Στο συνέδριο Reimagine Tourism in Greece, που αποτελεί πρωτοβουλία της εφημερίδας «Καθημερινή» για το μέλλον του ελληνικού τουρισμού, παρουσιάστηκε η μελέτη της 1830 Lab σχετικά με το δίκαιο που διέπει τις επεμβάσεις στον αιγιαλό στην Ελλάδα. Τη μελέτη παρουσίασε ο δρ. Κωνσταντίνος Καρατσώλης, δικηγόρος - εταίρος στη DTK Law Firm, αναδεικνύοντας τα βασικά σημεία του νομοθετικού πλαισίου.
Η Ελλάδα διαθέτει 13.676 χιλιόμετρα ακτογραμμής. Το 2025 καταγράφηκαν 623 βραβευμένες ακτές με «Γαλάζια Σημαία», ενώ σημειώθηκαν 9.170 παραχωρήσεις αιγιαλού σε ιδιώτες, εκ των οποίων το 43% ήταν χωρίς συμβόλαιο και αναρτημένες στο Mycoast. Επιπλέον, καταγράφηκαν 11.500 καταγγελίες για αυθαιρεσίες στις παραλίες από ιδιώτες.
Όπως ανέφερε ο κ. Καρατσώλης, «η παραχώρηση του αιγιαλού παραμένει περιορισμένη και το ελληνικό δίκαιο είναι σαφές ως προς αυτό». Ωστόσο, τα παράκτια οικοσυστήματα χαρακτηρίζονται από «έντονη σύγκρουση χρήσεων», καθιστώντας τη διαχείρισή τους ένα «σύνθετο νομικό και διοικητικό ζήτημα, που εξελίσσεται μέσα από διαδοχικές νομοθετικές παρεμβάσεις».
Ο αιγιαλός και η παραλία, σύμφωνα με τον κ. Καρατσώλη, δεν μεταβιβάζονται ποτέ, αλλά παραχωρείται μόνο η χρήση τους. Πρόκειται για κοινόχρηστα αγαθά, εκτός συναλλαγής, με την κυριότητα να παραμένει στο κράτος.
Επιτρέπεται η κατασκευή μόνο υποδομών που τοποθετούνται και απομακρύνονται χωρίς να αλλοιώνεται η μορφή της ακτής. Ισχύει διαβαθμισμένη προστασία, με διαφοροποιήσεις μεταξύ περιοχών με ή χωρίς οργανωμένο σχεδιασμό. Σε κάθε περίπτωση, απαγορεύεται η δόμηση έως τα 25 μέτρα από τον αιγιαλό, ενώ σε απόσταση 30-50 μέτρων επιτρέπονται ήπιες εγκαταστάσεις, ανάλογα με τον σχεδιασμό. Η κανονική δόμηση επιτρέπεται μόνο πέρα από αυτά τα όρια.
Ο κ. Καρατσώλης επισήμανε ότι «η Ελλάδα δεν έχει προσχωρήσει στο Πρωτόκολλο της Βαρκελώνης, όπως οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, που απαγορεύει τη δόμηση σε λιγότερο από 100 μέτρα από την ακτή».
Αναφορικά με την ηχορρύπανση, υπάρχουν «αυστηρά αριθμητικά όρια, ίδια για το μεγάλο beach και τις λίγες ξαπλώστρες: 50 dB για επιχειρήσεις δίπλα σε οικιστικές περιοχές, 80 dB σε κάθε άλλη περίπτωση και πλήρης απαγόρευση σε απάτητες παραλίες». Σε άλλα κράτη εφαρμόζονται περισσότερες ακουστικές ζώνες ή ζώνες απόλυτης ησυχίας.
Ο κ. Καρατσώλης τόνισε ότι «η πρόσβαση στη φύση είναι δικαίωμα κάθε ανθρώπου (right to roam)» και υπογράμμισε την ανάγκη κάθε σχεδιασμού να λαμβάνει υπόψη αυτό το δικαίωμα. Όπως κατέληξε, «η κατεύθυνση που πρέπει να ακολουθηθεί είναι σταδιακά αυστηρότερη προστασία της ακτής, με νέες έννοιες, διαβαθμισμένη προστασία και αυστηρά όρια στις επεμβάσεις, ιδίως στις οικολογικά ευαίσθητες περιοχές».