Ενίσχυση του ψηφιακού ανταγωνισμού σε Ευρώπη και Ελλάδα

Η ψηφιακή εποχή αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, επιφέροντας σημαντικές αλλαγές σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στις 19 Νοεμβρίου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την πρωτοβουλία Digital Omnibus, ένα εκτεταμένο πακέτο νομοθετικών παρεμβάσεων με στόχο τον εκσυγχρονισμό και την απλούστευση του ψηφιακού πλαισίου της Ε.Ε.

Για την Ελλάδα, το Digital Omnibus ανοίγει νέες προοπτικές, αλλά συνοδεύεται και από προκλήσεις. Η μεταρρύθμιση στοχεύει στην ενοποίηση των κανόνων της ψηφιακής αγοράς, στη μείωση της γραφειοκρατίας και του διοικητικού κόστους, καθώς και στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας μέσω καινοτομίας και ανάπτυξης ψηφιακών προϊόντων και υπηρεσιών.

Το νέο πλαίσιο προσφέρει στη χώρα τη δυνατότητα αναβάθμισης των ψηφιακών υποδομών και ενίσχυσης της επιχειρησιακής ανταγωνιστικότητας, ειδικά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ). Οι ΜμΕ αντιμετωπίζουν συχνά δυσκολίες λόγω περίπλοκων νομικών υποχρεώσεων, με το Digital Omnibus να απλοποιεί σημαντικά τις διαδικασίες.

Ένα βασικό στοιχείο της μεταρρύθμισης είναι η ενοποίηση των κανόνων για τα δεδομένα. Το Data Act ρυθμίζει τα μη προσωπικά δεδομένα, ενώ ο GDPR προστατεύει τα προσωπικά δεδομένα. Αυτή η σαφής διάκριση μειώνει την πολυπλοκότητα για τις επιχειρήσεις, καθώς αποφεύγεται η εφαρμογή διαφορετικών ή αντικρουόμενων κανονισμών για την ίδια δραστηριότητα.

Η πρακτική αξία των αλλαγών αποτυπώνεται στην καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων. Για παράδειγμα, μια startup που αλλάζει πάροχο cloud, στο παρελθόν όφειλε να κάνει πολλαπλές αναφορές για τα δεδομένα της, κάτι που οδηγούσε σε καθυστερήσεις και αυξημένο ρίσκο λαθών. Με το ενιαίο σύστημα αναφοράς περιστατικών κυβερνοασφάλειας, πλέον αρκεί μία αναφορά, εξοικονομώντας χρόνο και κόστος.

Στις συνεργασίες μεταξύ επιχειρήσεων, το Digital Omnibus διευκολύνει την πρόσβαση και ανταλλαγή πληροφοριών, χωρίς να τίθενται σε κίνδυνο εμπορικά μυστικά ή κανόνες προστασίας δεδομένων. Παράλληλα, οι πολίτες αποκτούν σαφές και προβλέψιμο πλαίσιο για τη διαχείριση των αιτημάτων τους σχετικά με τα προσωπικά δεδομένα, με την προστασία των δικαιωμάτων τους να παραμένει προτεραιότητα.

Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, επισήμανε πως «τα τελευταία χρόνια ζούμε μια εντυπωσιακή ψηφιακή μετάβαση. Νέες τεχνολογίες, νέα επιχειρηματικά μοντέλα, νέες ανάγκες για τους πολίτες. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, είναι φυσικό το νομοθετικό πλαίσιο να χρειάζεται προσαρμογή ώστε να στηρίζει την εξέλιξη, να δίνει κατεύθυνση και να καλλιεργεί εμπιστοσύνη. Το Digital Omnibus έρχεται να απαντήσει ακριβώς σε αυτή την πραγματικότητα: να ενώσει τα κομμάτια, να μειώσει τα βάρη, να αφήσει περισσότερο χώρο στην καινοτομία. Για αυτό η Ελλάδα στηρίζει επί της αρχής την προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Όμως, όπως τόνισα χθες και στο Συμβούλιο των Υπουργών Τηλεπικοινωνιών της ΕΕ, η απλούστευση δεν μπορεί να γίνει εις βάρος της εμπιστοσύνης. Χρειαζόμαστε ένα συνεκτικό, ξεκάθαρο και ισορροπημένο πλαίσιο, που θα διασφαλίζει ότι η προσαρμογή των κανόνων συνοδεύεται από την απαραίτητη σαφήνεια, προβλεψιμότητα και σεβασμό στα δικαιώματα των πολιτών, ενώ παράλληλα θα στηρίζει ουσιαστικά όλες τις επιχειρήσεις και ιδιαίτερα όσες έχουν περιορισμένους πόρους. Στόχος μας δεν είναι απλώς να μειώσουμε κόστη, αλλά να ενισχύσουμε ουσιαστικά το ευρωπαϊκό τεχνολογικό οικοσύστημα στο σύνολό του, προς όφελος των πολιτών της Ευρώπης».

Σημειώνεται ότι ο Υπουργός συμμετείχε πρόσφατα στο Συμβούλιο Υπουργών Τηλεπικοινωνιών της ΕΕ, όπου συζητήθηκε το θέμα του Digital Omnibus και η εφαρμογή του σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Βασικές αλλαγές του Digital Omnibus

Μεταξύ των σημαντικότερων μεταρρυθμίσεων που εισάγει το νέο ψηφιακό πλαίσιο περιλαμβάνονται:

• Κατάργηση του κανονισμού για την ελεύθερη ροή μη προσωπικών δεδομένων, με τα εταιρικά δεδομένα να διακινούνται πλέον σε σαφές, ενιαίο πλαίσιο. Έτσι, επιχειρήσεις που μοιράζονται στατιστικά δεδομένα με συνεργάτες δεν χρειάζεται να ακολουθούν διαφορετικούς κανονισμούς ανά χώρα.

• Ενίσχυση της προστασίας των εμπορικών απορρήτων, προσφέροντας μεγαλύτερη ασφάλεια στη συνεργασία και τον διαμοιρασμό ευαίσθητων πληροφοριών.

• Απλοποίηση της διαχείρισης υπηρεσιών cloud, διευκολύνοντας τη μεταφορά δεδομένων μεταξύ παρόχων και ενισχύοντας την ευελιξία των επιχειρήσεων.

• Διευκρινίσεις στον GDPR, που επιτρέπουν τη χρήση δεδομένων για έρευνα και ανάπτυξη τεχνητής νοημοσύνης, στο πλαίσιο του έννομου συμφέροντος, χωρίς να παραβιάζονται τα δικαιώματα των πολιτών.