Ηλεκτρομαγνητικής Θεωρίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης.

Σημαντικό μέρος των υποσυστημάτων του, όπως ο κεντρικός υπολογιστής και η πλακέτα τηλεπικοινωνιών, αναπτύχθηκαν εξ ολοκλήρου εντός του Πανεπιστημίου. Το σύστημα υποβλήθηκε σε αυστηρές δοκιμές θερμικού κενού και μηχανικών δονήσεων, σύμφωνα με τα πρότυπα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ΕΟΔ).

Χρηματοδότηση και θεσμική στήριξη

Το έργο εντάσσεται στο εθνικό πρόγραμμα «Greek CubeSats In-Orbit Validation Projects» και χρηματοδοτείται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, με τη στήριξη του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και τον συντονισμό του ΕΟΔ.

Ο Πρύτανης του ΑΠΘ, Καθηγητής Κυριάκος Αναστασιάδης, δήλωσε ότι «το PeakSat δεν είναι μόνο μια τεχνολογική επιτυχία· είναι ένα σύμβολο των δυνατοτήτων της νέας γενιάς επιστημόνων της χώρας μας.

 Μέσα από τέτοιες πρωτοβουλίες, το Πανεπιστήμιο ενισχύει τον ρόλο του ως φορέας παραγωγής γνώσης και καινοτομίας, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ανάπτυξη του ελληνικού διαστημικού οικοσυστήματος».

Με αφορμή την εκτόξευση, το Αριστοτέλειο διοργανώνει εκδήλωση με τίτλο «Το ΑΠΘ σε τροχιά - Νανοδορυφόρος Οπτικών Επικοινωνιών PeakSat», την Κυριακή 29 Μαρτίου 2026 και ώρα 12:30, στην Αίθουσα Τελετών του Πανεπιστημίου.