Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε κομβικό παράγοντα για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ασφάλειας δεδομένων και υποδομών μέσω της συμμετοχής της στο έργο SEEWQCI (South-East Europe to Western Europe Quantum Communication Infrastructure).
Το έργο εντάσσεται στη δεύτερη φάση της Ευρωπαϊκής Υποδομής Κβαντικών Επικοινωνιών (EuroQCI) και στοχεύει στη διασύνδεση των εθνικών υποδομών Ελλάδας, Κύπρου, Βουλγαρίας και Ολλανδίας, δημιουργώντας έναν ασφαλή κβαντικό διάδρομο για τη μετάδοση ευαίσθητων δεδομένων.
Στο πλαίσιο του SEEWQCI, το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ – GRNET), με την υποστήριξη της Γενικής Γραμματείας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, αναλαμβάνει τον ρόλο του Συντονιστή του έργου.
Η Ελλάδα θα συνδέσει τους οπτικούς επίγειους σταθμούς της με τον ευρωπαϊκό δορυφόρο EAGLE-1, ενισχύοντας τον διαστημικό πυλώνα του EuroQCI και τη διαλειτουργικότητα του ευρωπαϊκού κβαντικού οικοσυστήματος.
Η εναρκτήρια συνάντηση του SEEWQCI πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, με τη συμμετοχή κοινοπραξίας 15 εταίρων και 7 υποστηρικτικών φορέων από τις τέσσερις χώρες. Συνολικά συμμετέχουν 5 Υπουργεία, 5 Εθνικές Αρχές Ασφαλείας, 4 Security Operations Centers, 9 Οργανισμοί Έρευνας και Τεχνολογίας και 3 βιομηχανικοί εταίροι, αποτυπώνοντας τη διακρατική συνεργασία και την πολιτική στήριξη του εγχειρήματος.
Κβαντική ασφάλεια και ευρωπαϊκή στρατηγική
Μέσω των πρωτοβουλιών HellasQCI και SEEWQCI, η Ελλάδα συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός ανθεκτικού και τεχνολογικά κυρίαρχου ευρωπαϊκού δικτύου κβαντικών επικοινωνιών.
Το SEEWQCI θα υλοποιήσει πάνω από 29 σενάρια ασφαλών επικοινωνιών σε περισσότερους από 35 κόμβους, δημιουργώντας ένα πλήρως διαλειτουργικό διασυνοριακό δίκτυο.
Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 17,8 εκατ. ευρώ, με συγχρηματοδότηση 50% από το πρόγραμμα Connecting Europe Facility (CEF). Στην εναρκτήρια συνάντηση συμμετείχαν περίπου 250 εκπρόσωποι κυβερνήσεων, ακαδημαϊκών και ερευνητικών φορέων από 13 χώρες.
Δηλώσεις και στρατηγικές προοπτικές
Ο Υφυπουργός Εξωτερικών, Χάρης Θεοχάρης, τόνισε ότι η κβαντική επικοινωνία αποτελεί στρατηγικό εργαλείο για ασφαλή διπλωματία και ανθεκτική διακυβέρνηση, υπογραμμίζοντας πως οι κβαντικά ασφαλείς υποδομές είναι συλλογική ευρωπαϊκή ανάγκη.
Ο Γενικός Γραμματέας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, Κωνσταντίνος Καράντζαλος, επεσήμανε τη σημασία της συνεχούς επένδυσης στις κβαντικές τεχνολογίες για τη θωράκιση του ψηφιακού μέλλοντος της Ευρώπης.
Ο Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής του Υφυπουργείου Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής της Κύπρου, Γεώργιος Κωμοδρόμος, σημείωσε ότι η ανάπτυξη Επίγειου Οπτικού Σταθμού αποτελεί στρατηγική αναγκαιότητα για τη χώρα, ενώ ο Ferdinand Griesdoorn από το Υπουργείο Εξωτερικών της Ολλανδίας χαιρέτισε τη διασύνδεση με τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης στο πλαίσιο ενός διεθνούς ασφαλούς δικτύου επικοινωνιών.
Ο Πρέσβης του Λουξεμβούργου στην Αθήνα, Paul Schmit, ανέδειξε τον ηγετικό ρόλο της χώρας του στην ανάπτυξη τεχνολογιών QKD, ενώ ο Διευθυντής του ΚΕΤΥΑΚ της ΕΥΠ, Ευάγγελος Ζαχαράκης, προειδοποίησε για την απειλή “harvest now, decrypt later”, επισημαίνοντας τη σημασία άμεσης μετάβασης σε κβαντικά ασφαλείς επικοινωνίες.
Ο Διευθυντής της Εθνικής Αρχής Ασφαλείας της Κύπρου, Αλέξης Χατζηπροκόπης, χαρακτήρισε το SEEWQCI ως κρίσιμη δορυφορική γέφυρα που εντάσσει πλήρως την Κύπρο στον ευρωπαϊκό χώρο ασφάλειας.
Ο πρόεδρος της ΕΔΥΤΕ, Στέφανος Κόλλιας, υπογράμμισε ότι ο συντονισμός των HellasQCI και SEEWQCI αποδεικνύει την τεχνική ωριμότητα της Ελλάδας, με το HellasQCI να έχει ήδη υλοποιήσει εθνικό κορμό 650 χλμ.
Ο Δρ. Ηλίας Παπασταματίου, Senior Project Manager της ΕΔΥΤΕ και Συντονιστής του έργου, χαρακτήρισε την έναρξη του SEEWQCI σημαντικό ορόσημο για τη χώρα, τονίζοντας ότι η συλλογική δέσμευση των εταίρων αποτελεί τη βάση για μια ασφαλή και λειτουργική Ευρωπαϊκή Υποδομή Κβαντικών Επικοινωνιών.