Σημαντικές προκλήσεις και ευκαιρίες για το μέλλον της έρευνας στην Ελλάδα ανέδειξε ο καθηγητής Ιάκωβος Βασάλος, πρώτος πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), κατά την κεντρική ομιλία του στην επετειακή εκδήλωση για τα 25 χρόνια λειτουργίας του Κέντρου.
Ο κ. Βασάλος υπογράμμισε ότι η βιωσιμότητα του ΕΚΕΤΑ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την προσέλκυση πόρων μέσω ανταγωνιστικών προγραμμάτων, καθώς μόλις το 7% του προϋπολογισμού προέρχεται από τον κρατικό προϋπολογισμό. Τόνισε ότι η διαρκής αναζήτηση νέων ιδεών και η παρακολούθηση των διεθνών εξελίξεων αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για την επιτυχία των ερευνητικών ομάδων.
Ο πρώην πρόεδρος του ΕΚΕΤΑ επισήμανε τις προκλήσεις που δημιουργεί η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) και η ανάγκη για διεπιστημονικές συνέργειες. Όπως σημείωσε, η πολυδιάσπαση των ερευνητικών προτεραιοτήτων μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια ανταγωνιστικότητας, ενώ η εστίαση σε συνεργατικά σχήματα μεταξύ διαφορετικών ειδικοτήτων είναι απαραίτητη για την πρόοδο της έρευνας.
Αναφερόμενος στις μελλοντικές κατευθύνσεις, ο κ. Βασάλος ανέδειξε τις τεχνολογίες μηδενικού άνθρακα, την πράσινη μετάβαση στις μεταφορές, την ΤΝ, τους κβαντικούς υπολογιστές, τις βιοεπιστήμες, την αγροδιατροφή και την κυκλική οικονομία ως βασικούς τομείς. Υπογράμμισε ότι η επιτυχία προϋποθέτει έναν μεγάλο μετασχηματισμό στον τρόπο σκέψης και τη μετάβαση από μικρές ομάδες σε διεπιστημονικές συνεργασίες.
Ο καθηγητής ανέφερε ότι μεγάλες εταιρείες διεθνώς προχωρούν σε σημαντικές αλλαγές λόγω της ΤΝ, ενώ οι απόφοιτοι πληροφορικής αντιμετωπίζουν αυξανόμενες δυσκολίες στην αγορά εργασίας. Επεσήμανε ότι "χρειάζεται να γίνουμε πιο έξυπνοι από ό,τι στο παρελθόν" για να ανταποκριθούμε στις νέες απαιτήσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σημασία της συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων και πανεπιστημίων. Όπως τόνισε, "τίποτα δεν μπορεί να αντικαταστήσει το κοφτερό μυαλό των εικοσάρηδων και τριαντάρηδων" που βρίσκονται στα πανεπιστήμια, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης της εφαρμοσμένης έρευνας, ακόμη και σε χώρες όπως οι ΗΠΑ.
Η συνεργασία του ΕΚΕΤΑ με ελληνικές και ξένες επιχειρήσεις στοχεύει στη σύνδεση της έρευνας με τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας και της αγοράς. Ο κ. Βασάλος προειδοποίησε ότι η τεχνολογία που αναπτύσσεται χωρίς διεθνή προσανατολισμό δεν είναι βιώσιμη.
Η ανάγκη εθνικής στρατηγικής και τα πρώτα βήματα
Ο κ. Βασάλος επέκρινε την απουσία εθνικής στρατηγικής για την έρευνα και την πολυδιάσπαση των προτεραιοτήτων. Ανέφερε ως παράδειγμα τις ΗΠΑ, όπου τίθενται σαφείς εθνικοί στόχοι και όλα τα ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια εργάζονται συντονισμένα για την επίτευξή τους. Αντιθέτως, στην Ελλάδα παρατηρείται διασπορά σε πολλά αντικείμενα, γεγονός που μειώνει την αποτελεσματικότητα.
Κάνοντας αναδρομή στα πρώτα χρόνια του ΕΚΕΤΑ, στάθηκε στη συμβολή της συνεργασίας, της αξιοκρατίας, της υπευθυνότητας και της στήριξης του δημοσίου και διεθνών οργανισμών, όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στη δημιουργία του Κέντρου. Ιδιαίτερη μνεία έκανε στον τότε γενικό γραμματέα Έρευνας και Τεχνολογίας, Αθανάσιο Τσαυτάρη, για την καθοριστική συμβολή του στην οργάνωση και διοίκηση του ΕΚΕΤΑ.
Αναφέρθηκε επίσης στις προκλήσεις που αντιμετώπισαν κατά την αγορά της έκτασης για τη δημιουργία των εγκαταστάσεων, επισημαίνοντας τη συλλογική προσπάθεια και τις θυσίες των ερευνητών για την εξασφάλιση των απαραίτητων πόρων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
